José Adrián
© Amnesty International/Sergio Ortiz Borbolla

Mexico: willekeurige arrestaties en marteling aan de orde van de dag

Een combinatie van een slecht functionerend rechtssysteem, ongetrainde politieagenten en veel voorkomende straffeloosheid, werken in Mexico willekeurige arrestaties, martelingen, executies en gedwongen verdwijningen in de hand.

Dat staat in het vandaag verschenen Amnesty-rapport False suspicions: Arbitrary detentions by police in Mexico. De Mexicaanse politie pakt vaak mensen op om hen af te persen. Ook plaatsen agenten vaak zelf ‘bewijsmateriaal’ om te doen alsof ze een zaak oplossen of mensen te bestraffen voor hun activisme. Het rapport is gebaseerd op vertrouwelijke interviews met leden van de politie en de rechterlijke macht.

Jongen met handicap gemarteld

Op 25 februari 2016 werd de 14-jarige gehandicapte José Adrián zomaar opgepakt door de politie. Hij werd ervan beschuldigd stenen te hebben gegooid naar hun auto. De agenten vertelden hem niet waarom hij werd gearresteerd en brachten ook zijn familie niet op de hoogte. José werd naar een politiebureau gebracht, zijn shirt werd uitgetrokken en hij werd in de boeien geslagen. De agenten hingen hem op aan de handboeien en sloegen hem. José werd gedwongen een bekentenis af te leggen. Toen zijn ouders hem eindelijk vonden, moesten ze 138 dollar betalen voor de schade aan de auto, plus 39 dollar boete. Als ze niet zouden betalen, zou José niet worden vrijgelaten. Zijn ouders wisten het geld bij elkaar te schrapen en betaalden. De familie diende later een klacht in, maar achttien maanden later hebben ze nog niets gehoord over de voortgang in het onderzoek.

Macht politie uitgebreid

De politie lijkt mensen zonder enige reden op te pakken om net te doen alsof er actie wordt ondernomen om criminaliteit aan te pakken. Hiermee wordt niets bereikt, en het zorgt ervoor dat elke Mexicaan slachtoffer kan worden van mensenrechtenschendingen zoals marteling en mishandeling.

In juni 2016 kregen agenten in Mexico meer bevoegdheden om onderzoek te doen. Dit was bedoeld om misdaadonderzoeken sneller af te ronden. In de praktijk wordt deze wet echter niet goed toegepast, zijn veel agenten niet goed getraind en respecteren ze niet het recht van een individu om onschuldig te zijn tot het tegendeel is bewezen. Een agent vertelde Amnesty zelfs dat hij niet begreep waarom het zo belangrijk was om gedetineerden op hun mensenrechten te wijzen.

Mensenrechtenactivist opgepakt en gemarteld

Student en mensenrechtenactivist Enrique Guerrero Avina werd in 2013 illegaal opgepakt door politie in burgerkleding in Mexico Stad. Hij zit sindsdien in de gevangenis. Hij werd meerdere dagen gemarteld, geslagen, en verstikt. Zijn familie werd bedreigd. Hij werd gedwongen een ontvoering te bekennen, wat hij niet deed. Vier jaar na zijn arrestatie, zit Enrique nog steeds in voorarrest.

Systeem moet worden veranderd

Uit Amnesty’s rapport blijkt dat iedereen in Mexico risico loopt zomaar te worden opgepakt. Dit risico is groter voor mensen die arm zijn, de ‘verkeerde’ kleren dragen of zich inzetten voor mensenrechten. Het Mexicaanse systeem lijkt erop te zijn gericht om gevangenissen vol te houden. Dit moet snel veranderen.