Mensenrechtenencyclopedie
© Flickr.com / CC / valerieroybal

Reproductieve rechten

Reproductieve rechten zijn alle rechten die samenhangen met de voortplanting van de mens.

De Verenigde Naties hebben nog geen overeenstemming bereikt over wat de reproductieve rechten precies inhouden, omdat sommige landen (vooral islamitische) zich daartegen verzetten. Deskundigen menen dat de reproductieve rechten in elk geval het volgende inhouden:

  • Het leven van geen enkele vrouw mag in gevaar gebracht worden omwille van een zwangerschap. Iedereen moet vrij zijn om zijn of haar eigen seksuele en reproductieve leven te beleven en te controleren.
  • Niemand mag onderworpen worden aan gedwongen zwangerschap, sterilisatie of abortus.
  • Iedereen heeft het recht op autonome keuzes inzake voortplanting. Iedereen heeft het recht om te kiezen al dan niet te trouwen, een gezin te stichten en te plannen, en te beslissen of en wanneer men kinderen wil.
  • Iedereen heeft recht op nieuwe reproductieve technologieën die veilig en aanvaardbaar zijn.

Reproductieve rechten en seksuele rechten

De reproductieve rechten zijn het meest omstreden deel van de seksuele rechten. In het privéleven (door de ongelijke machtsverhouding tussen mannen en vrouwen) en in het bevolkingsbeleid (dat bijvoorbeeld in China sterke druk uitoefent tot beperking van het kindertal) worden reproductieve rechten vaak geschonden.

Wereldwijd hebben ongeveer 350 miljoen man-vrouw-stellen geen toegang tot de zorg rond geboorteplanning die ze nodig hebben. Van de 190 miljoen zwangerschappen per jaar eindigen er 51 miljoen in een abortus, waarvan 21 miljoen in landen waar abortus niet of niet zonder meer legaal is.

Reproductieve rechten: Amnesty’s visie

Amnesty heeft sinds 2004 van het werk voor seksuele en reproductieve rechten een belangrijk onderdeel van haar missie gemaakt, te beginnen met de campagne ‘Stop geweld tegen vrouwen’. Uitgangspunt is dat iedereen zelf moet kunnen besluiten over seksuele relaties en over het krijgen van nakomelingen. Vrouwen zijn vrijwel altijd de benadeelde partij als deze zaken niet goed zijn geregeld.

Amnesty vraagt om het niet strafbaar stellen van seksuele relaties die volwassenen uit vrije wil aangaan; vrijheid van informatie over en toegang tot voorbehoedsmiddelen; een verbod op gedwongen abortus en sterilisaties; toegang tot abortus bij zwangerschap na verkrachting of incest en bij gevaar voor leven of gezondheid van de vrouw; toegang tot medische hulp bij complicaties na abortus (ongeacht of deze ‘legaal’ was of niet); en het niet strafbaar stellen van abortus (‘decriminalisering’).