Slavernij

Onvrije arbeid, waarvan het resultaat geheel of gedeeltelijk moet worden afgestaan en waarbij de werker lijfelijk eigendom is van de meester. Verwante, maar minder strikte vormen zijn horigheid, lijfeigenschap en schuldslavernij. In deze vormen is vaak een eerdere, soms voor de geboorte van de werker ontstane schuld of contractuele verplichting de grond voor de verplichting tot arbeid ten behoeve van een bepaalde meester. Slavernij komt ook voor als dwangarbeid bij (krijgs)gevangenen. Bij een verdrag dat de koloniale mogendheden in 1890 in Brussel sloten, werden slavernij en slavenhandel tot misdrijven tegen de mensheid verklaard. In 1920 werd door het internationaal Verdrag tegen slavernij elke vorm van slavernij verboden, zonder dat het begrip echter nauwkeurig werd omschreven. Het ILO-verdrag van 1930 verbiedt slavernij en dwangarbeid. ILO-verdrag 105 uit 1957 veroordeelt vijf omschreven vormen van dwangarbeid. In Afrika bestaan her en der nog geïsoleerde gevallen van 'klassieke' slavernij, vooral onder de nomaden van de Sahara. Sommige auteurs menen dat er in de hedendaagse wereld zo'n 200 miljoen slaven zijn. Zij duiden daarmee op al degenen, vooral vrouwen en kinderen in de derde wereld, die door contracten en horigheid tot bepaald werk voor bepaalde werkgevers zijn gedwongen (sekstoerisme). Andere schattingen van slavernij, waarin alleen de werkelijk gedwongen vormen van werk zijn geteld, komen op ongeveer 28 miljoen. De VN-conferentie tegen racisme (2001) veroordeelde slavernij als een der misdrijven tegen de menselijkheid, maar legde staten geen juridische verplichting tot compensatie voor slavernij uit het verleden op. Hedendaagse slaven komen internationaal-rechtelijk wel voor compensatie in aanmerking. Hedendaagse activisten tegen diverse vormen van slavernij en horigheid zijn o.m. Riffat Hassan en Iqbal Masih (Pakistan), Martin Macwan en Kailash Satyarthi (India), Dita Indah Sari (Indonesië)