De manier waarop de Nederlandse politie het stroomstootwapen Taser gebruikt, brengt onaanvaardbare gezondheidsrisico’s met zich mee.
© Odilo Girod

Politietop neemt met Taser onverantwoord risico met gezondheid burgers

Amnesty International is geschokt door het bericht dat agenten afgelopen zaterdag een Taser gebruikten tegen een 73-jarige man in een Rotterdamse zorginstelling. Dit is geen incident, maar illustreert een groter probleem. Uit de officiële evaluatie van een pilot met het stroomstootwapen, bleek al dat agenten de Taser niet professioneel en onrechtmatig gebruiken. De politietop en het ministerie hebben er, ondanks deze ontluisterende evaluatie, bewust voor gekozen om geen maatregelen te nemen om het onverantwoorde gebruik van het stroomstootwapen aan banden te leggen. Daarmee nemen ze een onacceptabel risico met de gezondheid van burgers en brengen ze politieagenten in onzekerheid over wat wel en niet mag.

Onderschatting van de risico’s

Uit de politieverklaring naar aanleiding van het taseren van een 73-jarige man met psychische problemen blijkt dat de politie de risico’s van het stroomstootwapen volstrekt niet serieus neemt. Volgens de politie is de Taser ‘een middel dat na inzet geen letsel geeft’. Zowel in de handleiding bij de Taser als in alle onderzoeken naar dodelijke incidenten met het wapen staat dat er bij gebruik tegen mensen met psychische problemen en ouderen een verhoogd risico op (dodelijk) letsel bestaat.

Uit de evaluatie van de Taser-pilot blijkt dat de politie het afgelopen jaar het stroomstootwapen in 25 procent van alle gevallen gebruikte tegen ‘patiënten’; mensen die in de eerste plaats  hulp behoeven. Ondanks deze en andere misstanden beoordeelde de politie het gebruik van het wapen geen enkele keer als onrechtmatig en legde zij geen sancties op aan individuele agenten.

Amnesty is niet principieel tegen het gebruik van Tasers. Wel zijn we, in overeenstemming met internationaal recht, van mening dat het wapen alleen mag worden gebruikt in levensbedreigende situaties of bij het risico op ernstige verwondingen, en alleen als lichtere middelen dat risico niet kunnen wegnemen.

Gezondheidsrisico’s

Uit de officiële evaluatie van de Nederlandse Taser-pilot blijkt dat het stroomstootwapen veelvuldig wordt gebruikt tegen mensen met psychische problemen of een geestelijke beperking. Zij zijn geen gevaarlijke criminelen en hun levens zouden niet op het spel gezet mogen worden.

Motie GGZ-instellingen

In december 2017 verbood de Tweede Kamer het gebruik van stroomstootwapens in GGZ-instellingen. Ondanks dit verbod heeft de politie in Rotterdam de Taser ingezet binnen de muren van een GGZ-instelling. In tegenstelling tot wat de politie beweert, is het fundamentele probleem niet dat de politie zich niet bewust was van het feit dat er sprake was van een GGZ-instelling. Het structurele probleem is dat de politie de risico’s van het wapen onderschat en daarmee de gezondheid van kwetsbare burgers in gevaar brengt. Amnesty is net als de politie van mening dat agenten eigenlijk niet in GGZ-instellingen zouden moeten optreden.

> Lees meer: Amnesty’s rapport over het gebruik van de Taser door de Nederlandse politie.