OM Hongarije trekt aanklachten tegen Pride-organisatoren in

Het Openbaar Ministerie van Hongarije heeft de aanklachten tegen de organisatoren van Pride-optochten in Boedapest en Pécs ingetrokken. Leraar Géza Buzás-Hábel en burgemeester van Boedapest Gergely Karácsony worden niet langer vervolgd, dankzij de steun van honderdduizenden mensen.

Het Openbaar Ministerie (OM) klaagde in februari 2026 leraar Géza Buzás-Hábel aan omdat hij op in de Hongaarse stad Pecs in oktober 2025 een vreedzame Pride organiseerde. Hij kon een jaar celstraf krijgen. Op 4 juni 2026 OM heeft de aanklacht ingetrokken. Ook trok het de aanklacht in tegen Gergely Karácsony, de burgemeester van Boedapest, die een boete had kunnen krijgen.

Karácsony is een politieke tegenstander van voormalig premier Viktor Orbán en organiseerde in 2025 de Budapest Pride. Met deze Pride-mars, de grootste in Hongarije ooit, liepen talloze internationale activisten en politici mee uit solidariteit, onder wie medewerkers van Amnesty Nederland en de burgemeester van Amsterdam Femke Halsema.

‘We zullen niet buigen voor angst’

In maart 2025 trad een nieuwe wet in werking met als doel om lhbtqia+-protesten en marsen te verbieden. Toch gingen beide Prides door – die in Pécs met als motto “We zullen niet buigen voor angst”.Buzás-Hábel werd vervolgens aangeklaagd voor het ‘promoten van homoseksualiteit bij kinderen’. De Hongaarse autoriteiten probeerden ook het progressieve beleid van burgemeester Karácsony te dwarsbomen, op meerdere manieren. Via de aanklacht tegen hem persoonlijk en door de stad Boedapest te treffen met politiek gemotiveerde financiële beperkingen. Voor zijn verzet tegen het autoritaire beleid van de regering-Orbán ontving Karácsony in maart 2026 de Geuzenpenning. Burgemeester van Amsterdam Femke Halsema rijkte de prestigieuze mensenrechtenprijs aan hem uit.

De Prides gingen door, maar dat is niet genoeg: de verboden moeten van tafel.

Amnesty International voert samen met drie andere organisaties actie voor lhbtqia+-rechten in Hongarije: de Háttér Society, het Hongaarse Helsinki-comité en de Hongaarse Unie voor Burgerlijke Vrijheden. Allevier de organisaties benadrukken dat het te danken is aan de moed van de Pride-organisatoren zelf, en de steun van de honderdduizenden mensen die aan acties voor hen meededen, dat het OM de aanklachten heeft ingetrokken.

Oproep van Amnesty: pas de wet aan

Het is nu aan het nieuwgekozen parlement om de wetten aan te passen die de Pride-verboden en vervolgingen van de organisatoren mogelijk maakten, stelt Amnesty. Hierbij gaat het onder andere om de wetswijzigingen die het vorige parlement in maart 2025 goedkeurde. De politie gebruikte die wetgeving om verschillende publieke lhbtqia+-demonstraties te verbieden, waaronder de Pride-marsen in Pécs en Boedapest. Toen de organisatoren hiertegen in beroep gingen, bevestigde het Hooggerechtshof het verbod. De Prides gingen desondanks door en de politie stond dat toe, maar dat is niet genoeg: de verboden moeten van tafel. De Wet op de Vergadering moet worden gewijzigd. De discriminerende bepalingen die in strijd zijn met het EU-recht moeten worden ingetrokken, en de beperkingen die door de vorige regering specifiek zijn ingevoerd om deelname aan Pride-evenementen te ontmoedigen, moeten worden opgeheven.

Ook is een hervorming van de grondwet nodig, om ervoor te zorgen dat lhbtqia+-personen in Hongarije daadwerkelijk gelijke rechten hebben. Een belangrijke eerste stap zou de onmiddellijke uitvoering zijn van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie, over de in 2021 aangenomen Hongaarse wet tegen lhbtqia+-propaganda.

Wetswijzigingen in 2025

In maart 2025 keurde het parlement wetswijzigingen goed die erop gericht waren demonstraties te verbieden die opriepen tot gelijke rechten voor seksuele en genderminderheden. Deze maatregelen, die het recht op vergadering inperken, leidden tot wijdverbreid verzet. De politie gebruikte deze wetgeving om verschillende bijeenkomsten te verbieden, waaronder de Prides in Boedapest en Pécs. Toen de organisatoren hiertegen in beroep gingen, bevestigde het Hongaarse Hooggerechtshof deze verboden.

Juridische steun

Amnesty liet het hier niet bij zitten en stapte samen met haar drie partnerorganisaties naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en legde de besluiten van de politie en de uitspraken van het Hongaarse Hooggerechtshof voor. In afwachting van de uitspraak, publiceerden de organisaties ook gezamenlijke juridische richtlijnen om Pride-deelnemers te helpen begrijpen hoe zij hun recht op vergadering vreedzaam konden uitoefenen ondanks alle beperkingen van de Hongaarse autoriteiten. Ook trainden advocaten van de organisaties de Pride-organisatoren en vrijwilligers, en juridische waarnemers die klaarstonden om de organisatoren en deelnemers tijdens beide optochten indien nodig bij te staan.

Moedig voorbeeld

Vanaf het allereerste begin maakte Géza Buzás-Hábel duidelijk dat hij van plan was het evenement ondanks het verbod door te laten gaan. Zijn moed, vastberadenheid en principes zijn een voorbeeld voor iedereen die vrijheid hoog in het vaandel heeft staan.

Het feit dat Budapest Pride – en hopelijk ook Pécs Pride – nu vrijelijk kan plaatsvinden, is een gezamenlijk succes voor iedereen die in actie is gekomen voor Géza Buzás-Hábel en Gergely Karácsony.

Amnesty kijkt ernaar uit om deel te nemen aan de 31e Budapest Pride op 27 juni en de 6e Pécs Pride op 12 september.