Demonstrant in Venezuela
© Federico Parra/AFP/Getty Images

Venezuela: in 5 dagen 41 dodelijke slachtoffers door overheidsgeweld

In Venezuela gebruiken veiligheidstroepen buitensporig geweld tegen de bevolking in een poging om de protesten tegen de regering van president Nicolás Maduro in te tomen. Eind januari kwamen hierbij in een periode van slechts 5 dagen minimaal 41 mensen om het leven.

Dat schrijft Amnesty Internationaal in een nieuw rapport dat een dezer dagen verschijnt. Tussen 21 en 25 januari vonden er in Venezuela talloze demonstraties plaats. Vooral in de arme wijken gingen duizenden mensen de straat op om het aftreden van de regering te eisen. In de genoemde periode werden minstens 41 mensen doodgeschoten en meer dan 900 mensen willekeurig opgepakt.

Buitengerechtelijke executies

Uit het bewijsmateriaal dat Amnesty verzameld heeft, blijkt dat de autoriteiten buitengerechtelijke executies op een gerichte manier inzetten als een methode om de demonstranten onder de duim te houden. De executies worden uitgevoerd door de Fuerza de Acción Especial (FAES), een speciale eenheid van de politie.

Amnesty documenteerde zes buitengerechtelijke executies door de FAES op verschillende locaties in het land. Alle slachtoffers waren op een of andere manier betrokken bij de demonstraties van de dagen ervoor en of op social media kritiek hadden geuit op Maduro. De slachtoffers waren alle zes jonge mannen, van wie de autoriteiten beweerden dat ze gedood waren in gevechten met de FAES. De FAES knoeide met sporen op de plaatsen delict en beweerde dat de slachtoffers misdadigers waren, in een poging om de moorden te rechtvaardigen.

Op 24 januari schoot de FAES in de stad Carora de 29-jarige Luis Enrique Ramos Suárez (29) in zijn huis dood, nadat ze hem eerst hadden geslagen. Daarna simuleerden de agenten in het huis een vuurgevecht, dat moest dienen als bewijsmateriaal. Daarna brachten ze het lichaam naar het mortuarium, waardoor het plaats delict niet goed meer onderzocht kon worden.

Buitensporig geweld

Amnesty heeft ook twee gevallen gedocumenteerd van twee jonge mannen die werden doodgeschoten tijdens een demonstratie, en van een andere jonge man die gewond raakte door het gebruik van vuurwapens door veiligheidstroepen.

Alixon Pizani, een 19-jarige bakker, stierf als gevolg van een schot in zijn borstkas. Volgens getuigen was de schutter een man in een politie-uniform, die willekeurig schoot op een demonstrerende menigte, waarbij hij ook twee andere mensen zwaar verwondde. Pizani werd naar het ziekenhuis gebracht, waar hij overleed. Zijn familie zegt dat de FAES het vuur opende op Pizani’s vrienden en familie, die voor de ingang van het ziekenhuis stonden. Tot op heden is nog niet gebleken dat de openbaar aanklager de zaak onderzoekt.

Willekeurige arrestaties

Volgens de Venezolaanse mensenrechtenorganisatie Foro Penal hebben de autoriteiten tussen 21 en 31 januari 137 kinderen en jongeren gevangengenomen. Amnesty heeft zes van die gevallen onderzocht, onder wie vier tieners die deelnamen aan een demonstratie in San Felipe, of zelfs niet meer deden dan toekijken.

Ze vertelden Amnesty dat ze na hun arrestatie werden geslagen, uitgemaakt voort “guarimberos” (demonstranten die geweld gebruiken) en “terroristen” en uit hun slaap gehouden, en ze werden bedreigd met de dood. Degenen die hen arresteerden waren leden van verschillende veiligheidstroepen, die samenwerkten met mensen in burgerkleding.

De vier tieners werden beschuldigd van misdaden die volgens de wet geen gevangenzetting rechtvaardigen; toch werden ze veroordeeld tot acht dagen cel. Vier daarvan brachten ze door in het Heropvoedingscentrum voor Minderjarigen, een militair instituut, waar hun hoofd werd kaalgeschoren en ze gedwongen werden om teksten te zingen als “Wij zijn de kinderen van Chávez”.

Oproep Amnesty

De Venezolaanse overheid moet een eind maken aan het repressieve beleid en haar wettelijke plichten vervullen: zorgen voor gerechtigheid, waarheidsvinding en compensatie voor slachtoffers van mensenrechtenschendingen en van misdaden onder internationaal recht.

Amnesty roept ook de VN-Mensenrechtenraad op om actie te ondernemen tegen de cultuur van straffeloosheid in Venezuela, door middel van een onafhankelijk onderzoeksorgaan dat de mensenrechtensituatie in het land monitort en erover rapporteert.

Lees het uitgebreide Engels- en Spaanstalige persbericht.