Israël en het Bezette Palestijnse Gebied

Al tientallen jaren bezet Israël illegaal Palestijns gebied. De Israëlische autoriteiten plegen tal van mensenrechtenschendingen en voeren een apartheidspolitiek tegen Palestijnen. In oktober 2023 intensiveerde Israël zijn aanvallen op Palestijnen in Gaza. Sindsdien pleegt het daar genocide. Ook voert Israël een politiek van etnische zuivering uit op de Westelijke Jordaanoever. Als dit onrecht niet wordt aangepakt, komt er nooit een einde aan het verwoesten van mensenlevens. En houdt de onrust in het Midden-Oosten aan.

Israëls illegale bezetting

De Israëlische bezetting van Gaza en de Westelijke Jordaanoever, inclusief Oost-Jeruzalemis een van de langste en dodelijkste militaire bezettingen ter wereld en duurt al sinds juli 1967. Sindsdien verdreef Israël duizenden Palestijnen van hun land. Op de illegaal in beslag genomen grond kwamen nederzettingen waar in de praktijk uitsluitend Joodse Israëlische kolonisten wonen. Deze nederzettingen zijn een schending van het internationaal recht en een oorlogsmisdrijf.  

Het dagelijks leven in Palestina wordt vrijwel onmogelijk gemaakt door een complex systeem van militaire controleposten, hekken, muren en militaire bases. Het kost Palestijnen daardoor vaak uren om naar werk, school of ziekenhuis te komen. Israël heeft de controle over vrijwel alles, van het bevolkingsregister tot de levering van water en elektriciteit.

Apartheid

Onderzoek van Amnesty uit 2022 wees uit dat Israël een apartheidssysteem toepast tegen Palestijnen. In Israël, het Bezette Palestijnse Gebied en onder Palestijnse vluchtelingen elders. Apartheid is een misdrijf tegen de menselijkheid. De Israëlische politiek is gericht op het krijgen en behouden van een Joodse demografische meerderheid die zoveel mogelijk profiteert van de grond en hulpbronnen. Zij bevoordeelt Joodse Israëliërs ten nadele van Palestijnen. Er is sprake van raciale discriminatie die is vastgelegd in wetten. 

Palestijnen hebben een andere juridische status, waardoor ze veel voordelen mislopen en bijvoorbeeld alleen in buurten mogen wonen waar vuilnisophaal, elektriciteit, openbaar vervoer en water vaak ontbreken. Ook worden Palestijnen voor hetzelfde misdrijf harder gestraft dan Israëliërs. En de Israëlische autoriteiten vernietigden al honderdduizenden Palestijnse woningen. 

Amnesty meldt ook dat de Israëlische autoriteiten gezichtsherkenningstechnologie gebruiken om Palestijnen te volgen en hun bewegingsvrijheid te beperken. Dit systeem maakt deel uit van een groter bewakingsnetwerk dat de privacy van Palestijnen schendt.

Israël voerde in maart 2026 ook wetswijzigingen door die de toepassing van de doodstraf uitbreidden. Deze wijzigingen schaften daarnaast essentiële bescherming af die willekeurige executies moet voorkomen en het recht op een eerlijk proces moet beschermen, en versterkten het Israëlische apartheidsstelsel nog verder.

Lees het rapport over apartheid 

Genocide in Gaza

Vóór het conflict op 7 oktober 2023 oplaaide, woonden er zo’n twee miljoen Palestijnen in de Gazastrook: een stukje land dat twee keer zo groot is als het eiland Texel. Nadat Hamas er in 2007 de verkiezingen won, stelde Israël een strenge blokkade in waardoor mensen en goederen moeilijk het gebied in en uit kunnen. Hierdoor zijn de levensomstandigheden er slecht, leven veel mensen in armoede en is de werkloosheid hoog. Amnesty beschouwt dit als een collectieve straf en daarmee een schending van het internationaal humanitair recht. Na 7 oktober 2023 is de blokkade versterkt, waardoor het gebied compleet is afgesloten van water, elektriciteit, voedsel en brandstof.  

Amnesty bewees in december 2024 in een 297 pagina’s tellend rapport dat Israël sinds 7 oktober 2023 genocide pleegt op Palestijnen in Gaza. Veel Palestijnen werden slachtoffer van directe aanvallen of aanvallen die opzettelijk onnauwkeurig waren. Israël creëert bovendien bewust levensomstandigheden voor Palestijnen die leiden tot hun fysieke vernietiging. 

Lees het rapport over genocide 

Etnische zuivering

De internationale gemeenschap is medeplichtig aan de genocide op Palestijnen en het Israëlische apartheidssysteem, omdat ze Israël steunt of niet ingrijpt. Dit moedigt de Israëlische regering aan om Palestijnen met geweld te verdrijven en de controle over de bezette Westelijke Jordaanoever te versterken met een door de staat gestuurde etnische zuiveringscampagne. Amnesty International toonde aan hoe deze etnische zuiveringscampagne is gericht tegen Palestijnse bedoeïenen- en herdersgemeenschappen in Zone C van de bezette Westelijke Jordaanoever. Israël maakt zich hierbij schuldig aan de misdaad tegen de menselijkheid van gedwongen verplaatsing. Landen wereldwijd moeten er alles aan doen om hier een einde aan te maken.

Lees het hele rapport over etnische zuivering of de samenvatting (beide Engelstalig).

Hamas

De gewapende groepering Hamas had het sinds 2007 in de Gazastrook voor het zeggen. De Westelijke Jordaanoever, waar ongeveer 3 miljoen Palestijnen wonen, wordt sinds 1967 door Israël bezet. De huidige escalatie van het geweld begon op zaterdag 7 oktober 2023, toen Hamas raketten op Israël afvuurde en een ongekende operatie begon in Zuid-Israël waarbij doelbewust burgers werden gedood en verwond. Ook werden burgers ontvoerd. Dergelijke daden zijn oorlogsmisdrijven.

Amnesty International begon in de dagen direct na 7 oktober 2023 met het onderzoeken van de misdrijven die door Hamas en andere Palestijnse gewapende groeperingen waren begaan. De organisatie publiceerde verschillende rapporten waarin het doden van burgers en het gijzelen van personen in die periode werd veroordeeld. In dit rapport uit december 2025 zette Amnesty uiteen hoe de militaire vleugel van Hamas, de Al-Qassam-brigades, en andere Palestijnse gewapende groeperingen oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid begingen tijdens hun aanval op Zuid-Israël en tegen gijzelaars die ze daarna in Gaza vasthielden.

Amnesty roept alle partijen in een conflict regelmatig op om hun verplichtingen onder het internationaal recht na te komen. We riepen Hamas herhaaldelijk op om te stoppen met het afvuren van raketten op burgergebieden en om burgergijzelaars onmiddellijk vrij te laten. We hebben Hamas en Palestijnse gewapende groeperingen opgeroepen om ervoor te zorgen dat alle gevangenen humaan worden behandeld en onmiddellijk toegang krijgen tot bezoeken van het Rode Kruis.

Economische druk

Amnesty International dringt er bij de Nederlandse overheid op aan het huidige ontmoedigingsbeleid nationaal importverbod te verbreden naar een breed verbod op alle handel en investeringen die bijdragen aan de instandhouding van de onwettige bezetting van het Palestijnse Gebied, het apartheidssysteem en de genocide.

Vanaf 22 september 2026 geldt er namelijk een nationaal importverbod op producten uit illegale Israëlische nederzettingen. Het gaat om producten als dadels, wijn, cosmetica en druiven. Hiermee zet Nederland een belangrijke stap in de goede richting. Maar het is bij lange na niet genoeg. Het is van groot belang dat naast dit importverbod ook de handel in diensten en investeringen verboden wordt die bijdraagt aan de instandhouding van de illegale bezetting.

Het in Nederland gevestigde Booking.com is een duidelijk voorbeeld van een Nederlands bedrijf dat diensten aanbiedt die de economie van de illegale nederzettingen versterken. Daarmee draagt het bij aan het in stand houden, consolideren en uitbreiden van deze nederzettingen. Het Nederlandse handelsbeleid ten aanzien van Israël en het Bezette Palestijnse Gebied is daarmee niet in lijn met het internationaal recht. Het Internationaal Gerechtshof stelde in juli 2024 namelijk duidelijk dat staten ‘stappen [moeten] zetten om handel- en investeringsrelaties die bijdragen aan de instandhouding van de bezetting te voorkomen’.

Ook andere landen kondigden in 2026 aan economische maatregelen te nemen om handel met nederzettingen te beperken. En op 23 september 2026 bevestigde de Centrale Bank van Ierland dat in de EU de verkoop van Israël-obligaties is gestopt. Met dit financiële instrument kon de Israëlische regering geld inzamelen bij particulieren en kleine beleggers en zo indirect de genocide tegen Palestijnen financieren. Amnesty International riep Ierland, Luxemburg en andere EU-landen al langer op om te stoppen met de verkoop van de Israël-obligaties.

Lees meer: Europe: Sale of Israel Bonds finally ends in Europe

Amnesty’s oproep aan Nederland

• Neem stevige politieke, economische en diplomatieke maatregelen in lijn met internationaal recht om te zorgen dat Israël stopt met:
  • de genocide in Gaza, waaronder het blokkeren van voedsel, medicijn en humanitaire hulp;
  • de etnische zuivering van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever;
  • de apartheidspolitiek in het Bezette Palestijnse Gebied;
  • oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid en mensenrechtenschendingen tegen Palestijnen.
• Neem stappen om het huidige handelsverbod te verbreden naar een verbod dat ook de export van producten omvat, en de handel in diensten en investeringen die bijdragen aan de instandhouding van de illegale bezetting van het Bezette Palestijnse Gebied door Israël.
• Verleen geen steun aan Israël die aan de instandhouding van illegale bezetting bijdraagt.
• Werk met andere EU-lidstaten samen om het Associatieverdrag tussen de EU en Israël in zijn geheel, of in ieder geval de bepalingen over handel, op te schorten.
• Stel een uitgebreid embargo in op de export en doorvoer van wapens aan Israël en stop met het kopen van Israëlische wapens.
• Stel sancties in tegen meer hooggeplaatste Israëlische functionarissen die verantwoordelijk zijn voor schendingen van humanitair oorlogsrecht in Gaza.
• Zet Israël onder druk om de blokkade van Gaza op te heffen en ombelemmerde toegang voor humanitaire hulp mogelijk te maken.