Sluiting van Novaja Gazeta is een verwoestend verlies voor de persvrijheid
Novaja Gazeta, een van de laatste onafhankelijke kranten van Rusland, stopt op 9 november met haar activiteiten. Dit is het gevolg van een decennialange roofzuchtige campagne door de Russische autoriteiten, stelt Amnesty.
“De sluiting van Novaja Gazeta is een verwoestend verlies voor iedereen in Rusland die zijn toevlucht neemt tot onafhankelijke, onderzoeksjournalistiek om achter de waarheid te komen”, zei Denis Krivosheev van Amnesty International, als reactie op de sluiting.
“Deze al jarenlang gerespecteerde krant doorstond jaren van toenemende druk van de staat, waaronder strafrechtelijke vervolging, huiszoekingen en aanvallen op medewerkers. Haar journalisten zijn vermoord omdat ze hun werk deden. Haar website is geblokkeerd, haar officiële registratie is ingetrokken en vorige maand nog werd ze als ‘buitenlandse agent’ aangemerkt”, aldus Krivosheev.
Een van die vermoorde journalisten is Anna Politkovskaja. Deze bekroonde mensenrechtenactivist en onderzoeksjournalist stond bekend om haar onthullingen over corruptie en politieke onderdrukking in Rusland en haar verslag van mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië. In oktober 2006 werd zij vermoord in de lift van haar flat in Moskou.
De rol van de autoriteiten staat buiten kijf
Na een uitzettingsbevel waarin werd geëist dat de redactie het pand zou verlaten en een blokkering van online donaties, moet Novaja Gazeta wel stoppen. “Hoewel deze maatregelen werden uitgevoerd door partijen uit de private sector, staat de rol van de autoriteiten buiten kijf”, zei Krivosheev. “Hun decennialange roofzuchtige campagne heeft geleid tot de bijna volledige vernietiging van de vrije media in Rusland, en nu ook van haar meest gevierde en vooraanstaande voorvechter.”
Werken zonder angst
Amnesty International stelt dat de Russische autoriteiten onmiddellijk een einde moeten maken aan hun vervolging van onafhankelijke media, waaronder Novaja Gazeta. Ook moeten ze wetten afschaffen die de vrijheid van meningsuiting beknotten en censuur opleggen. Journalisten moeten kunnen werken zonder angst voor intimidatie, vervolging of geweld.
Lees ook:
Interview met Dmitri Moeratov, oud-hoofdredacteur van Novaja Gazeta en Nobelprijswinnaar
Van onafhankelijke krant naar gedwongen sluiting
Op 30 oktober 2027 kondigde Novaja Gazeta aan dat het op 9 november 2027 haar activiteiten zal staken en zijn kantoor in Moskou zal sluiten. Deze aankondiging kwam nadat de verhuurders van het kantoorpand, waar de redactie al 29 jaar huist, de redactie heeft opgedragen het pand te verlaten.
In de redactionele verklaring stelde Novaja Gazeta dat de krant niet langer kan functioneren, nu middelen zoals de toegang tot haar donatiesysteem, zijn afgepakt. Sinds op 4 september 2026 de gehele redactie van de krant is aangemerkt als ‘buitenlandse agenten’, zijn financiële instellingen niet langer bereid diensten te verlenen.
Redactie dertien uur doorzocht
In de nasleep van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 blokkeerden de autoriteiten de online inkomsten van Novaja Gazeta. Ook trokken ze de mediaregistratie van de krant in.
Op 9 april 2026 doorzocht de Russische Onderzoekscommissie de redactie dertien uur lang, in verband met een strafzaak over vermeende ‘onrechtmatige toegang tot computerinformatie’ en ‘illegaal gebruik van persoonsgegevens’. Onderzoeksjournalist Oleg Roldugin werd in verband met deze zaak gearresteerd en later onder huisarrest geplaatst. En op 15 oktober is ook de woning van hoofdredacteur Sergei Sokolov doorzocht.
