Solidariteitsactie voor ngo’s, april 2017. In de Hongaarse hoofdstad Budapest vormen activisten een hart.
© Gergo Toth

EU: Europese leiders moeten xenofobe wetten Hongarije aanpakken

EU: Europese leiders moeten xenofobe wetten Hongarije aanpakken

De Europese Commissie is een nieuwe inbreukprocedure begonnen tegen Hongarije. Met een nieuw pakket aan wetten die op 1 juli in werking traden, overtreedt het land de wetgeving van de Europese Unie.

Door de procedure te starten geeft de Europese Commissie aan de Hongaarse regering een belangrijk signaal af. Ze laat zo weten dat het onacceptabel is om het legitieme en belangrijke werk van mensen en organisaties die opkomen voor de rechten van migranten en asielzoekers te verbieden. Morgen stemt het Hongaarse parlement ook over nieuwe maatregelen die de vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht verder inperken.

Pakket maatregelen om buitenlanders te weren

Op 18 januari 2018 lanceerde de Hongaarse regering een aantal wetsontwerpen – het zogenoemde Stop Soros-pakket – die activiteiten van mensenrechtenverdedigers en non-gouvernementele organisaties tegenwerkt. De wetten zouden bedoeld zijn om ‘illegale migratie’ tegen te gaan, ‘de grenzen te versterken’ en ‘de Hongaarse nationale veiligheid te beschermen’. De wetswijzigingen nemen vrijwel alle organisaties en individuen op de korrel die zich inzetten voor de rechten van vluchtelingen en asielzoekers. Of, zoals de Hongaarse autoriteiten dat consequent noemen: ‘massamigratie propageren’. In de praktijk blijken de aanpassingen vooral te leiden tot een verstikking van het maatschappelijk middenveld.

Hulp aan asielzoekers strafbaar

Het Stop Soros-pakket – genoemd naar de Amerikaanse filantroop George Soros, die bekendstaat om zijn steun aan ngo’s en die voorstander is van hulp aan migranten – trad op 1 juli 2018 in werking. Mensen die asielzoekers en migranten steunen – inclusief advocaten en non-gouvernementele organisaties – kunnen nu een gebiedsverbod krijgen. Ze kunnen zelfs vervolgd worden als ze mensen bijstaan die uiteindelijk geen asielstatus krijgen. Zelfs het geven van voedsel of geld aan migranten of het maken of uitdelen van folders die de vluchtelingeproblematiek belichten, is verboden.

In totaal zijn negen wetten aangepast. De aanpassingen zijn vaag geformuleerd waardoor een breed scala aan activiteiten bestraft kan worden. Wie ‘regelmatig’ betrokken is bij het ‘faciliteren van illegale migratie’ kan een jaar gevangenisstraf krijgen.

Wetten in strijd met asielprocedure van de EU

De Europese Commissie vindt dat de maatregelen in strijd zijn met asielregels van de EU. Ook zijn ze in strijd met het recht op vrij verkeer van inzittenden van de EU en hun familieleden.

De Europese Commissie heeft Hongarije voor twee eerdere wetten al doorverwezen naar het Hof van Justitie van de Europese Unie.