Mensenrechtenencyclopedie
© Flickr.com / CC / valerieroybal

Albinisme en mensenrechten

Albinisme is een aangeboren aandoening die bij de mens wordt gekenmerkt door de volledige of gedeeltelijke afwezigheid van pigment in de huid, het haar en de ogen. Vooroordelen en misvattingen over albinisme leiden tot discriminatie en geweld, vergelijkbaar met de agressie tegen mensen met hiv en aids.

De term albinisme komt van het Latijnse woord albus, wit. Albinisme is genetisch bepaald. Het is het gevolg van de afwezigheid van een enzym dat betrokken is bij de productie van melanine. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie heeft 1 op de 5.000 tot 15.000 mensen in Afrika ten zuiden van de Sahara de aandoening. Dat is een hogere percentage dan in Noord-Amerika en Europa, waar albinisme 1 op de 20.000 mensen treft. Gebrek aan huidpigmentatie zorgt voor meer vatbaarheid voor verbranding door de zon en huidkanker. Vaak zijn er problemen met het zicht.

Albinisme en discriminatie

Mensen met albinisme hebben in heel wat landen te maken met diepgewortelde discriminatie. Als gevolg hiervan hebben ze niet dezelfde mogelijkheden voor onderwijs en gezondheidszorg als anderen. Deze ongelijke behandeling wordt gevoed door bijgeloof en onjuiste informatie. Veel mensen geloven dat albinisme besmettelijk is. Ze denken dat de botten van mensen met albinisme goud bevatten. Anderen geloven dat albinisme wordt veroorzaakt door ontrouw, of dat het een straf van de goden is. Onder degenen die mensen met albinisme aanvallen zitten criminelen, maar vaak ook familieleden.

Rituele aanvallen

Een rapport uit 2014 van van de Canadese organisatie Under the Same Sun vermeldt honderden moorden en aanvallen op mensen met albinisme in 23 Afrikaanse landen. De organisatie van de Verenigde Naties meldde dat het van 2000 tot 2013 meer dan 200 meldingen had ontvangen van rituele aanvallen op mensen met albinisme in 15 landen, allemaal in Afrika. Het Europees Parlement heeft al in 2008 de moord op mensen met albinisme in Tanzania veroordeeld.  Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden nam in 2010 een resolutie aan waarin ze de regeringen van Tanzania en Burundi oproept om de aanvallen op mensen met albinisme te vervolgen en educatieve campagnes te voeren om het bijgeloof dat ten grondslag ligt aan de aanvallen, uit te bannen.

Albinisme in Malawi

Amnesty heeft speciaal bericht over albinisme-gerelateerde aanvallen in Malawi. De cijfers daarvan zijn sinds 2014 van jaar tot jaar gestegen. Jaarlijks zijn er nu tientallen meldingen van moord en ontvoering, of pogingen daartoe. In Malawi leven 7 tot 10 duizend mensen met albinisme. Amnesty vermoedt dat er nog veel meer mensen met albinisme zijn vermoord dan bekend is.

Verkoop van lichaamsdelen

De daders zijn vaak mensen uit de omgeving, zoals familieleden, maar ook criminele bendes die lichaamsdelen naar andere landen verkopen. Ook worden er lichamen van mensen met albinisme opgegraven om lichaamsdelen te verkopen. Er wordt zelden aangifte gedaan van geheime rituelen op het platteland en misdaden tegen mensen met albinisme worden niet goed gedocumenteerd. De politie in Malawi heeft niet de vaardigheden en middelen om deze misdrijven grondig te onderzoeken. Daarnaast vreest Amnesty dat sommige agenten dezelfde vooroordelen tegen mensen met albinisme hebben als de lokale bevolking en daarom de misdrijven niet aanpakken.