Amnesty.nl maakt gebruik van cookies om de content beter op uw voorkeur af te kunnen stemmen.     Meer informatie

Etnisch profileren

Deel:

Etnische minderheden worden in Nederland vaker onderworpen aan politiecontroles dan 'witte' Nederlanders. ‘Etnisch profileren’ is een vorm van discriminatie en daardoor in strijd met de mensenrechten. Het draagt bij aan een negatieve beeldvorming over etnische minderheden, schaadt de legitimiteit van de Nederlandse politie en is waarschijnlijk niet effectief voor de bestrijding van criminaliteit.

Nieuws

Blogberichten

Rapper Typhoon werd gisteren staande gehouden vanwege zijn huidskleur in combinatie met zijn...
Etnische minderheden worden in Nederland vaker onderworpen aan politiecontroles dan ‘witte...
De interesse van Nawal Mustafa, Amnesty’s projectmedewerker Etnisch Profileren, is gewekt als ze...

Wat is etnisch profileren?

Amnesty verstaat onder etnisch profileren: het gebruik door de politie van criteria of overwegingen omtrent ‘ras’, huidskleur, etniciteit, nationaliteit, taal en religie bij opsporing en rechtshandhaving – zowel op operationeel als organisatorisch niveau – terwijl daarvoor geen objectieve rechtvaardiging bestaat.

Etnisch profileren komt expliciet naar voren wanneer politieagenten iemands huidskleur of etnische afkomst openlijk als reden voor een staandehouding of controle aanvoeren. Etnisch profileren berust echter vaak op onbewuste aannames of op gangbare stereotype denkbeelden over bepaalde etnische minderheden.

Bij proactieve controles worden mensen staande gehouden en gecontroleerd, ook wanneer zij geen verdachte zijn of er een objectieve individuele aanwijzing voor de controle is. Amnesty constateert dat etnisch profileren plaatsvindt bij identiteits- en verkeerscontroles, preventief fouilleren en bij controles op illegaal verblijf.

Amnesty organiseert regelmatig bijeenkomsten over etnisch profileren. Lees het verslag van de bijeenkomst 'Etnisch profileren: en nu?' (december 2014) waar professionals vanuit de politie, gemeenten, welzijnsinstellingen en antidiscriminatiebureaus elkaar informeerden over de (lokale) aanpak van etnisch profileren.

Amnesty toonde zich al eerder bezorgd over etnisch profileren in Nederland. Zo sprak directeur Eduard Nazarski in maart 2010 en oktober 2012 op politieconferenties over dit onderwerp. 

Al een aantal jaar wijst Amnesty de regering en Tweede Kamer in brieven en gesprekken op signalen over etnisch profileren in Nederland. In de aanloop naar de beoordeling van Nederland door de VN Mensenrechtenraad uitte Amnesty zorg over een aantal problemen in Nederland waaronder vreemdelingendetentie, etnisch profileren en strafbaarstelling van illegaal verblijf. Ook schreef Amnesty brieven aan de Tweede Kamer in 2010 en 2011.

Wat wil Amnesty?

Amnesty wil dat er betere waarborgen komen voor naleving van mensenrechten bij proactief politiewerk, in het bijzonder om etnisch profileren te voorkomen. In het onderzoeksrapport presenteert Amnesty een flink aantal concrete maatregelen om etnisch profileren terug te dringen. In het kort vraagt Amnesty de Nederlandse overheid en politie om:

  • het bestaan van etnisch profileren te onderkennen en af te wijzen;
  • meer inspanningen te verrichten om etnisch profileren tegen te gaan;
  • de uitvoering van de proactieve politietaak beter te monitoren, bijvoorbeeld door middel van stopformulieren.

Waarom is Amnesty bezorgd?

Etnisch profileren is geen nieuw fenomeen en ook geen typisch Nederlands verschijnsel. Amnesty heeft wel toenemende zorg over het plaatsvinden van etnisch profileren, omdat:

  • migratie en etnische minderheden in het politieke en maatschappelijke debat generaliserend in verband worden gebracht met criminaliteit en (on)veiligheid;
  • de Nederlandse politie extra bevoegdheden heeft gekregen, bijvoorbeeld voor identiteitscontroles en preventief fouilleren;
  • de politie steeds meer informatie verzamelt, ook over mensen die geen verdachte zijn, maar wel als risico worden beschouwd. Als iemand ‘in het systeem zit’ vergroot dat de kans op politie-aandacht;  
  • maatregelen zoals preventief fouilleren (controleren van sommige mensen in bepaalde wijken) worden gelegitimeerd vanwege het gestelde positieve effect op de veiligheidsgevoelens van anderen terwijl dit verband niet duidelijk is;
  • het Nederlandse antidiscriminatiebeleid geen specifieke aandacht heeft voor het voorkomen van discriminatie door de overheid, dan wel etnisch profileren door de politie.   

Bekritiseert Amnesty alleen Nederland?

Amnesty bracht eerder rapporten uit over etnisch profileren in Oostenrijk, Spanje en de Verenigde Staten. 

Discriminatie door de politie melden

Voel je je gediscrimineerd? Of zie je dat een ander gediscrimineerd wordt? Doe er wat mee! Meld het via www.discriminatie.nl bij één van de antidiscriminatiebureaus in Nederland. Ook kan een antidiscriminatiebureau je adviseren of je helpen met bemiddeling of een procedure. Ook kun je bellen met 0900 - 2 354 354 (10 cent per minuut).

Wanneer je meent dat je gediscrimineerd bent door de politie kan je ook rechtstreeks naar de politie gaan en een klacht indienen, of aangifte doen.  

Meer informatie over etnisch profileren?