Israël moet aanvallen op ziekenhuizen in Libanon stoppen

De Israëlische aanvallen op ziekenhuizen, ambulances en zorgmedewerkers in Libanon nemen sinds 2 maart toe. Hierdoor zijn al 40 zorgmedewerkers om het leven gekomen en 96 gewond geraakt. Israël beweert zonder enig bewijs dat ambulances en zorginstellingen voor militaire doeleinden worden gebruikt.

“Israël past hetzelfde dodelijke draaiboek toe als in 2024 in Libanon, toen tientallen zorgmedewerkers werden gedood en de gezondheidszorg werd verwoest”, zegt Kristine Beckerle van Amnesty International.

“Uit eerder onderzoek van Amnesty bleek hoe het Israëlische leger in 2024 herhaaldelijk onwettige aanvallen uitvoerde op zorginstellingen en zorgmedewerkers. We riepen toen op om deze als oorlogsmisdrijven te onderzoeken. Het Israëlische leger viel destijds herhaaldelijk en onrechtmatig zorginstellingen en medische teams in Gaza aan, als onderdeel van een breder patroon van verwoesting van essentiële diensten. Er is nog altijd geen verantwoording afgelegd of compensatie geboden voor die schendingen. We zien nu opnieuw dat zorgmedewerkers worden gedood en gewond raken.”

Militaire doelen en burgerdoelen

Zorgmedewerkers in Libanon zetten hun leven op het spel om anderen te redden. Ziekenhuizen, zorginstellingen en ambulances zijn beschermd onder het internationaal humanitair recht. Ongefundeerde beschuldigingen dat zorginstellingen en ambulances voor militaire doeleinden worden gebruikt, rechtvaardigen niet dat ziekenhuizen of medisch vervoer worden aangevallen. Of dat artsen en paramedici doelwitten worden. Volgens het internationaal humanitair recht moeten partijen er in een conflict voor zorgen dat er onderscheid wordt gemaakt tussen militaire doelen en burgerdoelen.

Beschermde status

Ziekenhuizen en medisch vervoer verliezen hun beschermde status alleen, als ze worden gebruikt voor handelingen die als ‘schadelijk voor de vijand’ worden beschouwd. En zelfs dan mogen ze pas worden aangevallen als een tijdige waarschuwing voor de evacuatie van patiënten en personeel, is genegeerd. Bij twijfel over de vraag of zorginstellingen worden gebruikt voor militaire activiteiten, moet worden aangenomen dat dit niet het geval is. Een aanval op een zorginstelling die geen beschermde status meer heeft, moet voldoen aan de regels over voorzorgsmaatregelen, onderscheid en proportionaliteit. Partijen moeten ook zorgvuldig rekening houden met de nadelige gevolgen die een aanval op zorginstellingen heeft voor burgers, zieken en gewonden.

Mogelijke oorlogsmisdrijven

Volgens het internationaal humanitair recht kunnen burgers, onder wie zorgmedewerkers, hun beschermde status niet verliezen vanwege hun band met een bepaalde groepering. Daarom is het strikt verboden om medisch personeel en mensen die burgers beschermen, aan te vallen, enkel en alleen omdat zij werken voor instellingen gelieerd aan Hezbollah. Het opzettelijk aanvallen van medisch personeel dat zijn humanitaire taak uitvoert, is een ernstige schending van het internationaal humanitair recht en kan neerkomen op een oorlogsmisdrijf.
“Alle partijen moeten te allen tijde hun wettelijke verplichting nakomen om burgers, medisch personeel, patiënten en de zorginfrastructuur te beschermen”, zegt Beckerle. “De bescherming van de zorg is geen optie — het is een bindende oorlogsregel.”

Achtergrond

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn er tussen 2 en 15 maart dit jaar 28 aanvallen op de zorgsector geregistreerd. Hierbij kwamen 30 mensen omkwamen en raakten 35 gewond. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde dat er tot en met 16 maart 2026 40 gezondheidswerkers zijn gedood en 96 gewond geraakt. Hieronder vallen zorgmedewerkers die zijn aangesloten bij de Islamic Health Association. Dit is een civiele instelling die banden heeft met Hezbollah en samen n met het ministerie van Volksgezondheid en de Islamic Risala Scout Association medische en spoedeisende hulp verleent in heel Libanon. Ook een zorgmedewerker van het Libanese Rode Kruis kwam om het leven. Het ministerie meldde verder dat vijf ziekenhuizen gedwongen waren te sluiten.
In een recente verklaring beweerde de Israëlische militaire woordvoerder Avichay Adraee dat ambulances en zorginstellingen in Libanon voor militaire doeleinden worden gebruikt. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid ontkende dit. Het Israëlische leger deed in 2024 een soortgelijke bewering.

Eerder onderzoek naar aanvallen

Amnesty International deed eerder onderzoek naar vier Israëlische aanvallen op zorginstellingen en medische voertuigen, waarbij in de periode van 3 tot 9 oktober 2024 in één week tijd 19 zorgmedewerkers omkwamen en nog eens 11 gewond raakten. Amnesty vond geen aanwijzingen dat het aangevallen personeel of de zorginstellingen werden ingezet voor militaire doeleinden of vijandige handelingen. Amnesty riep destijds op tot een onderzoek naar de aanvallen als oorlogsmisdrijven.