Groen licht van Europees Parlement voor detentie en terugkeerhubs

Het Europees Parlement past de terugkeerrichtlijnen van de Europese Unie voor mensen zonder verblijfsstatus aan. Hierdoor wordt het mogelijk om mensen nog langer vast te zetten en hen hogere straffen op te leggen. Amnesty International benadrukt dat dit niet in lijn is met internationale wettelijke normen.

De Europese Commissie diende in maart 2025 een voorstel in voor een terugkeerverordening, als vervanging van de terugkeerrichtlijn. Deze regels gelden voor mensen zonder verblijfsstatus. Dit kunnen mensen zijn zonder geldige documenten, of mensen van wie de asielaanvraag is afgewezen en wachten op uitzetting.

In de verordening worden regels vastgesteld over hun terugkeer of uitzetting. In december 2025 waarschuwde Amnesty International al dat deze plannen ervoor zorgen dat mensen hun rechten verliezen, alleen op basis van migratiestatus.

“Het Europees Parlement geeft vandaag groen licht voor een uitbreiding van de repressieve Europese plannen op het gebied van detentie en uitzetting”, zegt Eve Geddie van Amnesty International. “Dit akkoord is het resultaat van een samenwerking tussen de Europese Volkspartij en fracties die een anti-migratiebeleid ondersteunen. Het is er met spoed doorgedrukt zonder voldoende toetsing of mensenrechtenbeoordelingen”.

Amnesty stelt vast dat dit onderdeel is van een groeiende trend naar steeds schadelijker, harder en oneerlijker migratiebeleid. Deze maatregelen ondermijnen een eerlijk proces en beleid dat op bewijs is gebaseerd. In plaats van illegale migratie te verminderen, dreigen er juist meer mensen vast komen te zitten in onzekere en kwetsbare situaties.

Terugkeerhubs

Mensen lopen door deze aanpassing ook het risico om naar ‘terugkeerhubs’ gestuurd te worden. Dit zijn detentiecentra in landen waar ze nog nooit zijn geweest. Dat geldt ook voor kinderen en gezinnen. Amnesty International is duidelijk: terugkeercentra brengen een groot risico op mensenrechtenschendingen met zich mee, kunnen niet op een manier worden uitgevoerd die in overeenstemming is met de mensenrechten, en moeten volledig worden afgewezen.
Met de stemming van vandaag maakt het Europees Parlement de weg vrij voor onderhandelingen met de Raad. De verwachting is dat de plannen daar op korte termijn worden geformaliseerd.