Rusland voert repressie tegen Navalny-aanhangers op
Twee jaar na het overlijden van de Russische oppositieleider en gewetensgevangene Aleksei Navalny, worden zijn aanhangers steeds strenger vervolgd. “Deze dag moet ons eraan herinneren dat de Russische staat verantwoordelijk is voor de dood van Aleksei Navalny”, zegt Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International.
Aleksei Navalny stierf in een afgelegen strafkolonie binnen de poolcirkel. Hij was een van de meest onverschrokken stemmen tegen corruptie en staatsrepressie in Rusland. “De Russische autoriteiten blijven de feiten rond zijn dood verdoezelen. Ondertussen voeren ze een meedogenloze campagne om zijn nalatenschap uit te wissen en zijn aanhangers te vervolgen”, zegt Callamard.
“We roepen de internationale gemeenschap op: geef eindelijk gehoor aan de al jarenlang lopende oproep tot een onafhankelijk, internationaal onderzoek. Dit moet de waarheid aan het licht brengen en ervoor zorgen dat er verantwoording wordt afgelegd voor zijn dood.”
Ongebroken geest
De Russische autoriteiten probeerden de geest van Aleksei Navalny te breken door hem willekeurig gevangen te zetten, te martelen, langdurig in isolatie te zetten en een lastercampagne tegen hem te voeren. Maar dat is hen niet gelukt.
Nu proberen de autoriteiten de beweging die hij oprichtte te vernietigen door zijn Anti-Corruptie Stichting (FBK) te criminaliseren, zijn aanhangers te vervolgen en zelfs de geringste uitingen van herdenking en solidariteit te bestraffen.
Brede golf van repressie
In het afgelopen jaar zijn advocaten en andere medewerkers van Aleksei Navalny allemaal veroordeeld tot lange gevangenisstraffen, alleen omdat zij op vreedzame wijze hun mensenrechten hebben uitgeoefend.
Deze vervolgingen maken deel uit van een veel bredere golf van repressie. De Russische autoriteiten spanden meer dan 100 strafzaken aan wegens vermeende donaties aan de FBK, dat willekeurig is aangemerkt als een ‘extremistische’ en recent als een ‘terroristische’ organisatie. Deze wijdverbreide en systematische vervolging van sympathisanten van Navalny wordt continu opgevoerd. Onder de nieuwe aanduiding ‘terroristisch’ kunnen aanhangers nog strengere straffen krijgen, waaronder levenslange gevangenisstraf.
Oproep Amnesty International
De Russische autoriteiten moeten iedereen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaten die alleen maar zijn opgesloten vanwege hun banden met Aleksei Navalny of zijn werk. Rusland moet hun onrechtmatige veroordelingen ongedaan maken. Amnesty benadrukt dat Rusland moet ophouden met het misbruiken van ‘extremisme’- en ‘terrorisme’-wetten om vreedzame critici van de autoriteiten te vervolgen. We roepen staten en internationale organisaties op om individuele gevallen publiekelijk aan de kaak te stellen en internationale monitoring en verantwoording te ondersteunen. We roepen staten ook op om internationale bescherming, waaronder asiel, te bieden aan aanhangers van Navalny die het risico lopen op politiek gemotiveerde vervolging.
Achtergrond
In december 2025 handhaafde de rechtbank van Moskou de gevangenisstraffen van 5,5 jaar tegen de journalisten Antonina Favorskaya en Artyom Kriger en freelancers Sergei Karelin en Konstantin Gabov. Zij werkten respectievelijk voor het mediaproject Sotavision en het YouTube-kanaal Navalny Live, waarvoor ze verslag deden van de ontwikkelingen rond Aleksei Navalny en de FBK.
In september 2025 handhaafde een rechtbank ook de straffen van eerder dat jaar voor de advocaten van Navalny: Vadim Kobzev (5,5 jaar), Aleksei Liptser (5 jaar) en Igor Sergunin (3,5 jaar).
Alleen al in 2025 behandelden Russische rechtbanken ten minste 79 strafzaken in verband met donaties aan de FBK. Dit is een sterke stijging ten opzichte van voorgaande jaren, met 2 zaken in 2022, 4 in 2023 en 27 in 2024. In 2025 werden ten minste 96 mensen vervolgd, vaak voor donaties variërend van 100 tot 14.000 roebel (1,10 tot 153 euro). In acht zaken legden rechtbanken gevangenisstraffen op van drie maanden tot vijf jaar, waarbij één zaak resulteerde in een gevangenisstraf van twaalf jaar. Het werkelijke aantal zaken ligt waarschijnlijk hoger, omdat er geen officiële statistieken worden gepubliceerd en de gegevens van de rechtbanken onvolledig zijn.
