Doodstraf

Wat Amnesty doet

• Amnesty beschouwt de doodstraf  als een onmenselijke straf en zet zich in voor de wereldwijde onvoorwaardelijke afschaffing van die straf.
• Amnesty zet zich in voor de versterking en naleving van het internationaal recht, waaronder de protocollen van VN en de Raad van Europa die de doodstraf verbieden.
• Amnesty werkt met campagnes en met bliksemacties om te bereiken dat dreigende terechtstellingen worden opgeschort en omgezet.
• Amnesty constateert een tendens tot afschaffing van de doodstraf en moedigt de resterende landen aan om ook de doodstraf uit te bannen of althans een moratorium af te kondigen.
• Amnesty vraagt elk jaar op de Werelddag tegen de doodstraf (10 oktober) extra aandacht voor de strijd tegen de doodstraf.

Toepassing van de doodstraf

De afgelopen decennia schaften steeds meer landen de doodstraf af. de laatste tien jaar deden 32 landen dat in wetgeving en praktijk. Wereldwijd zijn er nu 140 landen die doodstraf afschaften. In 1977, toen Amnesty International haar wereldwijde campagne tegen de doodstraf begon, waren er maar zestien landen die de doodstraf hadden afgeschaft.

Nog 58 landen handhaven de doodstraf. Minder dan een derde van deze landen heeft de afgelopen vier jaar jaarlijks gevangenen geëxecuteerd.

Het totaal aantal geregistreerde executies daalde in 2010, van 714 mensen in 2009, tot 527 mensen in 2010. Twee regio's zijn verantwoordelijk voor de meeste executies wereldwijd: Azië en het Midden-Oosten. China, Iran, Saudi-Arabië en Jemen voerden dit decennium de meeste doodstraffen uit. Waarschijnlijk heeft China in 2010 duizenden mensen geëxecuteerd, maar het land houdt het aantal executies nog steeds geheim.

> Lees het volledige Engelstalige rapport Death sentences and executions 2010

De doodstraf in internationaal recht

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) stelt in artikel 3: 'Een ieder heeft recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon'. De Universele Verklaring is juridisch niet bindend. Maar met verwijzing naar deze verklaring hebben hoge gerechtshoven in ondermeer Hongarije (in 1990) en Zuid-Afrika (in 1995) de doodstraf ongrondwettig verklaard.

Internationaal bindend zijn wel de VN-verdragen en bijbehorende protocollen. De VN hebben in 1989 een protocol aangenomen  dat afschaffing van de doodstraf voorschrijft. Tientallen staten, waaronder Nederland en België, zijn daarbij partij. > Lees meer over de doodstraf in de encyclopedie

Argumenten voor en tegen de doodstraf

Een veelgebruikt argument voor de doodstraf is dat deze afschrikwekkender is dan enige andere straf. En daarmee een preventieve werking heeft tegen criminaliteit. Meerdere onderzoeken hebben echter aangetoond dat er geen verband is tussen de doodstraf en het aantal ernstige misdrijven dat gepleegd wordt. Ook andere argumenten voor de doodstraf zijn niet steekhoudend.
> Lees meer over campagnes tegen de doodstraf.

Resultaten

Begin april 2010 begroet een emotionele Hafez Ibrahim Amnesty-onderzoeker Lamri Chirouf. Ibrahim, die ter dood werd veroordeeld voor een misdrijf begaan toen hij minderjarig was, gelooft dat hij het grotendeels aan Chirouf te danken heeft dat hij niet is geëxecuteerd en is vrijgesproken. > Lees verder over Hafez Ibrahim

De Zuid-Koreaanse oppositieleider Kim Dae-jung werd in 1973 door de Koreaanse geheime dienst gekidnapt uit een hotel in Tokio, kort nadat hij daar een bijeenkomst van de oppositie had geleid. De jaren zeventig bracht hij grotendeels in de gevangenis of onder huisarrest door. Amnesty voerde actie voor Kim; het doodvonnis werd in 1981 omgezet in gevangenisstraf. In 1982 kwam hij vrij. Hij schreef later een brief aan Amnesty waarin hij de organisatie bedankte: 'Ik heb mijn leven aan jullie te danken.' Kim werd in 1997 president van zijn land.

Downloads

Wil je een spreekbeurt of werkstuk maken over de doodstraf? Download dan de informatieset op www.amnestyopschool.nl.

Websites

• World Coalition against the Death Penalty: Amnesty maakt deel uit van de in 2002 opgerichte World Coalition Against the Death Penalty (WCADP), een coalitie van mensenrechtenorganisaties, ordes van advocaten, vakbonden en lokale en/of regionale autoriteiten die zich verenigd hebben in een poging wereldwijde afschaffing van de doodstraf te bereiken. De coalitie organiseert sinds 10 oktober 2003 de jaarlijkse Werelddag tegen de doodstraf.
• Death Penalty Information Center: Informatie over de doodstraf in de Verenigde Staten.
• National Coalition to Abolish the Death Penalty: De oudste organisatie die zich in de VS inzet voor de afschaffing van de doodstraf. De website bevat o.a. informatie, filmpjes en acties.

Amnesty International is niet verantwoordelijk voor informatie op externe websites.