Vrijheid van meningsuiting in Rusland zwaar ingeperkt

e Russische autoriteiten tolereren geen enkele vorm van kritiek. Onder president Poetin worden onafhankelijke media, maatschappelijke organisaties en activisten systematisch onderdrukt. Kritische stemmen worden vervolgd, geïntimideerd of tot zwijgen gebracht met repressieve wetgeving, gevangenzetting of erger.

Aleksei Navalny

Een schrijnend voorbeeld is oppositieleider Aleksei Navalny, die na een vergiftigingspoging in 2020 werd gearresteerd en uiteindelijk, na jaren van marteling en isolatie, in 2024 in gevangenschap omkwam. De Russische staat is verantwoordelijk voor zijn dood, stelde Amnesty in februari 2026 na de onthulling dat hij is gedood door de zeer giftige stof epibatidine. Amnesty beschouwde Aleksei Navalny als gewetensgevangene.

Demonstreren vrijwel onmogelijk

Demonstreren is vrijwel onmogelijk geworden. De wetgeving is zo aangepast dat protesten nauwelijks nog toegestaan worden, zeker niet als ze gericht zijn tegen de oorlog in Oekraïne of de Russische autoriteiten. Deelnemers aan protesten riskeren arrestatie, hoge boetes of zelfs jarenlange gevangenisstraffen. Gezichtsherkenningstechnologie wordt ingezet om demonstranten op te sporen, zelfs weken na een protest.

Media onder staatscontrole

Media in Rusland staan onder strikte staatscontrole. Onafhankelijke journalisten worden bedreigd, gearresteerd of vermoord. In 2025 stond Rusland op plaats 171 van de Persvrijheidsindex van Reporters Without Borders.

Maatschappelijke organisaties onder druk

Onafhankelijke Russische organisaties die opkomen voor mensenrechten, sociale rechten of de planeet worden gecriminaliseerd met het stempel ‘buitenlandse agent’ of ‘ongewenste organisatie’. Ze staan dan onder verscherpt toezicht en belanden in een sociaal isolement. Daardoor krijgen ze het nog moeilijker om aan fondsen te komen. Ook individuele mensenrechtenverdedigers kunnen tot ‘buitenlands agent’ worden verklaard en daarvoor vervolgd worden.

Amnesty wil internationale druk opvoeren

De combinatie van censuur, geweld en juridische repressie heeft geleid tot een samenleving waarin vrije meningsuiting nauwelijks nog mogelijk is. Amnesty roept op tot internationale druk om deze mensenrechtenschendingen aan te kaarten.