PALESTIJNEN WORDEN VAN DE KAART GEVEEGD. BOOKING.COM VERDIENT ERAAN.
Op vakantie naar een illegale nederzetting in Bezet Palestijns Gebied? Dit kan dankzij Booking.com. Het online reisplatform bood de afgelopen jaren zo’n honderd accommodaties in illegale Israëlische nederzettingen aan. Zo draagt het bij aan de onderdrukking en verdrijving van Palestijnen. Dit moet stoppen.
Waarom voert Amnesty International actie tegen Booking.com?
Greetings from the West Bank!
Amnesty International roept Booking.com op te stoppen met het aanbieden van accommodaties in illegale Israëlische nederzettingen in het Bezette Palestijns Gebied. De ironie wil dat een bedrijf dat reisherinneringen mogelijk maakt, meewerkt aan het uitwissen van Palestijnse herinneringen. Stuur namens Rasmiyya, Saleh of Eid een ansichtkaart naar de CEO van Booking.com.
Q&A
Waarom richt Amnesty International deze actie op Booking.com?
Het management van Booking.com weet dat de Israëlische nederzettingen volgens het internationaal recht illegaal zijn en neerkomen op een oorlogsmisdrijf. Het bedrijf weet ook dat Israëlische nederzettingen een negatieve invloed hebben op een groot aantal mensenrechten van de Palestijnse bevolking. Ondanks deze kennis biedt Booking.com op zijn verhuurplatform accommodaties aan in illegale nederzettingen in Bezet Palestijns Gebied. In 2019 waren dat 45 hotels en vakantieverblijven, in de afgelopen jaren ging het al om meer dan honderd accommodaties. Daarmee draagt het bedrijf bij aan het in stand houden van de onderdrukking en het verdrijven van Palestijnen.
Hoe zit het ook alweer met de illegale nederzettingen? Het Internationaal Gerechtshof Steeds minder grond voor Palestijnen Wat zijn de gevolgen van de bezetting en de illegale nederzettingen voor Palestijnen? Apartheid Een complex systeem van militaire controleposten, hekken, muren en militaire bases maakt het dagelijks leven in Bezet Palestijns Gebied vrijwel onmogelijk. Het kost Palestijnen vaak uren om naar werk, school of ziekenhuis te komen. Israël controleert vrijwel alles; van een besluit of Palestijnen huizen mogen bouwen tot de levering van water en elektriciteit. De bezetting heeft de Palestijnse economie geleidelijk aan lamgelegd. Door Israël gesteund kolonistengeweld
Bij de oprichting van Israël als Joodse staat in 1948 heeft Israël honderdduizenden Palestijnen verdreven en honderden Palestijnse dorpen verwoest, wat neerkwam op etnische zuivering. De illegale bezetting van het Palestijnse Gebied begon in juni 1967, toen Israël Gaza en de Westelijke Jordaanoever inclusief Oost-Jeruzalem bezette. Sindsdien verdreef Israël nog eens duizenden Palestijnen van hun land. Op de illegaal in beslag genomen grond bouwt Israël nederzettingen waar in de praktijk uitsluitend Joodse Israëli’s mogen wonen.
Het Internationaal Gerechtshof is er duidelijk over: de Israëlische bezetting is illegaal en andere landen mogen daar niet aan meewerken. In zijn advies over de juridische gevolgen van het beleid en de praktijken van Israël in het Bezette Palestijnse Gebied, concludeerde het Internationaal Gerechtshof in juli 2024 dat de voortdurende bezetting (sinds 1967) onwettig is. Ook zegt het hof dat “staten zich moeten onthouden van economische of handelsbetrekkingen met Israël met betrekking tot het Bezette Palestijnse Gebied of delen daarvan, die de onwettige aanwezigheid van Israël in het gebied kunnen versterken” en dat staten “maatregelen moeten nemen om handels- of investeringsbetrekkingen te voorkomen die bijdragen aan het in stand houden van de onwettige situatie die door Israël in het Bezette Palestijnse gebied is gecreëerd.” Dit betekent dat Nederland handel en investeringen die bijdragen aan het in stand houden van de bezetting moet verbieden.
In september 2024 nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een resolutie aan waarin Israël 12 maanden kreeg om zich terug te trekken uit het Bezette Palestijnse Gebied. Het tegenovergestelde gebeurt. De Israëlische regering stemde 15 februari 2026 in met een wetsvoorstel dat het voor Joodse kolonisten eenvoudiger maakt om grond op de Westelijke Jordaanoever te kopen en er nederzettingen te bouwen. Daardoor blijft er voor de Palestijnen steeds minder grond over. Bij het indienen van het wetsvoorstel zei minister van Financiën Bezalel Smotrich: “We begraven het idee van een Palestijnse staat.”
De bezetting en de illegale nederzettingen hebben verwoestende gevolgen voor de Palestijnen.
Sinds de oprichting van de staat Israël in 1948 hebben opeenvolgende regeringen een systeem van wetten, beleidsmaatregelen en praktijken gecreëerd en onderhouden dat gericht is op het onderdrukken en domineren van Palestijnen. Dit systeem werkt op verschillende manieren in de verschillende gebieden waar Israël controle uitoefent over de rechten van Palestijnen, maar het doel is altijd hetzelfde: Joodse Israëli’s bevoordelen ten koste van Palestijnen. Amnesty International en andere mensenrechtenorganisaties en internationaal rechtsexperts concludeerden dat dit neerkomt op een systeem van apartheid.
De uitbreiding van de illegale nederzettingen gaat gepaard met veel geweld, waarbij de Israëlische autoriteiten de kolonisten actief steunen. Kolonisten vernielen huizen, steken auto’s in brand, vallen Palestijnen fysiek aan en verjagen hen van hun land. Sinds oktober 2023 zijn al meer dan 1.000 Palestijnen, onder wie veel kinderen, gedood door kolonisten en Israëlische veiligheidstroepen op de Westbank. Amnesty International bekeek en verifieerde talloze foto’s en filmbeelden waarop geweld door kolonisten tegen Palestijnen te zien is. Op de beelden is ook te zien dat het Israëlische leger en de politie het geweld toelaten en niet ingrijpen. Hechte gemeenschappen vallen uit elkaar doordat mensen keer op keer moeten vluchten voor het geweld van de kolonisten.
Wat is de rol en invloed van het toerisme in illegale nederzettingen?
Israël investeerde de afgelopen jaren flink in de toeristische sector in de illegale nederzettingen. Door bepaalde locaties als belangrijke toeristische trekpleisters aan te wijzen, rechtvaardigt Israël het verdrijven van Palestijnen. Het rapport uit 2018 van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties (OHCHR), stelt dat toeristische activiteiten “de duurzaamheid van woonwijken waarborgen” en “bijdragen aan de winstgevendheid van de nederzettingen”. Met dank aan een platform als Booking.com groeit het toerisme in de illegale nederzettingen. Er komt geld in het laatje en de nederzettingen krijgen een steeds stevigere basis. Ook draagt Booking.com hiermee bij aan het normaliseren van schendingen van het internationaal recht. De kolonisten en Booking.com verdienen aan het toerisme, de levens van Palestijnen worden verwoest.
Wat zijn de verantwoordelijkheden van bedrijven volgens het internationaal recht?
Volgens de VN‑richtlijnen voor bedrijven en mensenrechten moeten bedrijven het internationaal humanitair recht respecteren. Daarnaast hebben ze de verantwoordelijkheid om overal ter wereld alle internationaal erkende mensenrechten te respecteren. Dat betekent dat bedrijven moeten voorkomen dat hun activiteiten negatieve gevolgen hebben voor mensenrechten. Gebeurt dat toch, dan moeten ze die gevolgen aanpakken en herstellen. Als een bedrijf ontdekt dat het zelf mensenrechtenschendingen veroorzaakt of eraan bijdraagt, en het kan dat niet voorkomen, dan is er maar één verantwoordelijke keuze: stoppen met die activiteit.
Kunnen bedrijven zoals Booking.com worden gedwongen te stoppen met activiteiten?
De Nederlandse overheid kan een verbod instellen op het aanbieden van diensten die bijdragen aan het in stand houden van de bezetting. Booking.com is een Nederlands bedrijf en valt onder Nederlandse wetgeving, waardoor het bedrijf zich zou moeten houden aan zo’n verbod. Amnesty International roept de overheid op een dergelijk verbod in te stellen. Daarnaast lopen bedrijven als Booking.com én hun werknemers en bestuursleden ook het risico civielrechtelijk en strafrechtelijk aansprakelijk te worden gesteld voor medeplichtigheid aan de misdaden die Israël volgens het internationaal recht pleegt. Bedrijven hebben immers de verantwoordelijkheden om de mensenrechten te respecteren. Zij moeten ervoor zorgen dat zij niet bijdragen aan de onwettige acties van Israël, dat hun activiteiten, producten of diensten niet rechtstreeks verband houden deze acties, en dat zij zelf niet verantwoordelijk zijn voor het veroorzaken van mensenrechtenschendingen.
Wat zijn de verantwoordelijkheden van bedrijven volgens het internationaal recht?
De VN-richtlijnen inzake bedrijfsleven en mensenrechten stellen duidelijk dat bedrijven de verantwoordelijkheid hebben om het internationaal humanitair recht te respecteren. Ze stellen ook dat bedrijven de verantwoordelijkheid hebben om alle internationaal erkende mensenrechten te respecteren, waar ter wereld ze ook actief zijn. De verantwoordelijkheid om mensenrechten te respecteren vereist dat bedrijven “voorkomen dat hun eigen activiteiten negatieve gevolgen hebben voor de mensenrechten en dat ze dergelijke gevolgen aanpakken wanneer ze zich voordoen”. Als een bedrijf vaststelt dat het mensenrechtenschendingen veroorzaakt of daaraan bijdraagt, en dat het dit niet kan voorkomen, is de enige mogelijke maatregel om de betreffende activiteit niet uit te voeren.
Wat vindt Booking.com er zelf van?
Booking.com laat aan Amnesty weten dat het streeft naar strikte naleving van de mensenrechten in de context van het Bezette Palestijnse Gebied, in overeenstemming met de VN-richtlijnen inzake bedrijfsleven en mensenrechten. Maar het management van het bedrijf is van mening dat consumenten, op basis van de informatie die Booking.com verstrekt, zelf kunnen beslissen welke boekingen ze doen op het Booking-platform en dat het niet aan het bedrijf is om reizigers’ keuzes te beperken”.
Tegen NRC zegt Booking.com in september 2025 dat het zich aan wet– en regelgeving houdt. “Het is niet aan ons om te beslissen of iemand wel of niet kan reizen. Huidige EU-wetgeving biedt de mogelijkheid om zaken te doen in Israëlische nederzettingen. Bij de locaties vermelden we ‘Palestijnse Gebieden, Israëlische nederzetting’, zodat reizigers een weloverwogen beslissing kunnen nemen.”
Wat is Amnesty International's oproep aan Booking.com?
- Stop met het aanbieden van accommodaties, activiteiten en attracties in illegale nederzettingen;
- Stop met het aanbieden van accommodaties, activiteiten en attracties die door kolonisten worden beheerd in Bezet Palestijns Gebied;
- Communiceer openlijk over de beslissing om te stoppen met het aanbieden van bovenstaande accommodaties, activiteiten en attracties;
- Bied een schadevergoeding aan Palestijnse inwoners die schade hebben geleden door de nederzettingen met accommodaties, activiteiten of attracties die door Booking.com zijn gepromoot.
Wat is Amnesty International’s oproep aan het Nederlandse kabinet?
Zonder een verbod van de overheid blijven er Nederlandse bedrijven bijdragen aan Israëls onderdrukking van Palestijnen. Het internationaal recht is heel duidelijk: staten moeten investerings- en handelsrelaties die Israëls illegale bezetting van Palestijns Gebied in stand houden tegengaan. Amnesty International roept de Nederlandse overheid daarom op: stel een breed handelsverbod in op alle handel en investeringen die bijdragen aan de genocide, apartheid en/of bezetting. Lees hier meer over onze oproep aan de politiek.
Is Amnesty International de enige partij die Booking.com hierop aanspreekt?
Nee, meerdere organisaties spreken Booking.com aan op hun activiteiten met betrekking tot illegale nederzetting in het Bezette Palestijnse Gebied.
Hoe zit het met andere online toerismeplatforms?
In 2019 publiceerde Amnesty International een rapport waarin werd beschreven hoe de online toerismebedrijven zoals Airbnb, Booking.com, Expedia en TripAdvisor bijdragen aan het behoud, de ontwikkeling en de uitbreiding van Israëlische nederzettingen in het Bezette Palestijnse Gebied, wat in strijd is met het internationaal recht. Het gaat om activiteiten op de Westelijke Jordaanoever inclusief Oost-Jeruzalem.
Amnesty riep deze bedrijven op om hun activiteiten in Israëlische nederzettingen te staken, maar daar gaven ze geen gehoor aan. Daarmee dragen ze bij aan schendingen van mensenrechten en het internationaal recht in verband met de nederzettingenpolitiek van Israël, de illegale bezetting en het apartheidsregime tegen Palestijnen.
In 2025 werden deze bedrijven wederom opgenomen in de VN-database van bedrijven die betrokken zijn bij activiteiten in het Bezette Palestijnse Gebied.
Amnesty richt zich in deze actie specifiek op Booking.com omdat het een Nederlands bedrijf is met een in Amsterdam gevestigd hoofdkantoor. Amnesty roept daarnaast ook Airbnb, Expedia én TripAdvisor op om onmiddellijk alle activiteiten in de illegale Israëlische nederzettingen in het Bezette Palestijnse Gebied op te schorten.
