Cambodja: Ontsnapte overlevenden van oplichtingskampen vertellen over moord, verkrachting en marteling

Duizenden mensen die onlangs zijn ontsnapt of zijn vrijgelaten uit oplichtingskampen in Cambodja zitten nu vast en hebben dringend hulp nodig. In de kampen werden zij slachtoffer van ernstige mishandeling, waaronder verkrachting en marteling. Dat zegt Amnesty International na het verzamelen van schokkende getuigenissen van overlevenden.

• Duizenden in Cambodja gestrande buitenlanders hebben dringend consulaire bijstand nodig.
• Zwangere overlevenden melden verkrachting door kampbazen.
• “We moesten ons een weg naar buiten vechten” – overlevende.

Uit interviews met recentelijk tot slaaf gemaakte mensen – bijna allemaal afkomstig uit het buitenland – bleek dat er sprake is van een chaotische en gevaarlijke situatie voor degenen die zonder paspoort, geld, medische zorg of enige mogelijkheid om zich in veiligheid te brengen zijn achtergelaten nadat ze de door criminele bendes gerunde kampen hebben verlaten. Amnesty sprak met 35 overlevenden, die allemaal in de afgelopen zes weken zijn vrijgelaten of zijn ontsnapt, onder wie ten minste 11 mensen die in de afgelopen week zijn vrijgelaten.

Scamkampen

In juni 2025 bleek uit een rapport van Amnesty International dat bij meer dan 50 oplichtingscomplexen in Cambodja op grote schaal slavernij, mensenhandel, dwangarbeid, marteling en andere mensenrechtenschendingen plaatsvonden. Deze kampen functioneerden als gevangenisachtige faciliteiten en stonden onder controle van georganiseerde criminele groepen. Het rapport concludeerde dat de Cambodjaanse autoriteiten hadden nagelaten deze schendingen te voorkomen of aan te pakken, en bewijs wees uit dat de staat medeplichtig was of opzettelijk passief had gehandeld waardoor de industrie kon floreren.

Seksueel misbruik door kampbazen

Overlevenden meldden gruwelijke mishandelingen. Verschillende mensen vertelden Amnesty over seksueel misbruik door de bazen van de kampen, onder wie ten minste twee vrouwen die als gevolg van dit misbruik zwanger raakten. Anderen beschreven gruwelijke straffen, zoals een man wiens vinger werd afgehakt en een andere man wiens keel werd doorgesneden.

“Deze massale uittocht uit oplichtingskampen heeft geleid tot een humanitaire crisis op straat die door de Cambodjaanse regering wordt genegeerd. Te midden van chaos en leed worden duizenden getraumatiseerde overlevenden aan hun lot overgelaten, zonder enige steun van de staat”, zegt Montse Ferrer van Amnesty International.

“Dit is een internationale crisis op Cambodjaanse bodem. Onze onderzoekers hebben mensen uit Azië, Afrika, Europa en Amerika ontmoet. Ze hebben dringend consulaire bijstand nodig om hen te helpen naar huis te gaan en uit de gevarenzone te komen.”

‘Veel mensen zijn omgekomen’

Amnesty International schat dat de afgelopen weken duizenden mensen zijn vrijgelaten of zijn ontsnapt uit ten minste 17 oplichtingskampen in Cambodja. De verzamelde getuigenissen lijken de massale ontsnappingen en vrijlatingen uit kampen te bevestigen die te zien zijn in meer dan 25 video’s die Amnesty International eerder deze maand heeft gelokaliseerd.

Veel mensen die de kampen hebben verlaten, zitten vast in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh en hebben dringend hulp nodig. Amnesty sprak met overlevenden uit landen als Brazilië, Indonesië, Myanmar, Nigeria, Sierra Leone, Liberia, Uganda, Kenia, Bangladesh, India, de Filippijnen en Madagaskar.

De geïnterviewden meldden dat er tijdens of sinds hun ontsnapping/vrijlating geen politie of militairen aanwezig waren, wat wijst op een gebrek aan betrokkenheid van de Cambodjaanse autoriteiten bij de massale uittocht uit de kampen. Sommigen vertelden dat ze door bewakers in elkaar werden geslagen toen ze probeerden te vertrekken, terwijl anderen vrij waren om te vertrekken.

Amnesty sprak met twee zwangere vrouwen die vertelden dat ze waren verkracht door kampleiders, terwijl verschillende andere overlevenden melding maakten van seksueel misbruik door deze managers. Veel mensen waren getuige geweest van sterfgevallen in de kampen, voornamelijk als gevolg van een gebrek aan medische hulp die werd tegengehouden door de beheerders van de kampen. Anderen beschreven dat ze getuige waren geweest van marteling of andere wrede, onmenselijke of vernederende behandelingen. Zo werd bij een man voor straf zijn vinger afgesneden.

Een overlevende vertelde Amnesty International dat hij getuige was geweest van de moord op een man die door een beheerder van het kamp de keel was doorgesneden nadat hij was betrapt bij een ontsnappingspoging. Tien andere overlevenden vertelden dat de politie regelmatig hun kampen bezocht, onder meer om lijken te verwijderen, maar zonder enige actie te ondernemen tegen de beheerders.

Een andere overlevende, *Delilah*, die ontsnapte uit een kamp in de buurt van Phnom Penh in Prey Veng, vertelde Amnesty: “Er zijn veel mensen gestorven. We proberen zelfs geld in te zamelen om de lichamen te repatriëren. Mensen werden ziek, maar ze helpen ons niet. Ik zei dat ik geen adem kon halen. Toen we naar buiten probeerden te komen, schoot een bewaker in de lucht. We moesten ons een weg naar buiten banen omdat een man ziek was en niet wilde sterven.”

Andere getuigen vertelden dat de beheerders de kampen hadden verlaten, waardoor de mensen vrij waren om te vertrekken.

Overlevende *Mehi* zei: “Ik zat al twaalf maanden in het kamp en vreesde voor mijn leven. Maar op een dag werden een aantal van ons wakker en realiseerden we ons dat de beheerders van het kamp waren vertrokken en dat de bewakers weg waren. De deuren en poorten stonden open en we zijn weggegaan.”

Kwetsbaar voor uitbuiting

Organisaties die zich inzetten tegen mensenhandel in het gebied vertelden Amnesty International dat de Cambodjaanse regering slachtoffers van mensenhandel niet beschermt of op de juiste manier identificeert, waardoor ze zonder ondersteuning achterblijven en kwetsbaar zijn voor uitbuiting door georganiseerde criminele groepen die in het gebied actief zijn.

“De mensen met wie we hebben gesproken zijn erg bang. Ze willen naar huis terugkeren, maar veel van hen hebben geen paspoort of geld, laat staan genoeg om een vlucht het land uit te kopen”, zegt Montse Ferrer.

“De Cambodjaanse autoriteiten lijken niets te doen om te helpen, en de steun van ngo’s is onvoldoende, vooral nu de financiele steun het afgelopen jaar op grote schaal is gekort. Deze mensen hebben dringend behoefte aan hulp van hun eigen regeringen.”

Achtergrond

Amnesty International heeft eerder meer dan 100 slachtoffers van de oplichtingsindustrie geïnterviewd. Deze slachtoffers worden vaak vanuit het buitenland naar Cambodja verhandeld, waar ze vervolgens tot slavernij worden gedwongen, gedwongen worden om anderen op te lichten of te rekruteren, van hun vrijheid worden beroofd en gemarteld als ze de bevelen van hun bazen niet opvolgen.

In juli 2025 kondigde de Cambodjaanse regering een landelijke actie aan tegen oplichtingskampen in het land. De regering verklaarde later dat zij meer dan 3.000 slachtoffers van mensenhandel had bevrijd.