De regering van Nicaragua wil de ambtstermijn van de president verlengen en zogenaamde ‘verraders’ of ‘samenzweerders’ uitsluiten van verkiezingen. Deze voorgestelde grondwetshervorming ondermijnt fundamentele rechten en versterkt de macht van president Daniel Ortega.

“Deze verkiezingshervorming is een poging om een systeem te versterken waarin de staat willekeurig beslist wie een fundamenteel mensenrecht mag uitoefenen en wie daar om politieke redenen van wordt uitgesloten”, zegt Ana Piquer van Amnesty International.

De hervorming werd gepresenteerd naar aanleiding van uitspraken van president Daniel Ortega op 19 juli, toen hij verklaarde dat “er hier geen verkiezingen meer zullen plaatsvinden”. Hierop volgde een proces om deze beperkingen wettelijk te laten vastleggen.

Deelname aan verkiezingen is een recht
Artikel 25 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten erkent het recht van iedereen om deel te nemen aan het openbaar bestuur, en van het recht om te stemmen en verkozen te worden in eerlijke verkiezingen. Nicaragua blijft gebonden aan dit verdrag en mag deze rechten niet willekeurig afschaffen of beperken.

Onderdrukking na protesten van 2018

De maatregelen maken deel uit van een proces van machtsconcentratie en inperking van de maatschappelijke ruimte door de autoriteiten van Nicaraqua. Dit is verergerd na de neergeslagen protesten in 2018, waarbij volgens maatschappelijke organisaties en mensenrechteninstanties meer dan 300 mensen om het leven kwamen. Sindsdien hebben de autoriteiten de rechtspositie van meer dan 5.000 maatschappelijke organisaties ingetrokken en onafhankelijke mediakanalen gesloten. Mensen die als politieke tegenstanders, journalisten of mensenrechtenverdedigers worden beschouwd, wordt hun nationaliteit ontnomen, waardoor veel van hen stateloos zijn geworden en anderen gedwongen zijn in ballingschap te gaan.

Scheiding der machten afgeschaft

De autoriteiten in Nicaragua breken de rechtsstaat verder af en negeren aanbevelingen van internationale mensenrechteninstanties. In 2025 voerden ze een grondwetshervorming door die de scheiding der machten afschafte en de wetgevende, rechterlijke en electorale macht ondergeschikt maakte aan het presidentschap.
Meer recent, in juli 2026, trokken ze de vergunning van honderden juristen in, waardoor slachtoffers van onderdrukking vrijwel geen toegang meer hebben tot onafhankelijke juridische vertegenwoordiging.

“Achter elke organisatie die is opgeheven, elke vergunning die is ingetrokken en elke persoon die zijn of haar nationaliteit is ontnomen, schuilt iemand van wie de staat de mogelijkheid heeft ontnomen om zich uit te spreken, zich te organiseren en mee te beslissen over de toekomst van zijn of haar land. Dit is wat met deze aankondiging in wetgeving wordt vastgelegd,” aldus Ana Piquer.

Wat moet er gebeuren?

Amnesty International dringt er bij de Nicaraguaanse autoriteiten op om geenwetten of hervormingen aan te nemen die erop gericht zijn het recht van mensen om deel te nemen aan publieke zaken van hun land af te schaffen of op onrechtmatige wijze te beperken.
De autoriteiten moeten eerlijke verkiezingen toestaan via het algemeen kiesrecht en onder omstandigheden die de vrije uiting van de wil van het electoraat waarborgen, in overeenstemming met artikel 25 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten. Zij moeten ook een einde maken aan alle onderdrukking tegen degenen die dit recht uitoefenen of bevorderen, zoals beperkingen op de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering.