Protesterende studenten in de hoofdstad van Sudan, Khartoum. Ze willen dat hun mensenrechten worden gerespecteerd.
© AFP/Getty Images

Sudan, berecht agenten die demonstranten aanvielen en doodden

Sudan, berecht agenten die demonstranten aanvielen en doodden

Amnesty-onderzoek wijst uit dat alle onderdelen van de Sudanese veiligheidstroepen betrokken waren bij het gewelddadig neerslaan van protesten in 2018 en 2019. Daarbij vielen zeker 177 doden.

Uit het Amnesty-rapport They descended on us like rain blijkt dat de politie, de Nationale Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (NISS) en de paramilitaire Rapid Response Forces (RSF) verschillende keren dodelijke aanvallen op demonstranten uitvoerden.

Buitensporig veel geweld

Amnesty roept de Sudanese overgangsraad op om een gedegen en onafhankelijk onderzoek in te stellen naar alle gedode demonstranten en andere schendingen van mensenrechten die zijn begaan tussen half december 2018 en 2 juni 2019.

De demonstranten gingen in die periode de straat op om te protesteren tegen het terreurbewind van de toenmalige president Omar al-Bashir. Om aan de protesten een einde te maken, gebruikten de veiligheidstroepen buitensporig veel geweld met als doel zoveel mogelijk leed te berokkenen. Ook werden duizenden mensen willekeurig gearresteerd, mishandeld en gemarteld. Veiligheidstroepen drongen ook een ziekenhuis binnen waar demonstranten aan hun verwondingen behandeld werden. Ze schoten zowel met scherp als met traangas en molesteerden patiënten en dokters. Agenten maakten zich tevens schuldig aan seksueel geweld en verkrachting.

Onderdrukking door de NISS

De NISS voerde de eerste aanvallen uit in december 2018. De veiligheidsdienst leidde ook de daaropvolgende aanvallen op demonstranten tot in april 2019 president Al-Bashir werd afgezet. Amnesty-onderzoek wees uit dat in deze periode 77 demonstranten werden gedood. De regering houdt het op 31 doden.

Het eerste slachtoffer was de student Tariq Ahmed. Hij werd in de borst geschoten en stierf kort daarna.  De 27-jarige Islam Ali Hussein was het tweede slachtoffer. Hij stierf nadat hij een kogel in zijn hoofd kreeg. Als derde werd Mariam Ahmed Abdalla in haar huis doodgeschoten.

RSF: moord, verkrachting en marteling

Nadat Al-Bashir was afgezet, riepen de demonstranten de militairen in de overgangsraad (TMC) op om plaats te maken voor een burgerregering. De paramilitaire RSF werden ingezet om de protesten uiteen te slaan. Verschillende betrouwbare bronnen bevestigen dat op 3 juni in de hoofdstad Khartoum zeker honderd mensen werden gedood toen de veiligheidstroepen, de politie en de RSF het vuur openden op ongewapende demonstranten. Ook raakten meer dan 700 mensen gewond. Honderden demonstranten werden opgepakt. Later werden zij weer vrijgelaten, maar zeker twintig arrestanten worden nog vermist.

De RSF zijn berucht omdat zij in Darfur duizenden mensen hebben gedood, verkracht en gemarteld.

‘Ongelukje’

De woordvoerder van de Sudanese militaire overgangsraad TMC gaf op 13 juni 2019 toe dat de raad op 3 juni opdracht had gegeven om vreedzame demonstranten uiteen te slaan. Daarbij werden ‘per ongeluk’ meer dan honderd mensen gedood en raakten honderden anderen gewond.

Het aantal doden dat Amnesty heeft gedocumenteerd, ligt aanmerkelijk hoger dan de aantallen die de Sudanese Nationale Mensenrechtencommissie (36) en het ministerie van Gezondheid (46) noemen. Volgens de procureur-generaal ligt het dodental van de aanval op 3 juni op 87. Het Legitimate Sudan Doctors Syndicate meldde 50 doden en het Central Comittee of Sudanese Doctors spreekt van 127 doden.