Vier jaar na Russische invasie mag internationale steun aan Oekraïne niet verzwakken

Rusland blijft onverminderd verwoesting, dood en terreur zaaien.Tegelijkertijd wankelt de steun van de internationale gemeenschap aan Oekraïne, en lijkt men steeds meer bereid om toe te geven aan de Russische eisen. Dit mag absoluut niet gebeuren, vindt Amnesty International.

Voor de Oekraïense bevolking was het afgelopen jaar het meest verwoestende tot nu toe wat betreft de humanitaire gevolgen, en het dodelijkste in termen van het aantal burgerslachtoffers sinds 2022. Ondertussen blijven de Russische president Vladimir Poetin en andere hoge Russische gezagsdragers die door het Internationaal Strafhof zijn aangeklaagd, voortvluchtig. 

“De Russische agressie houdt aan, maar toch staat de internationale bereidheid om zich te verzetten tegen de misdaden van Rusland en de slachtoffers te steunen steeds meer onder druk – vooral sinds het tweede presidentschap van Donald Trump”, zegt Erika Guevara-Rosas van Amnesty International. “De steun voor de mensenrechten zwakt af, nu machtige actoren zich steeds meer aangemoedigd voelen om het internationaal recht te negeren en de op regels gebaseerde orde verder te ondermijnen.” 

Straffeloosheid bestrijden 

Deze tendens zie je terug in het bagatelliseren van de verantwoordelijkheid van Rusland voor ernstige schendingen. Je ziet het ook in voorstellen die suggereren dat straffeloosheid voor agressie en andere misdaden een aanvaardbare prijs is om een einde te maken aan de gevechten. En je ziet het in de onbezonnen aanvallen op het Internationaal Strafhof en in recente beperkingen in de hulp aan Oekraïense vluchtelingen, waarbij sommige staten suggereren dat delen van het land nu veilig zijn om naar terug te keren. 

“Onrechtvaardigheid moet worden aangepakt, niet genormaliseerd. Straffeloosheid moet worden bestreden, niet vastgelegd in vredesvoorstellen,”, zegt Guevara-Rosas. 

‘Vredesonderhandelingen’ 

Oekraïense burgers zijn nog dagelijks het slachtoffer van willekeurige aanvallen. Kritieke infrastructuur die onmisbaar is om te overleven, wordt meedogenloos vernietigd, waardoor miljoenen levens in gevaar komen. Russische troepen blijven krijgsgevangenen martelen en burgers in de door hen bezette gebieden terroriseren en deporteren, leraren dwingen tot dwangarbeid en kinderen indoctrineren. Ondertussen eist Moskou controle over meer Oekraïens grondgebied als onderdeel van de ‘vredesonderhandelingen’. 

Grote verwoestingen, onzegbaar leed 

Twaalf jaar geleden werd de Krim door Rusland bezet en illegaal geannexeerd. De wereld mag niet vergeten dat Rusland grote verwoesting heeft gezaaid en de bevolking van Oekraïne enorm leed heeft aangedaan, zowel in het bezette gebied als daarbuiten. Miljoenen mensen zijn ontheemd, talloze gezinnen zijn dakloos geworden en er zijn veel te veel levens verloren gegaan. De agressie van Rusland – een misdaad volgens het internationaal recht – heeft niet alleen de moed en veerkracht van de Oekraïners op de proef gesteld, maar ook de bereidheid van de internationale gemeenschap om de mensenrechten te handhaven en voor gerechtigheid te zorgen. 

Cruciaal moment  

“Elke vorm van druk om Oekraïne ertoe over te halen om compromissen te sluiten over de verantwoordingsplicht voor oorlogsmisdaden, of om de territoriale en andere eisen van Rusland te aanvaarden, is even moreel verwerpelijk als onwettig”, zegt Guevara-Rosas. “Er mag geen straffeloosheid bestaan voor misdaden volgens het internationaal recht, en zulke misdaden verjaren niet.”  

“Dit is een cruciaal moment voor de mensheid. De internationale gemeenschap mag niet zwichten. Het is van het grootste belang dat het Oekraïense volk gerechtigheid en schadeherstel krijgt voor de verwoestende gevolgen die deze oorlog de afgelopen twaalf jaar heeft gehad – en nog steeds heeft.”