Iran gebruikt aanval VS en Israël als excuus voor massale arrestaties en politieke executies
Onder het mom van “oorlogsomstandigheden” onderdrukken de Iraanse autoriteiten kritische personen nog meer. Dit doen ze door de langste internetblokkade ooit, massale willekeurige arrestaties, snelle en oneerlijke rechtszaken, politiek gemotiveerde executies, zware gevangenisstraffen en inbeslagnames van bezittingen.
Sinds de onwettige militaire aanval van de VS en Israël op Iran op 28 februari 2026 hebben de Iraanse autoriteiten meer dan 6.000 mensen willekeurig gearresteerd. Onder hen zijn demonstranten, journalisten, advocaten, mensenrechtenverdedigers, dissidenten en leden van etnische en religieuze minderheden. Hoge functionarissen van justitie gaven opdracht tot versnelde vervolging van de gearresteerden, onder meer op beschuldiging van misdrijven waarop de doodstraf staat. Er zijn grote zorgen over gedwongen verdwijningen, marteling en mishandeling, en het gebruik van gedwongen “bekentenissen” in oneerlijke schijnprocessen. Sinds februari hebben de autoriteiten meerdere mensen gevangenisstraffen van tientallen jaren opgelegd. Bovendien hebben zij ten minste 39 mensen geëxecuteerd om politieke redenen.
Internet afgesloten
Door het internet 88 dagen lang af te sluiten, isoleerden de Iraanse autoriteiten meer dan 90 miljoen mensen. Dit was een schending van hun recht op vrijheid van informatie. Dit was de langste en meest verstikkende internetafsluiting ooit. Onlineactiviteiten werden gecriminaliseerd als “spionage”, waarop de doodstraf staat. Op 26 mei 2026 werd het internet hersteld, hoewel er nog altijd beperkingen gelden.
“De Iraanse autoriteiten maken misbruik van de crisis om de mensenrechten van de eigen bevolking verder uit te hollen. Dit terwijl de bevolking al lijdt onder de verwoestende gevolgen van onwettige luchtaanvallen door Amerikaanse en Israëlische troepen”, zegt Erika Guevara Rosas van Amnesty International.
“Om hun greep op de macht te behouden, hebben de autoriteiten een totale aanval ingezet op de bevolking van Iran. Deze is gericht tegen iedereen die het aandurft de Islamitische Republiek te bekritiseren, informatie over de Amerikaanse of Israëlische luchtaanvallen of mensenrechtenschendingen met de buitenwereld te delen. Of die simpelweg de langst geregistreerde internetblokkade ooit probeerde te doorbreken. Om te communiceren met dierbaren. Of toegang te krijgen tot onafhankelijke informatie.”
De autoriteiten hebben ook openlijk gedreigd iedereen te doden die afwijkende meningen uit of pleit voor de val van het systeem van de Islamitische Republiek. Critici noemen ze “verraders” en “collaborateurs van de vijand”.
Oproep Amnesty International
Amnesty roept de Iraanse autoriteiten op om alle resterende beperkingen op internettoegang op te heffen en te stoppen met het opleggen van internetblokkades aan de Iraanse bevolking. De autoriteiten moeten iedereen die willekeurig is vastgehouden vrijlaten, alle gedetineerden beschermen tegen marteling en mishandeling, en het lot en de verblijfplaats bekendmaken van mensen die gedwongen zijn verdwenen. Ook moeten ze onmiddellijk stoppen met het executeren van mensen.
Aan de internationale gemeenschap roept Amnesty op: sta niet toe dat de Iraanse autoriteiten het conflict gebruiken als een rookgordijn om hun apparaat van onderdrukking te versterken, en straffeloos misdaden volgens het internationaal recht te plegen. Dringende internationale diplomatieke actie is nodig om verdere schendingen door de autoriteiten te voorkomen. Daarnaast moet er internationale gerechtigheid plaatsvinden, onder meer door de situatie in Iran via de VN-Veiligheidsraad voor te leggen aan het Internationaal Strafhof.
Onderzoeksmethode Amnesty
Voor dit persbericht sprak Amnesty International met tien goed geïnformeerde bronnen buiten Iran, onder wie familieleden van slachtoffers, mensenrechtenverdedigers en journalisten met informatie over schendingen. Amnesty analyseerde ook online gepubliceerde video’s, bekeek officiële sms-berichten van de autoriteiten, onderzocht officiële verklaringen en berichten in de staatsmedia, en bestudeerde rapporten van onafhankelijke media en mensenrechtenorganisaties buiten Iran. De internetblokkade die de autoriteiten op 28 februari 2026 oplegden, vormde een ernstige belemmering voor een grondig onderzoek naar de mensenrechtenschendingen.
