Julian Assange
© Getty Images

VS en VK, laat de aanklachten tegen Julian Assange vallen en lever hem niet uit

Op 24 februari vindt in het Verenigd Koninkrijk een hoorzitting plaats over het Amerikaanse verzoek om uitlevering van Julian Assange. De voormalige Britse minister van Buitenlandse Zaken Sajid Javid heeft in 2019 al ingestemd met het inwilligen van het uitleveringsverzoek. Nu moet de rechter hierover beslissen.

Risico op schending mensenrechten

Amnesty International roept de Verenigde Staten op de aanklacht tegen Assange voor spionage en andere daarmee verband houdende aanklachten  te laten vallen. Gebeurt dat niet, dan moet het Verenigd Koninkrijk ervoor zorgen dat Assange niet wordt uitgeleverd, omdat hij in de VS slachtoffer kan worden van ernstige schendingen van zijn mensenrechten.

De gevangenisomstandigheden waaronder Assange in de VS wordt vastgezet, kunnen een vorm van marteling of mishandeling zijn, bijvoorbeeld wanneer hij in eenzame opsluiting wordt geplaatst. En gezien de publieke campagne die Amerikaanse autoriteiten tegen hem voeren, is er het risico van een oneerlijk proces. In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is vastgelegd dat iemand onschuldig is tot het tegendeel is bewezen. Dit recht wordt in de zaak van Assange ernstig ondermijnd.

Aanklachten tegen Assange

Aanvankelijk werd Assange alleen beschuldigd van het helpen van klokkenluider Chelsea Manning bij het hacken van computers van de overheid. In mei 2019 kwamen er op basis van de Spionagewet zeventien nieuwe beschuldigingen bij, waaronder het publiceren van staatsgeheimen. Assange openbaarde onder meer documenten over de oorlogen in Afghanistan en Irak en publiceerde de namen van informanten. Daarmee zou hij de veiligheid van de VS in gevaar hebben gebracht. Met de vertrouwelijke overheidsdocumenten onthulde Assange mogelijke oorlogsmisdrijven die door de VS in Afghanistan en Irak zijn gepleegd.

Manning werd tot 35 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor het lekken van duizenden geheime documenten. Na zeven jaar kreeg ze van oud-president Obama gratie. De voormalige data-analist van het Amerikaanse leger weigert nu een getuigenis af te leggen over haar contacten met WikiLeaks. De Amerikaanse autoriteiten willen die gebruiken bij de vervolging van Assange. Vanwege haar weigering zit Manning weer gevangen.

Vrije meningsuiting

‘Het onvermoeibaar vervolgen van Assange door de VS wegens het publiceren van documenten waarin mogelijk Amerikaanse oorlogsmisdrijven staan, is een directe aanval op het recht op vrijheid van meningsuiting,’ zegt Massimo Moratti van Amnesty International.

Journalisten spelen een belangrijke rol bij het informeren van burgers. Hen straffen voor het lekken van informatie over mensenrechtenschendingen valt niet onder de toelaatbare inperking van het recht op vrije meningsuiting. Amnesty is van mening dat Assange wordt beschuldigd van activiteiten die onderzoeksjournalisten ook ondernemen. Wordt hij hiervoor veroordeeld, dan kan dit ertoe leiden dat journalisten geen informatie meer durven te publiceren over misstanden bij de overheid. Dat zou enorme negatieve gevolgen hebben voor het recht van burgers om te weten wat hun regering uitspookt.

Amnesty International is een internationale petitie begonnen waarin we de Amerikaanse autoriteiten oproepen om de aanklachten die voortvloeien uit Assanges activiteiten voor Wikileaks in te trekken.