VS en Iran moeten mensenrechten centraal stellen bij overeenkomst
Op 18 juni 2026 tekenden de Verenigde Staten en Iran een akkoord om een einde te maken aan de maandenlange oorlog die oversloeg naar buurlanden. Meer dan 6.000 mensen werden daarbij gedood en de wereldeconomie werd ontwricht. Amnesty International roept op tot een onderzoek naar de schendingen van het internationaal recht en dringt erop aan om mensenrechten een centrale plaats te geven in het akkoord.
De Amerikaanse en Iraanse autoriteiten hebben een akkoord ondertekend om een einde te maken aan een oorlog die begon met onwettige aanvallen van de VS en Israël, in strijd met het VN-Handvest.
Dit nieuws zal een sprankje van opluchting brengen voor miljoenen mensen in de regio die de afgelopen vier maanden in onzekerheid leefden
De Amerikaans-Israëlische aanvallen lokten onwettige acties van de Iraanse autoriteiten uit, wat leidde tot maandenlang verwoestend leed onder de burgerbevolking en schendingen van het internationaal humanitair recht, waaronder oorlogsmisdaden.
Mensenrechten centraal
“Dit nieuws zal een sprankje van opluchting brengen voor miljoenen mensen in de regio die de afgelopen vier maanden in onzekerheid leefden”, zegt Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International.
“Maar om een duurzaam en blijvend einde aan de vijandelijkheden te maken, moet elke ondertekende overeenkomst niet alleen de strategische en militaire belangen van de VS en Iran veiligstellen, maar ook de mensenrechten beschermen. Verantwoordingsplicht, gerechtigheid en schadevergoeding voor slachtoffers moeten centraal staan.”
“Ook moeten er garanties komen dat dergelijke misdaden zich niet zullen herhalen. Een overeenkomst die de gevechten tijdelijk stillegt maar de mensenrechten negeert, kan als een schild worden waarachter straffeloosheid, bezetting en onderdrukking voor onbepaalde tijd voortduren.”
Libanon
In de tekst van de overeenkomst is vastgelegd dat de VS, Iran en hun bondgenoten hun militaire operaties – ook in Libanon – zullen staken, en dat de overeenkomst de territoriale integriteit en soevereiniteit van Libanon probeert te waarborgen. Ondanks dat blijven de Israëlische autoriteiten schaamteloos weigeren hun troepen terug te trekken uit Zuid-Libanon. De aanvallen op Zuid-Libanon gaan en dus is het risico op nog meer burgerslachtoffers groot. Het is van cruciaal belang dat de burgers in Libanon – die al enorm veel leed hebben doorstaan – niet worden blootgesteld aan een nieuwe escalatie van Israëlische aanvallen, en niet permanent uit hun huizen worden verdreven.
Oproep Amnesty International
Amnesty International roept de internationale gemeenschap op om in actie te komen om de onmiddellijke terugtrekking van Israël uit Libanees grondgebied te eisen, zodat ontheemden veilig en vrij kunnen terugkeren.
Ook moet gerechtigheid worden geëist en moet er een schadevergoeding komen voor de slachtoffers van schendingen van het internationaal recht in Libanon sinds 2023. Staten moeten daarnaast oproepen tot een einde aan de genocide door Israël in Gaza en tot de terugtrekking van Israël uit alle bezette Palestijnse gebieden.
Amnesty International roept ook op tot onafhankelijk onderzoek naar alle schendingen van het internationaal humanitair recht, waaronder mogelijke oorlogsmisdaden, en tot het ter verantwoording roepen van de daders.
Ons werk helpt
Nu de aandacht verschuift, moeten wij blijven opkomen voor:
- Bescherming van burgers
- Gerechtigheid voor slachtoffers
Met jouw donatie kan Amnesty onderzoek doen, misstanden zichtbaar maken en druk uitoefenen op overheden.
Burgers in Iran
Voor burgers in Iran zal alleen een einde van de bombardementen geen garantie bieden voor veiligheid tegen de toegenomen onderdrukking van de autoriteiten van de Islamitische Republiek. De Iraanse autoriteiten onderdrukken de bevolking door onder meer massale willekeurige arrestaties, gedwongen verdwijningen, marteling, versnelde, grof oneerlijke processen en politiek gemotiveerde executies. Sinds het begin van de oorlog zijn ten minste 44 mensen geëxecuteerd en meer dan 6.000 mensen willekeurig vastgehouden. Demonstranten, critici en anderen die politieke veranderingen willen, lopen nog steeds een groot risico op verdere schendingen door de Iraanse autoriteiten.
“Het is van groot belang dat de overeenkomst tussen de VS en Iran een op de bevolking gerichte diplomatieke aanpak bevat”, zegt Callamard. “Hierin moeten concrete maatregelen staan om schendingen door de Iraanse autoriteiten – waaronder verdere bloedbaden onder demonstranten – te voorkomen. Ook moet de roep van maatschappelijke organisaties voor veranderingen op het gebied van de mensenrechten, onder meer in de grondwet, worden ondersteund.”
