Baanbrekende uitspraak: Griekse rechtbank veroordeelt betrokkenen ‘Predator’-schandaal voor misbruik van surveillancetechnologie

Op 26 februari 2026 veroordeelde de rechtbank van Athene vier personen die banden hadden met spywarefabrikant Intellexa. Zij zijn schuldig bevonden aan schending van privacy- en gegevensbeschermingswetten, en aan onrechtmatige toegang tot privégegevens en privécommunicatiesystemen. De Griekse inlichtingendienst gebruikte Intellexa’s spyware Predator om journalisten en politici onrechtmatig af te luisteren. 

 “We hopen dat deze baanbrekende uitspraak het einde betekent van het tijdperk van straffeloosheid voor de surveillancetechnologie-industrie,” zegt Rebecca White, onderzoeker bij het Security Lab van Amnesty International. 

Predatorschandaal

Het ‘Predator’-schandaal kwam in maart 2022 aan het licht toen de Griekse journalist Thanasis Koukakis ontdekte dat zijn telefoon was geïnfecteerd met de zeer invasieve spyware Predator en dat hij was afgeluisterd door de Griekse nationale inlichtingendienst. Vier maanden later ontdekte Nikos Androulakis, leider van de Griekse oppositiepartij PASOK-KINAL, dat ook zijn telefoon was geïnfecteerd met Predator toen hij lid was van het Europees Parlement.  
Er volgden vele beschuldigingen, publieke verontwaardiging en parlementaire en strafrechtelijke onderzoeken. In juli 2024 in een eerdere rechtszaak sprak het Hooggerechtshof de inlichtingendiensten en politieke functionarissen vrij van wanpraktijken. 

126 jaar gevangenisstraf

In het vonnis van februari 2026 veroordeelde de rechtbank van Athene de betrokkenen tot ieder 126 jaar en acht maanden gevangenisstraf. De veroordeelden zijn Tal Dilian (voormalig Israëlisch inlichtingenofficier en oprichter van Intellexa) en Sara Hamou (zakenpartner van Dilian) en Felix Bitzios (voormalig adjunct-directeur en aandeelhouder van Intellexa) en Yiannis Lavranos (eigenaar van Krikel, het bedrijf waarmee Predator zou zijn aangeschaft). De straf is opgeschort in afwachting van een beroep. Een openbaar aanklager heeft verzocht om een onderzoek naar hen en acht anderen te doen wegens spionage, en om een algemeen onderzoek naar alle andere personen te doen die mogelijk bij de zaak betrokken zijn. Daarbij verwijst de openbaar aanklager naar de mogelijkheid van samenwerking met buitenlandse staatsmachten. 

“Bijna vier jaar nadat ‘Predatorgate’ Griekenland trof, zien we eindelijk consequenties voor degenen die betrokken waren bij het misbruik van surveillancetechnologie,” aldus Rebacca White. “Amnesty International en andere organisaties hebben keer op keer aangetoond dat de producten van Intellexa zijn gebruikt om brutale aanvallen uit te voeren op journalisten, activisten, academici en politici over de hele wereld.” 

Rol Griekse regering

Er blijven vragen bestaan over de rol van de Griekse regering, die consequent ontkent Predator te hebben aangeschaft of gebruikt. Overheden hebben een verantwoordingsplicht en transparantie is daar een cruciaal onderdeel van. Ook hebben overheden de plicht om genoegdoening te bieden aan de vele slachtoffers van mensenrechtenschendingen, die het gevolg zijn van onrechtmatig gebruik van technologie.