Na meer dan 18 maanden willekeurige detentie in Saudi-Arabië, kon de Nederlands-Jemenitische Fahd Ramadhan in juni 2025 terugkeren naar zijn gezin in Nederland. “Dat Amnesty bezig was met mijn zaak, hielp mij mentaal, want het betekende dat er licht aan het einde van de tunnel was,” vertelde hij.

Dorgelesse Nguessan werd in januari na 4 jaar celstraf vervroegd vrijgelaten. De 39-jarige kapster en alleenstaande moeder werd in 2020 willekeurig gearresteerd voor deelname aan een vreedzaam protest. In een campagne in 2022 riep Amnesty op tot haar onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating. Tijdens ons jaarlijke schrijfevenement Write for Rights 2022 schreven we duizenden brieven voor haar.

Woorden schieten tekort als ik probeer te beschrijven wat jullie acties voor mij hebben gedaan. Het goede dat ze deden, voor mij en mijn familie… ze brachten me zoveel vreugde. – Dorgelesse

Begin januari 2025 kwam Mohammed al-Qahtani eindelijk vrij. Hij zat sinds maart 2013 gevangen omdat hij kritiek had op de regering van zijn land. In gevangenschap raakte hij blind aan zijn linkeroog. Al-Qahtani is medeoprichter en voorzitter van de Saudische Vereniging voor Politieke en Burgerrechten (ACPRA).

De Tunesische kunstenaar Rached Tamboura moest twee jaar zitten wegens het ‘beledigen van de president’. Hij had het gezicht van president Kais Saied op een muur geschilderd en daar de woorden ‘racist, vazal, hebzuchtig, fascist’ bij geplaatst. De muurschildering was een reactie op de racistische opmerkingen van de president over migranten uit Sub-Sahara Afrika. Tamboura kwam op 17 juli 2025 vrij.

Op 12 februari 2025 lieten de Marokkaanse autoriteiten de Oeigoerse activist Idris Hasan vrij. Hasan zat 43 maanden gevangen. Marokko wilde hem uitleveren aan China, maar besloot dat uiteindelijk niet te doen.

Schrijver en activist Etienne Sissoko schreef een boek waarin hij de Malinese overheid beschuldigde van propaganda, opruiing en intimidatie. Hij werd veroordeeld tot 2 jaar cel, waarvan 1 jaar voorwaardelijk, en een flinke boete. Na een klein jaar kwam hij vrij.

Na 13 maanden onterechte celstraf werd in maart 2025 de 79-jarige Soefi-Sheikh Muftah Al-Amin Al-Biju vrijgelaten. Hij was opgepakt omdat hij een ‘verkeerde’ religieuze stroming aanhangt.

Na een proces dat bijna 8 jaar duurde, werd de voormalige voorzitter van Amnesty Turkije, Taner Kılıç, begin 2025 eindelijk vrijgesproken. Zijn zaak is een voorbeeld van de politiek gemotiveerde pogingen van de Turkse autoriteiten om mensenrechtenverdedigers te criminaliseren.

Begin 2025 werd Salma al-Shehab vrijgelaten. De Saudische zat meer dan vier jaar gevangen op beschuldiging van terrorisme omdat ze had getweet over vrouwenrechten.

Op 13 december 2025 lieten de Belarussische autoriteiten 123 gevangenen vrij, onder wie Nobelprijswinnaar Ales Bialiatski en Maryia Kalesnikava, een gewetensgevangene voor wie Amnesty International tijdens Write for Rights 2024 actievoerde.

Mustapha Djemali en Abderrazak Krimi zijn op 24 november 2025 vrijgelaten. De twee mannen zaten toen al 18 maanden vast, enkel en alleen vanwege hun werk voor vluchtelingen. Amnesty International voerde actie voor de oprichter en medewerker van een vluchtelingenorganisatie.

Mensenrechtenactivist King Mwamisyo Ndungo werd in april 2022 willekeurig gearresteerd en later tot vijf jaar gevangenisstraf veroordeeld door een militaire rechtbank in Goma. In januari 2025 kwam hij vrij uit de gevangenis.

De Egyptisch-Britse activist Alaa Abdel Fattah werd in september 2019 gearresteerd en tot een gevangenisstraf van 5 jaar veroordeeld. Ondanks dat hij die straf al had uitgezet bleven de autoriteiten hem vasthouden. De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi heeft hem en vijf andere gevangenen in september 2025 een pardon verleend. Amnesty International voerde uitgebreid actie voor Fattah.

Op 12 augustus 2025 hebben de autoriteiten van Oeganda advocaat en oppositieleider Robert Lugya Kayingo vrijgelaten. Hij heeft 27 dagen vastgezeten en al die tijd is er niets van hem vernomen. Amnesty International voerde actie voor Kayingo.

Na het lezen van het zoveelste misselijkmakende krantenartikel besloot de Londense advocaat Peter Benenson over te gaan tot actie. Hij schreef een artikel met de titel ‘The Forgotten Prisoners’. Hij riep daarin op om brieven te schrijven voor gewetensgevangenen: mensen die vastzaten, gemarteld of geëxecuteerd werden omdat hun mening of religie niet geaccepteerd werd door hun regering. Iedereen kon meedoen. Benensons artikel werd overgenomen door kranten in andere landen en werd zo de kiem voor de oprichting van Amnesty International.

In 1962 stuurde Amnesty een advocaat naar Zuid-Afrika om het proces tegen Nelson Mandela bij te wonen. Nelson Mandela schreef dat „alleen al zijn aanwezigheid, en ook de hulp die hij ons bood, voor ons een bron van enorme inspiratie en bemoediging waren”.

In 1966 waren al 1.000 gevangenen vrijgelaten dankzij de onvermoeibare inzet van Amnesty-supporters die gehoor hadden gegeven aan de oproep van Peter Benenson in 1961 om brieven te schrijven voor degenen die omwille van hun mening of geloof vervolgd werden.

In 1973 lanceerde Amnesty haar eerste ‘Urgent Action’, waarin mensen werden opgeroepen om in actie te komen voor Luiz Basilio Rossi, een Braziliaanse professor die om politieke redenen was gearresteerd. Luiz zou later de verbetering van zijn situatie toeschrijven aan deze steun: “Ik wist dat mijn zaak openbaar was geworden, ik wist dat ze me niet meer konden doden. Toen nam de druk op mij af en verbeterden de omstandigheden.” Sindsdien hebben Amnesty-supporters over de hele wereld campagne gevoerd voor duizenden individuen, gezinnen en gemeenschappen. In ongeveer een derde van die gevallen leidt dit tot positieve verandering, en zelfs als dat niet het geval is, geeft het mensen moed en biedt het hoop.

Met een conferentie in Parijs startte in december 1973 de internationale actie tegen martelen. Het rapport dat Amnesty een jaar eerder uitbracht, wekte veel opzien. In 1984 keurde de Algemene Vergadering van de VN, na een onvermoeibare campagne van Amnesty-supporters, het VN-verdrag tegen marteling goed. Als gevolg daarvan zijn landen nu krachtens het internationaal recht verplicht om doeltreffende maatregelen te nemen om marteling te voorkomen op grondgebied dat zij onder hun controle hebben, en is het hen verboden mensen over te dragen aan een land waar reden bestaat om aan te nemen dat zij daar zullen worden gemarteld.

In 1977 krijgt Amnesty International de Nobelprijs voor de Vrede voor „het hebben bijgedragen aan het leggen van de basis voor vrijheid, voor gerechtigheid en daarmee ook voor vrede in de wereld“ – een opmerkelijk eerbetoon aan het harde werk en de vastberadenheid van Amnesty-supporters over de hele wereld.

Elke dag vinden er executies plaats. Overheden doden mensen voor uiteenlopende misdrijven – soms zelfs voor handelingen die helemaal niet strafbaar zouden moeten zijn. Amnesty International zet zich sinds 1977 in voor afschaffing van de doodstraf. Toen voerden slechts 16 landen geen executies meer uit. Nu hebben 145 landen de doodstraf in de praktijk afgeschaft, een meerderheid van alle landen ter wereld. Amnesty roept landen die de doodstraf nog hebben op deze af te schaffen, of ten minste een moratorium (stop) op executies in te stellen. Daarnaast voeren we actie om dreigende executies te stoppen.

Handtekeningenacties zijn er bij Amnesty altijd geweest. Al in 1980 verzamelde Amnesty zo’n 80.000 handtekeningen van tegenstanders van de doodstraf. Een internationaal record in het verzamelen van handtekeningen (in de tijd dat daarvoor nog geen internet werd gebruikt) kwam tot stand in april 1998. De uitslagen van Amnesty’s handtekeningenactie ter ondersteuning van de Universele Verklaring werden in het tv-programma De Uitdaging gedurende drie achtereenvolgende dagen uitgezonden. Aan het eind waren 2.195.381 handtekeningen geteld. Wereldwijd haalde het totaal aantal handtekeningen dat werd aangeboden aan de Verenigde Naties, 13,5 miljoen, het Guinness Book of Records.

Uit de lange ervaring van Amnesty blijkt straffeloosheid de belangrijkste oorzaak van het voortduren van mensenrechtenschendingen. Waar de verantwoordelijken zich niet hoeven te verantwoorden voor hun misdaden, ontstaat een zichzelf in stand houdende geweldsspiraal. In 1994 heeft Amnesty de Coalitie voor een Internationaal Strafhof mede opgericht, achthonderd andere niet-gouvernementele organisaties sloten zich daarbij aan. Mede dankzij de aanhoudende druk van Amnesty-supporters is sinds 2002 het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag een feit.

Amnesty International voerde vele jaren campagne voor een sterk wapenhandelsverdrag, samen met Control Arms-partners Oxfam Novib, PAX en andere organisaties. Tijdens een speciale zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 2 april 2013 schreven 157 staten geschiedenis door voor de aanneming van het Wapenhandelsverdrag te stemmen. Deze historische overeenkomst betekende een daadwerkelijk verschil voor de levens van honderdduizenden burgers in conflictgebieden en elders waar mensenrechten ernstig geschonden worden.