© Amnesty International

Inhumane behandeling op Nederlandse Terrorismeafdelingen

In de gevangenissen De Schie en Vught zitten mensen onder inhumane omstandigheden vast op speciale Terrorismeafdelingen (TA’s). Dat stellen Amnesty International en het Open Society Justice Initiative (OSJI) in een rapport dat vandaag verschijnt. De onderzoekers spraken met vijftig mensen, onder wie negentien voormalige gedetineerden van de Terroristenafdelingen.

Gedetineerden worden onder andere buitensporig lang opgesloten in hun cel en ondergaan stelselmatig vernederende visitaties (onderzoek aan/in het lichaam). Ook worden mensen die van een terroristisch misdrijf worden verdacht maar nog niet zijn berecht onder dezelfde zware omstandigheden vastgehouden als mensen die al veroordeeld zijn. Dit terwijl de autoriteiten niet voorafgaand aan iemands plaatsing in de TA beoordelen of deze verdachte daadwerkelijk zo gevaarlijk is dat de extra veiligheidsmaatregelen noodzakelijk zijn.

‘Veel van de maatregelen die stelselmatig worden toegepast in de TA kunnen mensen onnodig isoleren en vernederen, en daarmee schenden ze de verplichtingen van Nederland op het gebied van mensenrechten’, aldus Doutje Lettinga van Amnesty Nederland. ‘Zelfs iemand die geen bewezen bedreiging voor de veiligheid vormt, kan in een van de zwaarste detentieregimes van het land worden vastgehouden. Extra zorgwekkend is dat gedetineerden niet in staat zijn om hun plaatsing en de stelselmatig tegen hen ingezette strenge veiligheidsmaatregelen effectief aan te vechten.’

Recht op privacy en familieleven

Er bestaan op de TA weinig mogelijkheden voor opleiding en re-integratie, waardoor het des te moeilijker voor gedetineerden is om zich voor te bereiden op hun terugkeer in de samenleving. Ook is er sprake van voortdurende surveillance. Veel gedetineerden zeiden dat het constante meeluisteren, meekijken en fysieke toezicht door bewakers dusdanig was dat zij weigerden persoonlijke en familiekwesties te bespreken tijdens bezoek. Dit ondermijnt het recht op privacy en het recht op eerbiediging van familie- en gezinsleven van gedetineerden.

Hervormingen

De Nederlandse autoriteiten hebben zich inmiddels bereid verklaard enkele hervormingen door te voeren, maar deze zijn onvoldoende om de ernstige mensenrechtenzorgen weg te nemen.

Amnesty International en het Open Society Justice Initiative roepen de overheid onder meer op ervoor te zorgen dat mensen niet meer automatisch op de Terroristenafdeling geplaatst worden en dat gedetineerden de mogelijkheid krijgen hun veiligheidsmaatregelen effectief aan te kunnen vechten. Ook vragen de organisaties de strenge veiligheidsmaatregelen voor gedetineerden, zoals langdurige beperkende opsluiting en visitaties, te staken zolang niet wordt beoordeeld of dergelijke maatregelen noodzakelijk en proportioneel zijn.