Mensenrechtenencyclopedie
© Flickr.com / CC / valerieroybal

Werk en mensenrechten

Mensen moeten zonder discriminatie toegang hebben tot werk. Ze mogen werk vrij kiezen. Er moet sprake zijn van een redelijke betaling, veilige werkomstandigheden en een redelijk aantal werkuren.

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens noemt het recht op werk, vrije keuze van arbeid, rechtvaardige en gunstige werkomstandigheden, bescherming tegen werkloosheid, gelijke betaling voor gelijke arbeid, rechtvaardige beloning, en zo nodig aanvullende bescherming en voorzieningen.

Verdragen

Deze rechten zijn ook opgenomen in het VN-verdrag (EcSoCu). Meer dan 180 verdragen over werk, arbeidsomstandigheden, voorzieningen en dergelijke zijn afgesloten in het kader van de ILO. In 2018  was 6 procent van de arbeidsbevolking werkloos, in 2000 was dat nog 6,6 procent. Het feitelijk aantal lag en ligt veel en veel hoger: er is aanzienlijke verborgen werkloosheid, zoals in staatsbedrijven (China), de ambtenarij (Afrika) en de landbouw. Ook wordt in veel landen het werk van vrouwen (in de landbouw, het huishouden, de huisindustrie) niet officieel als werk geregistreerd.

Werk en rechten

Mensen moeten zonder discriminatie toegang hebben tot werk. Ze mogen werk vrij kiezen. Er moet sprake zijn van een redelijke betaling, veilige werkomstandigheden en een redelijke beperking van werkuren. Iedereen heeft het recht zich te organiseren in een vakbond en heeft (binnen redelijke grenzen) stakingsrecht. Iedereen heeft recht op sociale zekerheid. Elke vorm van slavernij is verboden.

Amnesty’s campagnes

Amnesty voerde actie tegen onder meer dwangarbeid, in gevangenschap of in opdracht van het leger, zoals in Noord-Korea en Myanmar; onderdrukking van vakbonden en zeer slechte werkomstandigheden in China, Tunesië, Cambodja, Indonesië en tientallen andere landen; discriminatie in de toegang tot werk, zoals voor teruggekeerde vluchtelingen en ontheemden in Bosnië en Colombia; discriminatie van en geweld tegen migrantenarbeiders in China, de Dominicaanse Republiek, Saudi-Arabië, Haïti, Jordanië, Maleisië, Zuid-Korea en vele andere landen.