Marteling en seksueel geweld in Russische strafkolonie

De Russische autoriteiten moeten dringend onderzoek doen naar recente berichten over de marteling en mishandeling van activist Azat Miftakhov in een Russische strafkolonie. In Russische gevangenissen en strafkolonies lopen sommige gevangenen een extra hoog risico op geweld.

Miftakhov is een wiskundige en anarchistische activist. Hij kwam op 20 april 2026 aan in strafkolonie nr. 18, Polar Owl, in Kharp (een nederzetting in het autonome district Jamalo-Nenets in Rusland). Een groep van steunbetuigers publiceerde op 5 mei een gedetailleerd verslag waarin staat dat Miftakhov in de strafkolonie te maken kreeg met marteling en andere vormen van mishandeling, waaronder seksueel geweld en dreiging met verkrachting.

Mishandeling en bedreiging

Een dag na zijn aankomst in de strafkolonie kreeg Miftakhov de opdracht om iets schoon te maken. Dit hoorde niet bij zijn taken, maar was bedoeld om hem te vernederen. Na zijn weigering zouden personeelsleden en medegevangenen hem hebben vastgehouden en mishandeld. Volgens berichten werd hij onder andere met een houten hamer op zijn blote voetzolen geslagen.

Daarna zou hij zijn uitgekleed en bedreigd met verkrachting en verstikking, terwijl bewakers en gedetineerden hem meerdere keren fysiek mishandelden. Volgens zijn eigen verklaring kreeg hij ook elektrische schokken op zijn tenen. De mishandeling ging door omdat hij weigerde te gehoorzamen.

Dringend onderzoek nodig

“De autoriteiten moeten snel een onafhankelijk en effectief onderzoek starten naar deze beschuldigingen”, zegt Denis Krivosheev van Amnesty International. “Alle verdachten moeten in een eerlijk proces ter verantwoording worden geroepen. Ook moeten de autoriteiten Azat Miftakhov beschermen tegen verder geweld.”

Systeem van geweld

Volgens de berichten waren zowel gevangenispersoneel als medegevangenen betrokken bij het geweld. Dit laat een systeem zien, waarin de gevangenisleiding bewust geweld gebruikt, aanmoedigt of tolereert als dwang- en intimidatiemiddel. Lhbtqia+-gevangenen krijgen daarbovenop vaak te maken met seksueel geweld en seksueel getinte bedreigingen.

In mei 2023 zouden personeelsleden intieme foto’s van Miftakhov hebben verspreid onder medegevangenen, met als doel zijn leven in de gevangenis moeilijk te maken. De zaak van Miftakhov toont aan hoe groot de risico’s zijn voor sommige gevangenen die door de autoriteiten extra hard worden aangepakt.

Achtergrond

Miftakhov zat al eerder gevangen. Na zijn eerste detentie in 2019 maakte hij ook melding van marteling Hij zat toen vast vanwege zijn vermeende betrokkenheid bij de poging tot brandstichting in 2018 op een kantoor van regeringspartij Verenigd Rusland in Moskou. Daarbij werd geen schade aangericht.

De Russische autoriteiten arresteerden hem opnieuw in september 2025, direct na zijn vrijlating. Ze beschuldigden hem van het ‘rechtvaardigen van terrorisme’. Ze baseerden deze aanklacht op opmerkingen die hij tijdens zijn gevangenschap zou hebben gemaakt. Ze veroordeelden hem toen tot nog eens 4 jaar gevangenisstraf.