Gratie voor mensen in de dodencel Californië is historisch moment
Gouverneur Newsom zet een beslissende, krachtige stap richting het einde van de doodstraf in Californië, zegt Amnesty International.
Gouverneur van Californië Gavin Newsom zal gratie verlenen aan degenen die in de dodencel zitten voor wie dat mogelijk is, en hun doodstraf omzetten. Dit kondigde hij op 5 november aan, bij zijn vertrek . Ook zal hij het Hooggerechtshof van Californië aanbevelen om de zaken van de overige mensen die de doodstraf hebben gekregen, te herzien. Nadia Daar van Amnesty International USA reageert: “Dit is een historisch moment. In reactie op oproepen van Clemency California, Amnesty International en meer dan 40 andere internationale organisaties heeft gouverneur Newsom een beslissende, krachtige stap aangekondigd om af te stappen van de doodstraf.” Amnesty riep gouverneur Newsom in juli 2026 op om alle doodstraffen in Californië om te zetten naar gevangenisstraffen, in een petitie die door 32.757 mensen is ondertekend.
Dit is niet de eindstreep. De wereld kijkt toe
Daar: “Bij zijn aantreden bijna acht jaar geleden kondigde gouverneur Newsom een moratorium aan op het uitvoeren van de doodstraf. Dat was een belangrijke stap, maar wel alleen een tijdelijke. Nu hij zijn ambt neerlegt, zet hij een verdere stap om het onrecht van de doodstraf recht te zetten. Hij heeft zijn standpunt tegen de doodstraf versterkt en legt hiermee een basis voor anderen in Californië om deze staat verder te leiden naar volledige afschaffing.
Twee decennia geen executies
“Californië heeft al twee decennia geen executie meer uitgevoerd, maar heeft met meer dan 550 mensen toch de grootste dodencel van de Verenigde Staten. Het besluit van gouverneur Newsom maakt een einde aan deze lange pauze”, zegt Daar. “De doodstraf moet overal worden afgeschaft. Het is een inherent wreed, discriminerend en onomkeerbaar systeem dat haaks staat op de mensenrechten. Vandaag is een belangrijk moment voor de mensenrechten in Californië en in het hele land, maar het is niet de eindstreep. De wereld kijkt toe. Dit besluit laat zien dat vooruitgang mogelijk is, en dat de Verenigde Staten – die tot een kleine groep landen behoren die executies blijven uitvoeren – de doodstraf achter zich kunnen laten.”
Amnesty International is in alle gevallen, zonder uitzondering, tegen de doodstraf. Ongeacht de omstandigheden van het misdrijf, de schuld of onschuld van de betrokkene, of de wijze van executie.
Achtergrondinformatie
- Volgens de grondwet van Californië kan een gouverneur rechtstreeks gratie verlenen of straffen omzetten voor personen met slechts één veroordeling (wat neerkomt op ongeveer 40% van de terdoodveroordeelden in Californië). Voor mensen met meerdere veroordelingen voor misdrijven kan de gouverneur geen gratie verlenen, tenzij een meerderheid van het Hooggerechtshof van Californië dit formeel goedkeurt.
- In 2025 hadden 113 landen de doodstraf voor alle misdrijven afgeschaft. In totaal hadden 145 landen de doodstraf in de wet of in de praktijk afgeschaft. Jaar in jaar uit behoren de Verenigde Staten tot de top van landen die de doodstraf toepassen. Volgens het laatste jaarverslag van Amnesty International voerden slechts 17 landen in 2025 executies uit.
- In 2025 voerden de Verenigde Staten 47 executies uit in 11 staten. Dit was het hoogste aantal executies sinds 2009. Florida zorgde voor de sterkste stijging, met 19 executies. South Carolina, Texas en Alabama volgden met elk vijf executies. Andere staten die de doodstraf toepasten waren Tennessee (drie keer), Arizona (twee keer), Indiana (twee keer), Mississippi (twee keer), Oklahoma (twee keer), Missouri (één keer) en Louisiana (één keer). De VS behoorde tot de top vijf van landen met de meeste executies in 2025.
