Mensenrechtenencyclopedie
© Flickr.com / CC / valerieroybal

Grootste kwesties van de mensenrechten

Over wat de grootste mensenrechtenkwesties van de wereld zijn, is veel overeenstemming. Veel minder overeenstemming is er over welke kwesties prioriteit zouden moeten hebben als het gaat om investeringen en politieke aandacht.

In internationale mensenrechtenverdragen worden zo’n honderd onderwerpen genoemd. De twee grootste mensenrechtenorganisaties, Amnesty International en Human Rights Watch, hebben elk vijftien onderwerpen gekozen tot speerpunt van hun programma’s. Er is veel overlap, al benoemen de organisaties het werkterrein niet altijd hetzelfde.

Amnesty en Human Rights Watch

Zo hebben beide organisaties programma’s voor vrijheid van meningsuiting, marteling, vluchtelingen en asielzoekers, internationale berechting, maatschappelijk verantwoord ondernemen, wapenbeheersing, de mensenrechten van vrouwen en seksuele minderheden (LHBT), milieu/klimaatverandering en de Verenigde Naties. Amnesty noemt speciaal ook nog: gevangenschap, doodstraf, verdwijningen en sociaaleconomische rechten. Human Rights Watch heeft programma’s voor kinderrechten, rechten van gehandicapten en terrorisme.

Wolrd Econmic Forum

Het World Economic Forum, een organisatie van overheden die vooral dient voor overleg over economische problemen, publiceerde in 2016 een lijst van Most Pressing Points. Dat zijn (niet in volgorde van prioriteit):  voedselveiligheid, inclusieve groei, toekomst van werk/werkloosheid, klimaatverandering, wereldwijde financiële crisis, toekomst van het internet/vierde industriële revolutie, gendergelijkheid, wereldwijde handel, investeringen en regelgevingskaders, langetermijninvesteringen en toekomstig van de gezondheidszorg.

Consensus van Kopenhagen

Economen en andere experts, waaronder enkele Nobelprijswinnaars, stelden in 2004 in Denemarken de Consensus van Kopenhagen op. Doel was overeenstemming te bereiken over de aanpak van de grootste problemen in de wereld. De organisatie Consensus van Kopenhagen publiceerde in haar eerste rapport een lijst van goede en slechte investeringen. De panelleden werkten vanuit de vraag: als je 50 miljard dollar had (ongeveer het internationale jaarbudget van ontwikkelingshulp in de jaren negentig), waaraan zou je dan het meeste uitgeven? ‘Je kunt geld maar één keer besteden, voor een nieuw schoolgebouw of de aankoop van muskietennetten.’ Zeer goede investeringen waren volgens het panel onder meer het voorkómen van hiv en aids, het verstrekken van voedingssupplementen en het opheffen van handelsbarrières. De minst effectieve investeringen waren klimaatmaatregelen zoals het Protocol van Kyoto en een belasting op CO2-uitstoot.

In 2014 stelde de Consensus van Kopenhagen een lijst op van de tien meest dringende problemen (challenges) van de wereld. In volgorde van effectiviteit (grootste winst in mensenlevens in relatie tot de geïnvesteerde middelen) zijn dat: besmettelijke ziekten, gewapende conflicten, onderwijs, financiële instabiliteit, opwarming van de aarde/klimaatverandering, overheid en corruptie, ondervoeding en honger, bevolking/migratie, sanitair en water, en subsidies en handelsbelemmeringen.

UNHCR

De langste lijst van wereldproblemen van komt van de Hoge Commissaris Mensenrechten van de Verenigde Naties (UNHCHR). Die noemt zeventig onderwerpen. Voor elk daarvan heeft de organisatie een programma, soms omvangrijk en soms beperkt. Vluchtelingen en asielzoekers ontbreken in deze lijst, zij zijn het onderwerp van de VN-organisatie voor vluchtelingen (UNHCR).

  1. Actieplannen voor mensenrechten
  2. Adequate huisvesting
  3. Albinisme
  4. Armoede
  5. Bedrijven en en mensenrechten
  6. Binnenlandse vluchtelingen (ontheemden)
  7. Buitengerechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies
  8. Burgerrechten en politieke rechten
  9. Corruptie en mensenrechten
  10. Culturele rechten
  11. Democratie
  12. Discriminatie
  13. Doodstraf
  14. Duurzame ontwikkelingsdoelen en mensenrechten
  15. Dwangmaatregelen
  16. Economische, sociale en culturele rechten
  17. Gedwongen ontruimingen
  18. Geestelijke gezondheid en mensenrechten
  19. Gehandicapten
  20. Gevangenschap
  21. Gewelddadig extremisme
  22. Gewetensbezwaarden
  23. Gezondheid
  24. Handel en investeringen
  25. Hiv/aids
  26. Humanitaire actie (interventie)
  27. Huurlingen
  28. Inheemse volkeren
  29. Internationale orde
  30. Internationale solidariteit
  31. Jongeren
  32. Kinderen
  33. Klimaatverandering
  34. Land en mensenrechten
  35. Lepra
  36. Martelen
  37. Mensenhandel
  38. Mensenrechteneducatie en -opleiding
  39. Mensenrechtenindicatoren
  40. Mensenrechtenverdedigers
  41. Migratie
  42. Milieu
  43. Minderheden
  44. Nationaliteit
  45. Noodsituaties
  46. Onafhankelijkheid van de rechterlijke macht
  47. Onderwijs
  48. Ontwikkeling (goed bestuur en schulden)
  49. Ouderen
  50. Particuliere militaire en beveiligingsbedrijven
  51. Privacy
  52. Racisme
  53. Rechtsgang (eerlijke rechtspraak)
  54. Rechtsstaat (rule of law)
  55. Represailles
  56. Seksuele oriëntatie en genderidentiteit
  57. Slavernij
  58. Sociale zekerheid
  59. Terrorisme (en de maatregelen daartegen)
  60. Traditionele waarden
  61. Transitional justice (overgangsjustitie)
  62. Veiligheid van journalisten
  63. Verdwijningen
  64. Verstedelijking (urbanisering) en mensenrechten
  65. Versterking van organen van internationale verdragen
  66. Voedsel (voedselzekerheid en honger)
  67. Vrijheid van geloof en godsdienst
  68. Vrijheid van mening en expressie
  69. Vrouwen
  70. Water en sanitair

Zie ook de lijst van mensenrechten in deze encyclopedie.

Zie ook filosofie van de mensenrechten.