Noorwegen mag Tommy Olsen niet uitleveren aan Griekenland

Positief nieuws voor mensenrechtenverdediger Tommy Olsen: Noorwegen mag hem niet uitleveren aan Griekenland. Dat heeft een Noorse rechtbank besloten. De Griekse autoriteiten vaardigden een arrestatiebevel tegen hem uit vanwege zijn hulp aan mensen op de vlucht.

Het Hof van Beroep van Hålogaland wees op 15 mei het verzoek van Griekenland om de uitlevering van de Noorse mensenrechtenverdediger Tommy Olsen af. Hierdoor is er geen direct risico meer dat hij wordt uitgeleverd. Amnesty International is blij met dit goede nieuws en bedankt alle mensen die samen actievoerden tegen de uitlevering.

Met zijn organisatie Aegean Boat Report documenteerde Olsen pushbacks en andere ernstige mensenrechtenschendingen tegen mensen op de vlucht en migranten. Ook was hij een telefonisch en online aanspreekpunt voor mensen op de vlucht die in nood waren op zee. Hij werd in maart 2026 in Noorwegen gearresteerd op basis van een Europees aanhoudingsbevel, dat de Griekse autoriteiten in verband met dit werk had uitgevaardigd.

‘Zaak ging niet over mij persoonlijk’

33.624 mensen tekenden de spoedactie-petitie van Amnesty International tegen het uitleveringsverzoek. Ook sprak Amnesty de Griekse autoriteiten aan om alle aanklachten tegen Olsen in te trekken. Die boodschap blijft Amnesty herhalen. “Ik ben Amnesty International en iedereen die tijdens dit proces actie voor mij voerde zeer dankbaar”, zei Olsen in een reactie op de uitspraak. “Deze zaak ging nooit alleen over mij persoonlijk, maar over de vraag of het documenteren van mensenrechtenschendingen en het betuigen van solidariteit met mensen op de vlucht in Europa als een misdrijf kan worden beschouwd.”

“Hoewel deze spoedactie nu ten einde loopt, blijft de situatie in de Egeïsche Zee ongewijzigd”

Hij voegde daaraan toe: “Het Europees aanhoudingsbevel tegen mij is nog steeds van kracht, wat betekent dat ik nog steeds te maken heb met beperkingen van mijn bewegingsvrijheid en aanhoudende onzekerheid. Hoewel deze spoedactie nu ten einde loopt, blijft de situatie in de Egeïsche Zee ongewijzigd. De behoefte aan solidariteit, verantwoording en onafhankelijk toezicht is niet verdwenen.”

Geen bewijs voor mensensmokkel

Ook Olsens collega-mensenrechtenverdediger Panayote Dimitris van de ngo Greek Helsinki Monitor is aangeklaagd. Beiden worden verdacht van het vormen van en deelnemen aan een criminele organisatie, mensensmokkel en het faciliteren van illegale binnenkomst en verblijf. Hier is geen voldoende bewijs voor, stelt Amnesty International. Ook misbruiken de Griekse autoriteiten met deze aanklachten de wetgeving tegen mensensmokkel.

De werkzaamheden van Olsen waar de Griekse aanklachten op gebaseerd zijn, zijn volgens de Noorse wetgeving niet onwettig, oordeelde het de rechter, en de Griekse aanklachten kunnen een risico vormen voor Olsens recht op vrijheid van meningsuiting.

Vrijspraak in vergelijkbare rechtszaak, na zeven jaar

Omdat de Griekse autoriteiten weinig tot niets doen om pushbacks te stoppen en de verantwoordelijken aan te pakken, is het werk van Olsen en zijn collega’s van cruciaal belang. Want deze schendingen mogen niet onopgemerkt blijven.

“Dat de Griekse overheid Olsen en Dimitris vervolgt, was geen verrassing”, zei Dinushika Dissanayake van Amnesty International na Olsens arrestatie in Noorwegen. “Dit zijn dezelfde autoriteiten die een ongegronde vervolging instelden tegen Pieter Wittenberg, Seán Binder en 22 andere mensenrechtenverdedigers. Deze zaak leidde tot 7 jaar slopende rechtsonzekerheid.” In januari 2026 sprak de rechtbank op het Griekse eiland Lesbos Pieter Wittenberg, Séan Binder en de anderen vrij van alle aanklachten. Pieter Wittenberg overleed slechts twee maanden later, op 15 maart 2026.