Mensenrechtenencyclopedie
© Flickr.com / CC / valerieroybal

Conflictgrondstoffen

Conflictgrondstoffen zijn grondstoffen waarvan de handel en verkoop bijdraagt aan gewapende conflicten, in het bijzonder in Afrika. Het gaat om grondstoffen als tropisch hardhout, coltan (gebruikt in onder meer mobiele telefoons), goud, andere zeldzame mineralen en – vooral – diamanten.

Zowel regeringen als oppositiegroepen proberen zich meester te maken van de winningsgebieden om hun gewapende strijd te financieren. Stopzetting van de illegale exploitatie van grondstoffen is een prioriteit vanuit het oogpunt van conflictpreventie, duurzame ontwikkeling en het stimuleren van een goed ondernemersklimaat.

Conflictgrondstoffen: diamanten

Diamanten zijn gemakkelijk te smokkelen, omdat de herkomst moeilijk is vast te stellen en de opbrengst per gewicht groot is. In 2000 ging het Kimberley-proces van start, dat moet leiden tot een onafhankelijk certificeringsysteem voor diamanten. Als alleen diamanten vergezeld van een herkomstcertificaat verhandeld mogen worden, dan zijn ‘schone’ diamanten gemakkelijk te onderscheiden van conflictdiamanten.

Vanaf 2003 waren 55 landen bij het Kimberley-proces betrokken. Eind 2004 werden voor het eerst diamanthandelaren uit Antwerpen veroordeeld voor handel in conflictdiamanten. In Nederland werd de zakenman Guus Kouwenhoven in april 2017 tot 19 jaar celstraf veroordeeld voor illegale wapenhandel en medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven in Liberia en Guinee.