Mensenrechtenprijzen

Mensenrechtenprijzen erkennen mensen en organisaties die zich inzetten voor de bescherming van mensenrechten. Deze onderscheidingen vergroten de zichtbaarheid van mensenrechtenverdedigers en brengen misstanden wereldwijd onder de aandacht. Op deze pagina lees je wat een mensenrechtenprijs is, welke internationale prijzen het bekendst zijn en welke onderscheidingen Amnesty International heeft ontvangen of uitreikt.

Direct naar: Definitie: Prijs voor mensenrechten | Bekende Prijzen | Veelgestelde vragen | Prijzen voor Amnesty | Nieuws en onderzoek

Definitie: wat is een Mensenrechtenprijs?

Een prijs voor mensenrechten is een onderscheiding voor personen, organisaties die zich inzetten voor de bescherming van mensenrechten. Mensenrechtenprijzen geven erkenning aan het werk van activisten, journalisten, advocaten, maatschappelijke organisaties en andere mensenrechtenverdedigers. Ze vergroten de zichtbaarheid van mensenrechtenschendingen en bieden soms extra bescherming aan mensen die vanwege hun werk worden bedreigd of vervolgd.

Nobelprijs-medaille

Bekende internationale mensenrechtenprijzen

Wereldwijd worden verschillende prijzen uitgereikt aan mensen en organisaties die zich inzetten voor mensenrechten. Hier vind je de belangrijkste prijzen voor mensenrechtenverdedigers, activisten en organisaties die zich hiervoor inzetten.

De Oekraïense mensenrechtenadvocaat Oleksandra Matviichuk in 2022 bij de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede in Oslo. ‘De Nobelprijs maakt onze stemmen hoorbaar.’

Nobelprijs voor de Vrede

De prijs wordt sinds 1901 jaarlijks uitgereikt op 10 december (de Dag van de Rechten van de Mens) aan personen en organisaties die zich inzetten voor vrede, mensenrechten en internationale samenwerking. Amnesty ontving de prijs in 1977.

Nobelprijs voor de vrede

Sacharovprijs

De Sacharovprijs is de prijs van het Europees Parlement voor verdedigers van democratie en mensenrechten. De prijs gaat naar personen en organisaties die zich inzetten voor democratie, vrijheid van meningsuiting en mensenrechten. De Sacharovprijs is vernoemd naar Andrej Sacharov (1921-1989). Sacharov was een Russische natuurkundige en uitgesproken mensenrechtenactivist, die het Sovjetbewind en het gebruik van kernwapens bekritiseerde.

Sacharovprijs
Universal Periodic Review sessie bij de VN in Geneve

VN-mensenrechtenprijs

De VN-mensenrechtenprijs is een onderscheiding die sinds 1968 elke vijf jaar wordt uitgereikt door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. De VN-mensenrechtenprijs wordt uitgereikt aan mensen en organisaties die zich op een bijzondere manier hebben ingezet voor promotie en bescherming van de mensenrechten, zoals die zijn vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

VN-mensenrechtenprijs

Václav Havel Prijs

De Václav Havel Prijs wordt om de drie jaar toegekend door de Raad van Europa. Tot 2013 heette deze onderscheiding de Europese Mensenrechtenprijs. Ze wordt elk jaar uitgereikt door de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa. De prijs is vernoemd naar de Tsjechische toneelschrijver en latere president Václav Havel (1936-2011), die zich inzette voor de mensenrechten in zijn land.

Václav Havel Prijs

Ambassadeur van het Geweten

Ambassadeur van het Geweten (Ambassador of Conscience) is de naam van een onderscheiding uitgereikt door Amnesty International. De prijs eert mensen en bewegingen die zich op bijzondere wijze inzetten voor mensenrechten en menselijke waardigheid. Václav Havel was in 2003 de eerste Ambassadeur van het Geweten.

Ambassadeur van het Geweten
Internationale conferentie voor afschaffing van de doodstraf (Zweden, 1977). Toenmalig secretaris-generaal van Amnesty, Martin Ennals, is de tweede man van rechts.

Martin Ennals Award

Martin Ennals was secretaris-generaal van Amnesty International in de jaren zeventig. In 1993 richtten activisten uit verschillende landen de Martin Ennals Foundation op. Die reikt jaarlijks de Martin Ennals Award uit aan mensenrechtenverdedigers.

Martin Ennals Award

Veelgestelde vragen over mensenrechtenprijzen

Wat is de bekendste mensenrechtenprijs?

De bekendste mensenrechtenprijs is de Nobelprijs voor de Vrede. Deze prijs wordt sinds 1901 jaarlijks uitgereikt aan personen en organisaties die zich hebben ingezet voor vrede, mensenrechten en internationale samenwerking.

Welke bekende winnaars kregen de Nobelprijs voor de Vrede?

De Nobelprijs voor de Vrede is toegekend aan veel bekende mensenrechtenverdedigers en organisaties. Voorbeelden zijn Martin Luther King, Desmond Tutu, Nelson Mandela, Malala Yousafzai, het Rode Kruis, Artsen zonder Grenzen en Amnesty International. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan personen en organisaties die een belangrijke bijdrage leveren aan vrede, vrijheid en mensenrechten.

Waarom worden mensenrechtenprijzen uitgereikt?

Mensenrechtenprijzen geven erkenning aan mensen en organisaties die zich inzetten voor de bescherming van mensenrechten. Ze helpen om mensenrechtenschendingen onder de aandacht te brengen, vergroten de zichtbaarheid van mensenrechtenverdedigers en kunnen bijdragen aan hun bescherming. Wereldwijd bestaan honderden verschillende mensenrechtenprijzen.

Amnesty International en mensenrechtenprijzen

Ambassadeur van het Geweten

Ambassadeur van het Geweten (Ambassador of Conscience) is de hoogste internationale onderscheiding van Amnesty International. Met deze prijs eert Amnesty personen en bewegingen die zich op bijzondere wijze inzetten voor mensenrechten, vrijheid en menselijke waardigheid. Onder de ontvangers bevinden zich onder meer Václav Havel, Nelson Mandela, Malala Yousafzai en Greta Thunberg.

Welke prijzen heeft Amnesty ontvangen?

Amnesty International heeft door de jaren heen verschillende belangrijke internationale onderscheidingen ontvangen, waaronder de Nobelprijs voor de Vrede (1977), de VN-mensenrechtenprijs (1978) en de Mensenrechtenprijs van de Raad van Europa (1983).