Burgers in El Fasher in Noord-Darfur, Sudan, worden nog steeds gevangengehouden en gemarteld door de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF), die de stad een jaar geleden innamen. Humanitaire hulp bereikt hen slecht, waardoor kinderen ondervoed raken. Amnesty International roept op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en de inzet van een internationale vredesmacht.

Volgens cijfers van humanitaire organisaties die in de stad actief zijn, zijn er minder dan 70.000 mensen in El Fasher. Vóór de oorlog tussen de RSF en het Sudanese leger telde de stad meer dan een miljoen mensen. “De RSF claimt dat het veilig is om naar de stad terug te keren, maar niets is minder waar”, zegt Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International.

“Het is nu een jaar geleden dat El Fasher in handen viel van de RSF. Maar de internationale gemeenschap neemt nog steeds niet de nodige maatregelen om de wanhopige situatie voor burgers te verbeteren. De stappen in de richting van een staakt-het-vuren waren halfslachtig, en Amnesty International heeft nog niets gehoord over diplomatieke pogingen om een internationale troepenmacht op te richten die burgers daadwerkelijk zou beschermen.”

Cruciale rol VAE

De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) spelen een cruciale rol in het conflict, omdat ze de RSF blijven steunen. Maar invloedrijke landen hebben grotendeels nagelaten om de rol van de VAE aan de kaak te stellen of het land ter verantwoording te roepen. Zonder een staakt-het-vuren, zonder dat de verantwoordelijken zich moeten verantwoorden en zonder een beschermingsmacht, zullen burgers in El Fasher en in heel Sudan daar de consequenties van ondervinden”, zegt Callamard. “Het Sudanese leger blijft zich verzetten tegen een wapenembargo en een staakt-het-vuren, omdat zij blijven geloven dat een militaire ‘oplossing’ voor het conflict mogelijk blijft. Het lijden van het Sudanese volk speelt in hun overwegingen geen rol.”

Gemarteld en gedood in gevangenschap

Van de 19 geïnterviewde inwoners waren er 17 door de RSF willekeurig gevangengezet. Zij zaten maandenlang vast. Verschillende getuigen vertelden dat mensen van bepaalde etnische groepen, vooral de Zaghawa en de Masalit, een grotere kans hadden om gevangengezet en mishandeld te worden.

De meeste mannen werden vastgehouden in detentiecentra of gevangenissen, waar ze er getuige van waren hoe andere gevangen werden gedood, zelf werden gemarteld en slechts een minimum aan voedsel en water kregen. Ze waren pas vrijgekomen nadat familieleden losgeld hadden betaald, of door te ontsnappen.

Herhaaldelijk bewusteloos geslagen

Mamoun*, een 33-jarige Zaghawa-man, zat tot juli 2026 vast in de Shala-gevangenis. Hij vertelde dat hij had gezien hoe de RSF gevangenen doodschoot. Hij was ook getuige van de dood van een man met onbehandelde diabetes aan wie de RSF geen hulp wilde verlenen. Mamoun werd regelmatig geslagen. Hij vertelde: “Ze halen mensen willekeurig uit de cel, ze beschuldigen je ervan dat je bij de Joint Forces of het leger hoort… En ze slaan je tot je bewusteloos bent… Soms werd ik vier keer per dag geslagen… Het hangt gewoon af van hun humeur.” Mamoun werd uiteindelijk vrijgelaten nadat zijn familie losgeld had betaald.

Scholen als gevangenissen

Vrouwen, kinderen en enkele oudere of gewonde mannen werden vastgehouden in scholen die de facto detentiecentra waren. Zij maakten melding van hoge ondervoedingscijfers, ook onder hun eigen kinderen.

Haram*, een 45-jarige Zaghawa-vrouw, en haar jonge kinderen werden vastgehouden in een school in de wijk Daraja Oula. Ze vertelde Amnesty International: “[De RSF] beledigden mensen verbaal… Zaghawa werden geslagen; [de RSF] kozen zomaar mensen uit en sloegen ze. Ze noemden ons falangayaat-vrouwen [een scheldwoord dat verwijst naar slavernij of dienstbaarheid].”

Zwijgen in je eigen taal

Hadia was te ondervoed om haar jongste kind, dat 18 maanden oud was, voldoende te kunnen voeden met moedermelk. Toen ze in augustus 2026 eindelijk wist te ontsnappen en de stad Tawila bereikte, waren al haar drie kinderen ondervoeding. Eén van hen werd in het ziekenhuis opgenomen. Hadia vertelde Amnesty International: “Mijn kinderen waren erg mager en zwak.”

Aloya*, een 54-jarige Zaghawa-vrouw, zat enkele maanden vast in een school. Ze was bang dat haar Zaghawa-afkomst zou worden ontdekt en sprak daarom daar nooit haar taal. Ze zei: “Elke dag stierven er vier tot vijf mensen… meestal door gebrek aan voedsel.”

‘El Fasher bestaat niet meer’

De toegang tot humanitaire hulp blijft beperkt. Inwoners van El Fasher vertelden aan Amnesty International dat er in september 2026 weliswaar weer een klein aantal humanitaire organisaties in de stad actief was, maar dat de RSF hun bewegingen nauwlettend in de gaten hield en inwoners belette vrijuit met hen te spreken. Zowel burgers als hulpverleners lopen groot gevaar om willekeurig gevangen te worden gezet.

Een inwoner die in juni 2026 naar El Fasher terugkeerde, vertelde Amnesty International: “Het El Fasher dat ik kende, bestaat niet meer; het is een volledig verwoeste stad. De openbare infrastructuur, de scholen, overheidsinstellingen, ziekenhuizen, alles is verwoest…”

Dwangarbeid

Zowel mannen als vrouwen moesten dwangarbeid verrichten, zoals lijken en puin opruimen in de straten van El Fasher, of koken en schoonmaken voor de RSF, zonder daarvoor te worden betaald. Misbah*, een 32-jarige Zaghawa-man, werd in oktober 2025 door de RSF vastgehouden. Hij werd naar een huis in de wijk Daraja Oula gebracht, waar hij gedwongen werd om voor RSF-officieren te koken en schoon te maken. Hij werd vastgebonden en kreeg nauwelijks iets te eten. Hij zei dat hij elke dag werd geslagen en vertelde: “Ik had nooit gedacht dat ik het zou overleven.”

Kijk hier voor het uitgebreide Engelstalige nieuwsbericht met meer getuigenissen.

Oproep Amnesty

De RSF moet onmiddellijk iedereen vrijlaten die willekeurig wordt vastgehouden, en een einde maken aan marteling en het doden van mensen in detentie en elders. Ook moet er een einde komen aan dwangarbeid, wat onder internationaal recht verboden is.

Amnesty International roept ook en opnieuw op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en tot de spoedige inzet van een internationale troepenmacht om burgers te beschermen. Alle landen moeten onmiddellijk stoppen met het leveren van wapens en munitie aan alle partijen in het conflict in Sudan. Ze moeten vooral stoppen met de leveranties aan de Verenigde Arabische Emiraten, totdat dit land stopt met het leveren van wapens aan de RSF, wat in strijd is met het VN-embargo op Darfur. De VN-Veiligheidsraad moet bovendien het bestaande wapenembargo voor Darfur uitbreiden naar de rest van het land.

* Namen gewijzigd om redenen van privacy.