Verontreiniging door ruwe olie in de Nigerdelta.
© Getty Images/Bloomberg Creative

Onderzoek naar gaslek Nigeria moet sneller

De Nigeriaanse regering moet haar onderzoek versnellen naar gaslekken in de gemeenschap Bille in de olieproducerende Nigerdelta. De gaslekken besmetten het drinkwater en brengen de levens van de lokale bewoners in groot gevaar. 

In oktober 2025 meldden vissers uit Bille, een kustplaats in de staat Rivers, dat ze in een mangrovemoeras en een rivier op enkele kilometers afstand van de stad borrelend water hadden gezien, meteen zwavelachtige geur. Binnen een week meldden tientallen inwoners hetzelfde fenomeen op andere locaties, ookin de stad zelf. Sommige mensen zeiden dat ze de lucht in de buurt van de gasbellen aan konden steken. 

“Het alarmerende aantal meldingen van gaslekken in de gemeenschap van Bille is schokkend en het getroffen gebied lijkt zich uit te breiden. De lekken verontreinigen het drinkwater van de stad al, en een aantal kinderen van een lokale school moestenverhuizen nadat ze ziek werden en begonnen te braken”, zegt Isa Sanusi van Amnesty International. 

Regering Nigeria moet actie ondernemen  

De locatie van het borrelende methaan ligt dicht bij uitgebreide olie- en gasinfrastructuur, waaronder pijpleidingen en putten, die zijn aangelegd en worden geëxploiteerd door de oliegigant Shell, maar vervolgens zijn verkocht aan verschillende Nigeriaanse bedrijven. Het onderzoek naar het gaslek is nog niet afgerond, dus de bron is niet bekend. Juist daarom moet Nigeria dringend actie ondernemen om onderzoek te doen en verdere schade te voorkomen. 

“De Nigeriaanse regering heeft de plicht om de inwoners van Bille te beschermen tegen mensenrechtenschendingen, zoals schendingen die kunnen worden veroorzaakt door particuliere actoren, zoals oliemaatschappijen. Eerder is gebleken dat de infrastructuur van oliemaatschappijen inbreuk maakt op een aantal rechten, waaronder het recht op gezondheid en op een veilige, schone, gezonde en duurzame omgeving. De regering moet onmiddellijk de bron van het lek opsporen en dit dichten – of andere maatregelen nemen om de gemeenschap te beschermen tegen een mogelijk catastrofaal incident,” zegt Isa Sanusi. 

Bewoners wachten wanhopig op maatregelen van Nigeriaanse overheidsinstanties, na het melden van de lekken op grote schaal. In december 2025 stuurde de National Oil Spill Detection and Response Agency (NOSDRA) een vertegenwoordiger om op verschillende locaties luchtkwaliteitstests uit te voeren, waaruit bleek dat het methaangehalte op één locatie 10.000 keer hoger was dan normale waardes. 

“Iedereen in Bille heeft last van het methaanlek en er moet dringend iets worden gedaan om het leven van de inwoners te redden”, aldus Bennett Okpoki, voorzitter van de Raad van leiders van Bille. “Uit tests is gebleken dat er een hoog methaangehalte is en tot nu toe heeft de Nigeriaanse regering niets gedaan om deze situatie te verhelpen. Dit wijst erop dat het leven van de inwoners van Bille niet belangrijk is voor de regering. We willen dat de internationale gemeenschap ingrijpt en de regering op zijn minst vertelt dat ze iets moet doen.” 

Oliemaatschappijen moeten samenwerken met de regering 

Amnesty International roept oliemaatschappijen op om samen te werken met de Nigeriaanse regering om verdere schade aan deze gemeenschap te voorkomen. 

“Hoewel het nog onbekend is of de olie- en gasinfrastructuur het methaanlek heeft veroorzaakt, moeten alle olie- en gasmaatschappijen in de regio nagaan of hun huidige of vroegere infrastructuur aan het probleem bijdraagt en volledig meewerken aan elk toekomstig onderzoek door de Nigeriaanse autoriteiten”, aldus Isa Sanusi. 

“De keuze om bepaalde infrastructuur af te stoten of te verlaten ontslaat geen enkel bedrijf van de verantwoordelijkheid om eventuele schade die het heeft veroorzaakt op te ruimen en te herstellen. Er moet nu dringend actie worden ondernomen.” 

Achtergrond 

Amnesty International ondersteunt de inwoners van Bille en een andere gemeenschap, Ogale, al meer dan tien jaar nadat hun levensonderhoud was vernietigd en hun huizen waren beschadigd door honderden olielekkages veroorzaakt door Shell. De vervuiling veroorzaakte grote schade aan de lokale omgeving, doodde vissen en planten en zorgde ervoor dat duizenden mensen geen toegang meer hadden tot schoon drinkwater. 

De gemeenschappen hebben hun schadeclaims ingediend bij de Britse rechtbanken, waar Shell de zaak herhaaldelijk heeft vertraagd met het argument dat het geen wettelijke verantwoordelijkheid had voor de vervuiling. In 2021 oordeelde het Britse Hooggerechtshof dat Shell aansprakelijk kan worden gesteld voor de olielekkages en -lekken die het niet heeft opgeruimd in de Nigerdelta. Een proces in deze zaak zal naar verwachting in 2027 plaatsvinden. 

Reactie Shell

Amnesty International heeft voorafgaand aan de publicatie contact opgenomen met Shell en het bedrijf de gelegenheid gegeven om te reageren. Shell antwoordde dat het “niet langer eigenaar is van of actief is in onshore olie- en gasinfrastructuur in de Nigerdelta” na de verkoop van zijn Nigeriaanse dochteronderneming in 2024.

Meer over dit onderwerp