Iran: Internetblokkade verbergt schendingen in escalerend, dodelijk optreden tegen demonstranten

Sinds 8 januari blokkeren de Iraanse autoriteiten het internet en de telefoonnetwerken. Tegelijkertijd nemen de landelijke protesten, die op 28 december 2025 uitbraken, in hevigheid toe.

“De Iraanse autoriteiten hebben opnieuw opzettelijk de internettoegang in Iran geblokkeerd om de ware omvang te verbergen van de ernstige schendingen van de mensenrechten en van de misdaden onder het internationaal recht, die zij begaan om de grootste landelijke protesten sinds de Woman Life Freedom-opstand in 2022 de kop in te drukken,” zegt Rebecca White van Amnesty International. “Deze algehele internetblokkade verbergt niet alleen mensenrechtenschendingen, maar is op zichzelf ook een ernstige schending van de mensenrechten.” 

Volledig opzettelijk

Toegang tot internet is een fundamenteel mensenrecht en onmisbaar in tijden van protest. Staten hebben herhaaldelijk gebruik gemaakt van afsluitingen als middel om afwijkende meningen het zwijgen op te leggen en de waarheid te verbergen. Internetafsluitingen storten mensen in digitale duisternis en verhinderen dat mensen in het land informatie ontvangen of delen met de buitenwereld. Ook deze blokkade in Iran is volledig opzettelijk. Het voorkomt dat mensenrechtenschendingen, waaronder het onwettig doden door veiligheidstroepen, worden gedocumenteerd. En het zorgt ervoor dat deze staatsmisdrijven ongestraft blijven.  

Eerdere shutdowns

De Iraanse autoriteiten hebben in het verleden al vaker het internet afgesloten om de communicatie en toegang tot informatie te beperken. In november 2019 doodden veiligheidstroepen tijdens vijf dagen van protesten honderden demonstranten en omstanders onwettig, terwijl de autoriteiten het internet vrijwel volledig hadden afgesloten. De autoriteiten sloten het internet opnieuw af tijdens de Women Life Freedom-opstand van september tot december 2022, toen veiligheidstroepen honderden demonstranten en omstanders op onwettige wijze doodden.  

“Het recht om te protesteren strekt zich uit tot digitale ruimtes. Algehele of totale internetblokkades zijn inherent onevenredige maatregelen volgens het internationaal recht en mogen nooit worden opgelegd, zelfs niet in noodgevallen. De Iraanse autoriteiten moeten onmiddellijk de volledige internettoegang herstellen,” aldus Rebecca White.  

“Nu er berichten zijn over een stijgend dodental in Iran, herhaalt Amnesty International de oproep tot dringende diplomatieke actie op mondiaal niveau en waarschuwt het voor het risico van verder bloedvergieten terwijl de internetblokkade dekking biedt aan de veiligheidstroepen die ernstige schendingen begaan.”  

Achtergrond

Sinds 28 december 2025 hebben de Iraanse autoriteiten in het hele land hard opgetreden tegen demonstranten, waarbij zij op onwettige wijze geweld en vuurwapens hebben gebruikt en massale willekeurige arrestaties hebben verricht. Het harde optreden heeft tussen 31 december 2025 en 3 januari 2026 in 13 steden in acht provincies geleid tot de dood van ten minste 28 demonstranten en omstanders, onder wie kinderen. Amnesty International onderzoekt berichten dat de veiligheidstroepen sinds de afsluiting van het internet hun gebruik van onwettig dodelijk geweld hebben geïntensiveerd, wat tot nog meer doden en gewonden heeft geleid.

Op 28 december braken in de Iraanse hoofdstad Teheran protesten uit, verzoorzaakt door een scherpe val van de munt en een sterk stijgende inflatie. Sindsdien hebben de protesten zich over het hele land verspreid, waarbij demonstranten oproepen tot de val van de Islamitische Republiek.