Een lhbti-rechtenactivist zwaait met een beschadigde regenboogvlag tijdens een gay pride-optocht in Sint-Petersburg op 26 juli 2014. AFP PHOTO / OLGA MALTSEVA (Foto: OLGA MALTSEVA/AFP/Getty Images)
© AFP/Getty Images

Russische organisatie Lgbt Network bestempeld als ‘extremistisch’

Op 27 april 2026 heeft een rechtbank in SintPetersburg de Russische organisatie Lgbt Network aangemerkt als ‘extremistisch’ en een landelijk verbod op zijn activiteiten opgelegd. Amnesty International waarschuwt dat de uitspraak de marginalisering van lhbtqia+personen verder zal vergroten. 

Op verzoek van het ministerie van Justitie waren de zittingen besloten. Minder dan twee maanden geleden bestempelde de rechtbank al vijf andere lhbtqia+-groepen als ‘extremistische organisaties’. Het gaat om Coming Out in SintPetersburg, het Lgbt Resource Centre in Jekaterinenburg, het Moscow Community Centre for Lgbt+ Initiatives, de lhbtqia+groep Irida in Samara en het Lgbtimediaproject Parni+. 

“Al bijna twee decennia lang brengt het Russische Lgbt Network activisten uit het hele land samen, biedt het noodhulp en verricht het essentieel onderzoek naar discriminatie en geweld tegen lhbtqia+’ers. Het verbieden ervan is een grote klap voor lhbtqia+’ers en hun bondgenoten,” aldus Marie Struthers van Amnesty International. 

Extremismestempel onderdeel van een patroon 

In november 2023 bestempelde het Hooggerechtshof de zogenoemde ‘internationale lhbtqia+beweging’ als ‘extremistisch’. Het was duidelijk dat de autoriteiten het daar niet bij zouden laten. “De bestempeling van het Russische LGBT Network als ‘extremistisch’ is een schakel in dezelfde keten van vervolging door de Russische autoriteiten tegen lhbtqia+personen.” zegt Marie Struthers.  

Lhbtqia+mensenrechtenverdedigers, activisten en vrijwilligers spelen een cruciale rol bij het bieden van juridische, psychologische en sociale ondersteuning, het documenteren van misstanden en het evacueren van mensen die gevaar lopen. De Russische autoriteiten bestempelen steeds meer organisaties als ‘extremistisch’. Dit gebeurt ondanks dat deze organisaties belangrijk mensenrechtenwerk doen. 

Gevangenisstraffen en hoge boetes

Sinds eind 2025 hebben de autoriteiten hun harde optreden tegen lhbtqia+rechten uitgebreid door middel van strafrechtelijke vervolging, arrestaties en boetes gericht tegen individuen, privébijeenkomsten en mediaplatforms. 

Zo veroordeelde een rechtbank in Tsjerkessk op 8 december 2025 een inwoner van de Republiek KaratsjajTsjerkessië tot 2,5 jaar gevangenisstraf omdat hij zich had aangesloten bij een groepschat en opmerkingen had geplaatst die door de autoriteiten werden aangemerkt als het promoten van ‘niettraditionele seksuele relaties’. In dezelfde periode plaatste een rechtbank in Oeljanovsk drie inwoners onder huisarrest wegens het organiseren van besloten queerfeesten en dragshows. 

Op 18 december 2025 werd seksuele voorlichter en lhbtqia+activiste Sasha (Aleksandra) Kazantseva bij verstek veroordeeld tot 9 jaar gevangenisstraf, onder meer wegens vermeende deelname aan een ‘extremistische lhbtbeweging’. Eind 2025liepen er ten minste 23 strafzaken op beschuldiging van ‘extremisme’ in verband met lhbtqia+activiteiten. In maart veroordeelde een rechtbank in Chita de 23jarige onderneemster Tatiana Zorina tot jaar in een strafkolonie vanwege haar betrokkenheid bij een nachtclub. 

Naast strafzaken leggen de autoriteiten ook hoge boetes op. Journalisten, mediaprojecten, uitgevers, boekhandels, streamingdiensten en online platforms kregen boetes opgelegd wegens vermeende ‘lhbtpropaganda’, variërend van tienduizenden tot miljoenen roebels. Ook films, televisieseries, boeken en games met een lhbtqia+thema werden beboet of uit de verkoop gehaald. 

Oproep Amnesty International 

De Russische autoriteiten moeten onmiddellijk stoppen met het misbruiken van antiextremismewetgeving om de lhbtqia+gemeenschap te onderdrukken. Ook moeten ze homofoob beleid terugdraaien en de rechten op vrijheid van meningsuiting, vereniging en nondiscriminatie voor lhbtqia+personen waarborgen, in overeenstemming met het internationaal recht. Discriminerende wetgeving die gericht is tegen lhbtqia+mensen en hen criminaliseert, moet volledig worden afgeschaft. Rechterlijke uitspraken waarin de ‘internationale lhbtqia+beweging’ en individuele organisaties als ‘extremistisch’ worden bestempeld, moeten worden vernietigd.

Meer over dit onderwerp