Curaçao veroordeeld voor geweld tegen Venezolaanse migranten

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde op 21 april 2026 dat Curaçao mensenrechten heeft geschonden bij de detentie van Venezolaanse migranten. Het Hof stelde vast dat er sprake was van onmenselijke behandeling en dat Venezolanen in detentie geen effectieve mogelijkheid hadden om hun detentie juridisch aan te vechten.

“Amnesty International verwelkomt de uitspraak”, zegt Dagmar Oudshoorn, directeur van Amnesty Nederland. “Het is een belangrijke bevestiging van ernstige mensenrechtenschendingen en de noodzaak om structurele verbeteringen door te voeren in het detentie- en beschermingssysteem op Curaçao.”

Geweld met rubberkogels

De zaak gaat om zeven Venezolaanse mannen die in april 2019 op zee werden onderschept door de Kustwacht Caribisch gebied. De mannen zijn vervolgens in vreemdelingenbewaring geplaatst op Curaçao. Tijdens hun detentie braken er rellen uit waarbij politieagenten de mannen van dichtbij beschoten met rubberkogels.

Bezoek Amnesty International aan Curaçao

In 2021 deed Amnesty onderzoek op Curaçao naar de procedure om bescherming aan te vragen voor mensen die gevlucht zijn. Amnesty-onderzoekers spraken tijdens dit bezoek met de Venezolaanse mannen in kwestie. Zij vertelden hoe sommigen van hen tientallen keren werden geraakt door de rubberkogels. En hoe zij geen medische hulp durfden te vragen uit angst voor straf. Amnesty deed onderzoek naar het incident. De zaak staat beschreven in het rapport ‘Nog steeds niet veilig’, waar de drie mannen de anonieme namen Ángel, Ernesto en Miguel hebben.

Amnesty International heeft de autoriteiten van Curaçao tijdens het bezoek in 2021 vragen gesteld over dit incident en informatie gedeeld over de richtlijnen voor de inzet van geweld.

Oordeel van het Hof

Het Hof oordeelde dat er in deze zaak geen effectief en onafhankelijk onderzoek door de regering van Curaçao is uitgevoerd naar het geweld, wat een schending inhoudt van artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM, verbod op onmenselijke of vernederende behandeling). Daarnaast heeft de staat niet kunnen aantonen dat het gebruik van rubberkogels strikt noodzakelijk was, waardoor het geweld onvoldoende is gerechtvaardigd en eveneens in strijd is met artikel 3 EVRM.

Verder stelt het Hof vast dat de betrokken mannen geen effectieve toegang hadden tot een rechter om hun detentie aan te vechten, wat een schending vormt van artikel 5 §4 EVRM (toetsing van detentie).

Daarnaast benadrukt het Hof dat er op Curaçao geen duidelijke nationale regels bestaan die het gebruik van rubberkogels beperken en controleren.

Structurele problemen

De uitspraak bevestigt eerdere zorgen van Amnesty International. In rapporten uit 2021 en 2023 beschrijft Amnesty tekortkomingen in de toegang tot procedures om bescherming aan te vragen. Er ontbreekt een effectief systeem dat toegang tot bescherming en rechtsbijstand waarborgt en mensen beschermt tegen willekeurige detentie en uitzetting. In de praktijk zijn procedures moeilijk toegankelijk, moeten mensen zelf bescherming aanvragen zonder voldoende ondersteuning, en kunnen zij zelfs tijdens lopende procedures worden gedetineerd of uitgezet zonder een volledige en eerlijke beoordeling van hun zaak.

Oproep Amnesty International

Amnesty International heeft in haar onderzoeksrapporten uit 2021 en 2023 de autoriteiten van Curaçao herhaaldelijk opgeroepen om een onafhankelijk, onpartijdig en grondig onderzoek in te stellen naar het schietincident met rubberkogels in 2019. Bij dit onderzoek moeten de slachtoffers worden betrokken en de bevindingen moeten openbaar worden gemaakt.

Amnesty roept de autoriteiten van Curaçao en het Koninkrijk der Nederlanden op om:

• onafhankelijk onderzoek in te stellen naar misstanden in detentie, met vervolging van daders en genoegdoening voor slachtoffers, en duidelijke regels vast te stellen voor het gebruik van geweld;
• detentiebeslissingen regelmatig en onafhankelijk te laten toetsen;
• het detentiesysteem in lijn te brengen met internationale mensenrechtenstandaarden en om toegang tot gratis rechtsbijstand in detentie te garanderen.

Amnesty hoopt de stappen die door de overheid van Curaçao zijn gezet en de uitspraak van het Hof in persoon te kunnen bespreken met de autoriteiten ter plekke.