Hongkong: gevangenisstraf Jimmy Lai is aanval op vrijheid van meningsuiting

Het Hooggerechtshof van Hongkong heeft pro-democratie-activist Jimmy Lai veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf wegens samenzwering tot samenwerking met buitenlandse machten en samenzwering tot opruiing. De straf volgt op zijn veroordeling in december 2025.   

“Deze veroordeling markeert een nieuwe, grimmige mijlpaal in de overgang van Hongkong van een stad waar de rechtsstaat heerst naar een stad waar angst heerst”, zegt Sarah Brooks van Amnesty International. 

“Het opsluiten van een 78-jarige man die niets anders deed dan het uitoefenen van zijn rechten, getuigt van een totale minachting voor de menselijke waardigheid. Iedere dag die hij achter de tralies doorbrengt, is een ernstig onrecht.”   

Overtreden van de veiligheidswet

Lai werd op 11 december 2020 aangeklaagd wegens “samenzwering met een ander land of externe machten” op grond van de door Peking opgelegde nationale veiligheidswet (NSL). Hij zit sinds 31 december 2020 in voorlopige hechtenis. Later werd hij nog eens beschuldigd van twee gevallen van “samenzwering met een ander land of externe machten” op grond van de NSL, en nog eens van “samenzwering om opruiende publicaties uit te geven” op grond van de Crimes Ordinance.   

De autoriteiten van Hongkong verklaarden dat de aanklachten verband hielden met de publicatie van artikelen in Apple Daily, een krant die eigendom is van Lai, waarin buitenlandse landen werden opgeroepen sancties op te leggen. De autoriteiten verwezen ook naar Lai’s ontmoetingen met Amerikaanse politici en interviews met buitenlandse media, zijn Twitter-berichten (nu X) en zijn lijst van volgers op het platform, zoals prominente buitenlandse politici en ngo’s die de prodemocratische beweging in Hongkong steunen. 

Inzet veiligheidswet om vrijheid te beperken 

“Met deze uitspraak zien we opnieuw hoe de nationale veiligheidswet van Hongkong wordt gebruikt om fundamentele vrijheden te verdraaien tot strafbare feiten”, zegt Brooks. “Het vastzetten van Jimmy Lai is een koelbloedige aanval op de vrijheid van meningsuiting, die symbool staat voor de systematische ontmanteling van de rechten die Hongkong ooit kenmerkten.” 

Oproep Amnesty International   

Amnesty International beschouwt Jimmy Lai als gewetensgevangene die geen dag achter de tralies had mogen doorbrengen. Amnesty roept de autoriteiten van Hongkong op om hem onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten. 

Achtergrond 

Jimmy Lai, een Brits staatsburger, werd in februari 2021 borgtocht geweigerd. Het hoogste gerechtshof van Hongkong oordeelde dat zaken op het gebied van nationale veiligheid een uitzondering vormden op het verlenen van borgtocht. Uit onderzoek van Amnesty International van juni 2025, bleek dat dit in 89 procent van de zaken op het gebied van nationale veiligheid het geval was. De regering van Hongkong verbood ook Lai’s Britse advocaat Timothy Owen om hem te vertegenwoordigen.    

Jimmy Lai richtte in 1995 de uitgesproken krant Apple Daily op. Kort nadat op 30 juni 2020 de nationale veiligheidswet was ingevoerd, deed een groep van bijna 200 politieagenten een inval in het hoofdkantoor van de krant. Het was de eerste keer dat een beroep werd gedaan op de wet om het pand van een mediabedrijf te doorzoeken. Lai werd gearresteerd, samen met zijn twee zoons en verschillende leidinggevenden van de krant.   

Apple Daily sloot in juni 2021 na een nieuwe politie-inval en het bevriezen van de tegoeden, wat Amnesty destijds een “brutale aanval op de persvrijheid” noemde.   

Voorafgaand aan de uitspraak van vandaag veroordeelde de rechtbank van Hongkong Lai in vier afzonderlijke zaken voor “ongeoorloofde bijeenkomsten” en fraude. De rechtbank legde hem daarbij in totaal meer dan zeven jaar gevangenisstraf op.   

In 2024 erkende Amnesty International Lai als gewetensgevangene, samen met de mensenrechtenadvocaten Chow Hang-tung en Ding Jiaxi.