Demonstranten in Ferguson, VS, na de dood van Michael Brown, 2014
© Joe Raedle/Getty Images

VS: politie moet inzet buitensporig geweld stoppen en recht op demonstratie waarborgen

In de Verenigde Staten hebben demonstraties tegen politiegeweld zich de afgelopen dagen over het hele land verspreid. De autoriteiten grijpen hard in: staten hebben de avondklok en noodtoestanden ingesteld en de nationale garde moet de politie helpen de orde te herstellen. Het harde politieoptreden brengt echter mensenlevens in gevaar en waarborgt het recht op demonstratie niet.

‘In het hele land leeft de Amerikaanse politie zijn verplichtingen onder internationale wetgeving op het gebied van het recht op vreedzame demonstratie niet na’, zegt Rachel Ward van Amnesty International USA. ‘In steeds meer steden zien we dat de politie ingrijpt op een manier die niet noodzakelijk of buitensporig is. We roepen op onmiddellijk een einde te maken aan dit soort geweld. De autoriteiten moeten het wettelijke recht op demonstratie waarborgen.’

George Floyd

De demonstraties tegen het politiegeweld begonnen afgelopen maandag in Minneapolis na de dood van de Amerikaan George Floyd. Hij werd minutenlang tegen de grond gedrukt door een witte politieagent die met zijn knie op de nek van Floyd zat. De video van de dood van Floyd ging de hele wereld over en leidde tot opstanden in heel Amerika. Amnesty International roept op om de verantwoordelijken voor Floyds dood te berechtenen voert actie voor gerechtigheid voor George Floyd.

Inzet leger en zwaar geschut

De autoriteiten hebben het leger (nationale garde) ingezet om de demonstraties de kop in de drukken. ‘De inzet van zware gevechtsuitrusting en militaire wapens om vreedzame demonstraties te controleren, kan demonstranten intimideren. Deze demonstranten maken gebruik van hun recht op vreedzame samenkomst. De inzet van zwaar geschut kan zelfs leiden tot verdere escalatie van het geweld. Als agenten worden uitgerust op een manier die meer lijkt op een oorlogssituatie, kunnen ze gaan denken dat confrontatie en conflict onvermijdelijk zijn’, zegt Ward.

De politie en het leger moeten zich focussen op de-escalalatie voordat de situatie verergert Ze moeten hun aanpak demilitariseren en met de organisatoren van de protesten in gesprek gaan om de spanningen te verminderen en om geweld te voorkomen of te stoppen zodra het uitbreekt. Op deze manier wordt het recht op vreedzame samenkomst gewaarborgd zonder buitensporig geweld. Ook moet er een onderzoek komen naar de gevallen waarbij de politie wel buitensporig of onnodig geweld inzette tegen demonstranten. Agenten die daarbij de wet hebben overtreden, moeten ter verantwoording worden geroepen.

Racisme en witte suprematie

Amnesty roept de Amerikaanse federale overheid, steden en staten op om snel te handelen om de oorzaak van deze protesten aan te pakken. Er moeten onmiddellijk maatregelen komen om het onwettige doden van zwarte mensen en anderen door de politie te stoppen. Agenten die zich schuldig hebben gemaakt aan dodelijk geweld moeten worden vervolgd. Ook moeten alle Amerikaanse staten wetten aannemen die het gebruik van dodelijk geweld slechts als laatste redmiddel toestaan wanneer zich een levensbedreigende situatie voordoet. Bovendien moet het Congres de zogenaamde PEACE Act aannemen. Deze wet is erop gericht dodelijk politiegeweld te reguleren.

Racisme en witte suprematie voeden het gewelddadige optreden van politie tegen demonstranten. De federale overheid moet een nationale commissie instellen die alle aspecten van deze crisis gaat onderzoeken, waaronder het dodelijke politiegeweld, het recht op demonstratie en het beëindigen van discriminatie. En president Trump moet stoppen met zijn gewelddadige en discriminerende discours en beleid.

Meer informatie over politiegeweld

In onderstaande rapporten en berichten staat meer informatie over politiegeweld in de VS.

Briefing: Good Practice for Law Enforcement Officials Policing Demonstrations
Rapport: Deadly Force: Police Use of Lethal Force in the United States
Rapport: On the Streets of America: Human Rights Abuses in Ferguson

En meer informatie in het algemeen over mensenrechten en politie