Burgeroorlog en mensenrechten

Burgeroorlogen hebben vaak verwoestende gevolgen voor mensenrechten. Burgers raken gevangen tussen strijdende partijen en worden regelmatig slachtoffer van geweld, vervolging en ontheemding. Op deze pagina lees je wat een burgeroorlog is, welke regels van het oorlogsrecht gelden en hoe de internationale gemeenschap met zulke conflicten omgaat.

Verdragen van Genève

De Verdragen van Genève uit 1949 maken onderscheid tussen internationale en niet-internationale oorlogen. De regels voor de bescherming van de burgerbevolking en de verplichtingen van strijdende partijen zijn grotendeels dezelfde. Ook tijdens een burgeroorlog gelden voor beide partijen de Verdragen van Genève, vooral de bepalingen uit het Tweede Protocol. Leden van gewapende oppositiegroepen die duidelijk deel uitmaken van een georganiseerd leger, moeten bij gevangenneming als krijgsgevangenen worden behandeld.

Internationale oorlog en afscheiding

Soms is het onduidelijk of een gewapend conflict een burgeroorlog of een internationale oorlog is. Wanneer een gebied internationaal wordt erkend als een nieuwe staat, geldt een conflict met dat gebied als een internationale oorlog. Voorbeelden daarvan zijn Bangladesh, dat zich in 1971 afscheidde van Pakistan, Eritrea, dat zich in 1993 afscheidde van Ethiopië, en Bosnië, dat zich in 1995 afscheidde van Joegoslavië. Bij internationale oorlogen kunnen de Verenigde Naties gemakkelijker ingrijpen. Volgens het Handvest van de Verenigde Naties kan ingrijpen gerechtvaardigd zijn wanneer een conflict een bedreiging vormt voor de internationale vrede en veiligheid.