Billy Kearse geëxecuteerd in Florida

Billy Kearse, een 53-jarige zwarte man, werd op 3 maart 2026 in de Amerikaanse staat Florida geëxecuteerd. Hij kreeg de doodstraf voor het doden van een witte politieagent in 1991. Kearse was toen 18 jaar. Uit nieuw onderzoek bleek dat Kearse een verstandelijke beperking had. Volgens de Amerikaanse grondwet had hij daarom niet mogen worden geëxecuteerd.

Nadat bekend werd dat Billy Kearse een verstandelijke beperking had, vroegen zijn advocaten om een nieuw onderzoek naar de zaak. Maar de gouverneur wees die verzoeken af en besloot niet in te grijpen.

Agent neergeschoten tijdens worsteling

Op 18 januari 1991 hield een 29-jarige witte politieagent in Fort Pierce, Florida, een auto aan die tegen de rijrichting in reed. De bestuurder, Billy Kearse, had geen rijbewijs bij zich en gaf een valse naam op. Toen de agent hem vroeg uit de auto te stappen, ontstond een worsteling. Tijdens die worsteling greep Kearse het dienstwapen van de agent en schoot hij. De agent werd naar het ziekenhuis gebracht, waar hij overleed.

Bij zijn arrestatie zag Kearse af van zijn recht op een advocaat en bekende hij dat hij de agent had neergeschoten. In 1996 kreeg hij de doodstraf opgelegd.

“Geen zaak voor de doodstraf”

Het Hooggerechtshof van Florida bevestigde in 2000 het doodvonnis met vier tegen drie stemmen. De drie rechters die het er niet mee eens waren, schreven dat de moord het gevolg was van een impulsieve daad van een 18-jarige met een lage intelligentie en emotionele problemen. Zij benadrukten dat er geen bewijs was dat Kearse van plan was een misdrijf te plegen. Volgens hen was dit geen zaak voor de doodstraf.

Twee van deze rechters vroegen in 2025 om gratie voor Kearse. Een van hen zei in februari 2026 dat deze zaak laat zien hoe willekeurig het doodstrafsysteem in Florida kan uitpakken.

Verstandelijke beperking

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat mensen die hun straf of de redenen daarvoor niet kunnen begrijpen, volgens de grondwet niet mogen worden geëxecuteerd. Begin 2026 concludeerde een neuropsycholoog dat Kearse al zijn hele leven een laag IQ en andere cognitieve beperkingen had. Nadat de gouverneur van Florida de executiedatum had vastgesteld, wezen Kearse zijn advocaten op deze nieuwe bevindingen. Volgens hen maakten zijn mentale beperkingen de executie ongrondwettig.

Gewapende agenten in de rechtszaal

In februari 2026 schreef een voormalig jurylid op sociale media dat de rechtszaal tijdens de strafoplegging steeds vol stond met gewapende politieagenten in uniform. Zij bleven urenlang staan om steun te betuigen aan het slachtoffer. Het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten heeft eerder al vastgesteld dat zo’n aanwezigheid de jury kan beïnvloeden en kan leiden tot een oneerlijk proces.

De advocaten van Kearse wilden dit nieuwe bewijs verder onderzoeken. Maar op 14 februari 2026 wees de rechtbank beide claims af. Op 25 februari meldde het Hooggerechtshof van Florida dat de claim over verstandelijke beperking te laat was ingediend en onvoldoende was onderbouwd. Ook de klacht over de invloed van de politieagente in de rechtszaal kon volgens de regels evenmin worden behandeld. Het Amerikaanse Hooggerechtshof liet op 3 maart 2026 zonder commentaar weten dat het niet zou ingrijpen.

Laatste woorden

In zijn laatste woorden sprak Billy Kearse zijn excuses uit aan de familie van de neergeschoten agent. “Ik kan dat op geen enkele manier goedmaken met deze dood, dat zal nooit genoeg zijn.” De executie met een dodelijke injectie begon om 18.00 uur, om 18.24 uur werd hij doodverklaard. De weduwe van de neergeschoten politieagent bedankte later de autoriteiten voor hun steun. Ze zei dat ze rust vond in zijn excuses en dat dit geen avond was van vieren, maar van “gerechtigheid”.

Na de executie schreef Floridians for Alternatives to the Death Penalty dat de schade van executies verder reikt dan de persoon die wordt gedood. Volgens de organisatie raakt het families, geliefden en iedereen die bij deze zaken betrokken is. Ze verwerpen het idee dat meer doden de gevolgen van geweld kan herstellen, en pleiten voor gerechtigheid zonder executies.

Sinds 1976 zijn er 1.659 executies uitgevoerd in de Verenigde Staten. Florida is verantwoordelijk voor 128 daarvan. Dit was de derde executie in Florida in 2026, en de vijfde in het hele land. Amnesty International is altijd, en in alle gevallen, tegen de doodstraf.