Een lading graan van Unicef wordt uitgeladen in de haven van Hodeida, Jemen (januari 2018)
© ABDO HYDER/AFP/Getty Images

Jemen: blokkade van hulpgoederen bedreigt miljoenen levens

De levens van miljoenen burgers in Jemen zijn in gevaar omdat hulpgoederen als voedsel, brandstof en medicijnen het land niet inkomen. Ze worden tegengehouden door de coalitie onder aanvoering van Saudi-Arabië. Bovendien wordt de distributie van de goederen vertraagd door de Huthi-militie, die de dienst uitmaakt in een deel van het door oorlog verscheurde land, waar momenteel de ergste humanitaire crisis ter wereld heerst.

De zware aanval van de coalitie op de havenstad Hodeidah heeft de schrijnende humanitaire situatie alleen maar verergerd. Dat staat in het rapport Stranglehold Stranglehold - Coalition and Huthi obstacles compound Yemen’s humanitarian crisis , dat Amnesty International vandaag naar buiten brengt.

Mogelijke oorlogsmisdaden

Door het optreden van zowel de coalitie als de Huthi’s is de infrastructuur van de gezondheidszorg in het land nog verder verslechterd. De coalitie legde de invoer van goederen via de Jemenitische havens nog meer aan banden nádat de Huthi’s raketten hadden afgevuurd op de Saudische hoofdstad Riyadh. Daardoor is de schijn gewekt dat die maatregel neerkomt op een collectieve bestraffing van de burgerbevolking, wat mogelijk een oorlogsmisdaad is.

Saudi-Arabië blokkeert havens

De Saudiërs begonnen in 2015 met het inspecteren van schepen die op weg waren naar de Rode Zeehavens van Yemen, en beperkten de toegang tot die havens, naar eigen zeggen om een VN-wapenembargo te handhaven. Maar zelfs nadat de VN eigen maatregelen had getroffen om ervoor te zorgen dat het embargo intact bleef, ging de coalitie door met de inspecties.

De grote vertragingen die schepen ondervinden bij het binnengaan van de havens leiden tot enorme brandstoftekorten. Dat heeft weer tot gevolg dat burgers minder toegang hebben tot essentiële zaken als voedsel en schoon water. Bovendien is het voor ziekenhuizen moeilijker geworden om te blijven draaien, omdat ze brandstof nodig hebben voor hun elektriciteitsvoorziening.

Huthi’s eisen smeergeld

De Huthi-autoriteiten op hun beurt zorgen ook voor aanzienlijke vertraging van de doorstroom van hulpgoederen. Hulpverleners met wie Amnesty sprak zeiden dat de Huthi’s trachten te controleren wie in welke gebieden hulp ontvangt. Een hulpverlener zei dat ze ‘de Huthi-militie hun vaak zei om de goederen te overhandigen en dat zij [de Huthi’s, red.] die dan zouden distribueren.’ Er zijn ook meldingen dat Huthi-ambtenaren smeergeld eisten van hulpverleningsorganisaties.

Amnesty’s oproep

Onder het internationale oorlogsrecht zijn alle partijen in een conflict verplicht om humanitaire hulp aan burgers in nood te faciliteren. Daarom roept Amnesty de VN-Veiligheidsraad op om ervoor te zorgen dat de strijdende partijen in Jemen de VN en hulpverleningsorganisaties de burgers in het land kunnen voorzien van eten, brandstof, medicijnen en andere hulpgoederen.

Amnesty roept de Veiligheidsraad ook op om sancties in te stellen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor het tegenhouden van humanitaire hulp en voor andere schendingen van het oorlogsrecht.

‘De door Saudi-Arabië geleide coalitie moet stoppen met het tegenhouden van essentiële goederen die op weg zijn naar de Rode Zeehavens van Jemen, en moet de luchthaven van Sana’a weer openstellen voor commerciële vluchten,’ zegt Lynn Maalouf, onderzoeksdirecteur Midden-Oosten bij Amnesty. ‘Landen die de coalitie steunen, in het bijzonder de VS, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, moeten druk op de coalitie uitoefenen om dit te doen.’