© Inna Lesyk

Chinese censuur: verboden woorden

De lijst van woorden die Chinese burgers niet mogen gebruiken verandert continu naar aanleiding van specifieke gebeurtenissen. Censuur is er overal en altijd.

Er bestaan geen openbare lijsten die een volledig overzicht geven van verboden of gevoelige termen op het Chinese internet. Verschillende organisaties hebben geprobeerd een overzicht te creëren, wat erg moeilijk is. Woorden worden namelijk dikwijls slechts tijdelijk op een zwarte lijst gezet naar aanleiding van specifieke gebeurtenissen. Na verloop van tijd kunnen ze meestal gewoon weer gebruikt worden.

De website China Digital Times verzamelt sinds april 2011 sleutelwoorden die worden verbannen bij Weibo-zoekresultaten – de Chinese variant op Twitter – en verricht regelmatig tests om te kijken of de woorden nog steeds verboden en/of gevoelig zijn.

In maart 2018 werd de Chinese grondwet aangepast. De presidentiële ambtstermijnen verdwenen en zo kan Xi Jinping voor de rest van zijn leven aan de macht blijven. Een heleboel woorden konden al vanaf februari 2018 niet meer op Weibo worden gepost en werden geschrapt uit de zoekresultaten.

Lijst van verboden woorden (selectie)

Een greep uit de vele verboden termen, in het Engels en het Chinees:

  • 1984
  • ascend the throne (登基)
  • board a plane (登机) — homofoon van 登基, “to ascend the throne”
  • Brave New World (美丽新世界)
  • chairman + for life system (主席+终身制)
  • disagree (不同意)
  • Disney (迪士尼) – zie ook Winnie the Pooh (小熊维尼)
  • drive backwards (倒车)
  • emigrate (移民)
  • Emperor’s Dream (皇帝梦) — titel van een animatiefilm uit 1947
  • for life system (终身制)
  • go against the tide (倒行逆施)
  • incapable ruler (昏君)
  • I oppose (我反对)lifelong (终身)
  • long live the emperor (吾皇万岁)
  • my emperor (吾皇)
  • named emperor (称帝)
  • oppose Qing, restore Ming (反清复明) — slogan van anti-Qing-dynastie-activisten
  • personality cult (个人崇拜)
  • proclaim oneself emperor (称帝)
  • recover one’s authority (复辟)
  • rule the world (一统江湖)
  • shameless (不要脸)
  • slavery (奴隶制)
  • thousands of years (千秋万载)
  • Winnie the Pooh (小熊维尼)
  • Xi JinP (习近P)
  • Xi Zedong (习泽东)

Van dissidenten tot Winnie de Poeh

Namen van en verwijzingen naar dissidenten worden ook dikwijls geblokkeerd op het internet, zeker rond betekenisvolle data. Zo werden en worden alle verwijzingen naar de activist Liu Xiaobo op verschillende momenten verboden, zowel tijdens zijn leven als na zijn dood. Ook de Dalai Lama is een veel geblokkeerde term. Verder worden stelselmatig termen geblokkeerd die geassocieerd worden met de onderdrukking van de pro-democratieprotesten in 1989, met name rond herdenkingsmomenten. Ook andere kritische zienswijzen op China’s geschiedenis en op de Chinese politiek worden stelselmatig geweerd, net als alles wat verwijst naar onafhankelijkheid voor gebieden als Xinjiang, Taiwan en Tibet.

Pornografie en pornografische woorden zijn eveneens strikt verboden. Ook zinspelingen op de naam van president Xi Jinping – zoals verwijzingen naar Xi’s vermeende uiterlijke gelijkenis met Winnie de Poeh of zijn autoritaire leiderschapsstijl – worden stelselmatig gecensureerd. Ten slotte zijn ook hashtags niet veilig wanneer ze dreigen te populair en/of te activistisch te worden; een aantal hashtags die met de MeToo-beweging te maken hadden werd zodoende verboden.