Belarus laat 250 politieke gevangenen vrij na deal met VS
Op 19 maart 2026 hebben de Belarussische autoriteiten 250 politieke gevangenen vrijgelaten. Onder hen bevinden zich prominente activisten als Marfa Rabkova, Nasta Loika, Valiantsin Stefanovich en ook Mikita Zalatarou. De vrijlating maakt deel uit van een overeenkomst die Belarus met de Verenigde Staten sloot.
“Hoewel het een welkome stap is dat honderden personen zijn vrijgelaten die ten onrechte op grond van politiek gemotiveerde aanklachten werden vastgehouden, mag dit niet worden verward met gerechtigheid”, zegt Marie Struthers van Amnesty International. “Marfa Rabkova, Nasta Loika, Valiantsin Stefanovich en anderen hadden geen dag in de gevangenis mogen doorbrengen. Vrijheid mag nooit het resultaat zijn van geopolitieke onderhandelingen waarbij mensen als onderhandelingsmiddel worden gebruikt. Er is pas sprake van gerechtigheid als degenen die verantwoordelijk zijn voor hun onwettige gevangenschap ter verantwoording worden geroepen.
“De Belarusische autoriteiten moeten onmiddellijk en onvoorwaardelijk iedereen vrijlaten die nog steeds enkel en alleen vanwege het uitoefenen van zijn of haar mensenrechten gevangen zit, hun veroordelingen ongedaan maken en een einde maken aan de systematische onderdrukking van critici van de regering. Verdere represailles, waaronder arrestaties en gevangenisstraffen, zijn onaanvaardbaar.”
Achtergrond
De vrijlatingen volgden op onderhandelingen met de VS, die op hun beurt ermee instemden bepaalde sancties tegen Belarussische financiële instellingen en belangrijke exportsectoren te versoepelen. Volgens de beschikbare informatie bleef het merendeel van de 250 mensen in Belarus, maar werden ten minste 15 personen onder begeleiding van de delegatie van de VS overgebracht naar Litouwen.
De vrijgelaten personen werden vastgehouden en vervolgd op basis van politiek gemotiveerde aanklachten. Ze werden gestraft voor hun mensenrechtenactivisme, of voor het vreedzaam uitoefenen van hun rechten tijdens de protesten na de omstreden presidentsverkiezingen van 2020. De zittende president Loekasjenko werd daarbij voor de vijfde keer herkozen, met 81 procent van de stemmen. Zoals vrijwel alle voorgaande presidentiële verkiezingen verliepen ook deze volgens internationale monitors niet vrij en eerlijk. Die verkiezingen leidden tot een golf van grootschalige repressie die tot op de dag van vandaag voortduurt.
