Mensenrechtenencyclopedie
© Flickr.com / CC / valerieroybal

Vrouwenbesnijdenis en mensenrechten

Vrouwenbesnijdenis is het wegnemen van de clitoris, vaak gecombineerd met het dichtnaaien van de vagina (ook: clitoridectomie, genitale verminking). Een ingrijpender vorm waarbij ook de schaamlippen worden weggesneden heet infibulatie.

Het gebruik is met name in zwang in islamitische landen in Afrika. Feitelijk is ‘meisjesbesnijdenis’ een betere naam, omdat de ingreep meestal op jonge leeftijd (zes tot twaalf jaar) plaatsvindt. Volgens de VN bestaat het in meer dan twintig landen in Afrika en Azië en zijn 80 tot 135 miljoen vrouwen besneden.

Vrouwenbesnijdenis is verminking

Het gebruik wordt in de VN veroordeeld als een vorm van Female Genital Mutilation (FGM, verminking van vrouwelijke geslachtsdelen) en is bij wet verboden in diverse landen waar het gebruik voorkomt, zoals in Egypte. In de discussie over cultuurrelativisme wordt clitoridectomie aangevoerd als een van de gebruiken die door westerse culturen niet hard bestreden zou moeten worden, omdat ze een diepgewortelde traditie van de gemeenschap is. In 1997 riepen de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en andere VN-organen gezamenlijk op tot uitbanning van vrouwenbesnijdenis.

In diverse landen, waaronder Nederland en de VS, is vrouwenbesnijdenis een misdrijf; er kan echter nog niet effectief wettelijk worden opgetreden tegen ouders die hun dochter in het buitenland laten besnijden. De internationaal bekendste activiste tegen vrouwenbesnijdenis is Nawal El-Saadawi (Egypte).

Vrouwenbesnijdenis: Amnesty’s visie

Amnesty beschouwt vrouwenbesnijdenis als een ernstige inbreuk op het recht van vrouwen en meisjes op lichamelijke en geestelijke onschendbaarheid. Daarbij is zowel het recht om niet onderworpen te worden aan folteringen in het geding als het recht op gezondheid. Amnesty komt in actie tegen vrouwenbesnijdenis wanneer de overheid te weinig onderneemt om de praktijk uit te bannen.

Amnesty vraagt van de overheid in ieder geval: ratificatie van alle relevante internationale verdragen die bijdragen aan de uitbanning van vrouwenbesnijdenis, een wettelijk verbod op vrouwenbesnijdenis, een publiekelijke veroordeling ervan, en een actief voorlichtingsbeleid.

Uitgebreide informatie over hulp is te vinden op de website over meisjesbesnijdenis van de Stichting Pharos.