Filippijnse ex-president Duterte voor Internationaal Strafhof: stap naar gerechtigheid

Vandaag houdt het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag de inleidende zitting in het proces tegen Rodrigo Duterte, de voormalige president van de Filippijnen. Amnesty International ziet dit als een belangrijke stap op weg naar gerechtigheid.

Tijdens zijn regeerperiode voerde Duterte een dodelijke strijd tegen drugs, met duizenden doden tot gevolg. “Deze langverwachte dag waarop Rodrigo Duterte voor de rechter verschijnt, is een belangrijke stap op weg naar gerechtigheid voor de slachtoffers en overlevenden van de dodelijke ‘oorlog tegen drugs’ van zijn regering”, zegt Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International.

“Daarnaast herinnert het de internationale gemeenschap eraan dat niemand boven de wet staat, hoe fel de aanvallen, sancties en dreigementen van sommige wereldleiders tegen het ICC ook zijn.”

Gevangen in Den Haag

In maart 2025 werd voormalig president Rodrigo Duterte gearresteerd door de Filippijnse regering en overgedragen aan het Internationale Strafhof. Hij wordt beschuldigd van moord en poging tot moord als misdaden tegen de mensheid. Deze aanklachten hebben te maken met de zogenaamde “oorlog tegen drugs” van zijn regering en zijn eerdere ambtstermijn als burgemeester van Davao City tussen 2013 en 2016. Duterte wordt verantwoordelijk gehouden voor duizenden moorden op al dan niet vermeende drugsdealers en -gebruikers. Op 14 maart 2025 verscheen Duterte voor het eerst voor het ICC.

Sinds zijn arrestatie wacht Duterte in Nederland in hechtenis op zijn proces. De advocaten van de voormalige president vechten de bevoegdheid van het Hof, zijn voortdurende detentie en zijn geschiktheid om terecht te staan aan. Onlangs verzochten ze de door het Internationale Strafhof aangestelde Filipijnse advocaten te diskwalificeren. Deze advocaten vertegenwoordigen de slachtoffers.

Mogelijke start proces

De hoorzittingen beginnen vandaag en duren een week. Ze zijn bedoeld om na te gaan of er voldoende bewijs is om een rechtszaak tegen Duterte te starten.

“De Kamer van Vooronderzoek van het ICC moet nu snel een besluit nemen over de bevestiging van de aanklacht van misdaden tegen de mensheid tegen Duterte, zodat het recht zijn beloop kan hebben”, zegt Callamard.

“Net zoals Duterte recht heeft op een eerlijk proces, moeten de rechten van de slachtoffers worden gewaarborgd. Daarvoor is het belangrijk dat de zaak snel verder gaat. Als de aanklacht wordt bevestigd, moet het proces onmiddellijk worden voortgezet en moeten getuigen worden beschermd tegen intimidatie.”

Oproep Amnesty International

Amnesty International roept de Filippijnse autoriteiten op mee te werken aan het lopende onderzoek van het ICC naar misdrijven die zijn gepleegd in het land. De Filippijnen moeten dit onder meer doen door eventuele nieuwe arrestatiebevelen van het Hof onmiddellijk uit te voeren.

“Het feit dat de regering Duterte aan het ICC heeft uitgeleverd, ontslaat haar niet van haar verantwoordelijkheid om in eigen land verantwoording af te leggen voor schendingen in de ‘oorlog tegen drugs,”zegt Callamard. “Samen met het ICC moet de Filippijnse regering onderzoek doen naar alle anderen die verdacht worden van betrokkenheid bij buitengerechtelijke executies en de daders in eerlijke processen ter verantwoording roepen.”

Achtergrond

Er loopt nog steeds een beroep tegen de bevoegdheid van het Hof bij de Kamer van Beroep. In januari 2026 is na onderzoek door medische deskundigen vastgesteld dat Duterte in staat is om terecht te staan.

Tijdens de regering-Duterte van 2016 tot 2022 zijn duizenden mensen, voornamelijk uit arme en kwetsbare gemeenschappen, gedood door de politie – of door gewapende personen die vermoedelijk banden hadden met de politie – in het kader van de “oorlog tegen drugs”.

Amnesty International publiceerde uitgebreide en gedetailleerde onderzoeken over buitengerechtelijke executies en andere mensenrechtenschendingen door de politie en andere hogere autoriteiten gVolgens Amnesty vormen deze schendingen misdrijven tegen de mensheid.

Het ICC blijft onderzoek doen naar mogelijke misdaden tegen de mensheid tijdens de ‘oorlog tegen drugs’ en door het Davao Death Squad in Davao City toen Duterte daar van 2011 tot 2016 burgemeester was. Op 13 februari 2026 zijn acht andere personen genoemd als mogelijke medeplichtigen van Duterte. Er zijn nog geen verdere arrestatiebevelen bekendgemaakt.