Genocide in Gaza treft vrouwen en meisjes extra

Israël holt systematisch de rechten van vrouwen op veiligheid, gezondheid en hun toekomst uit. Zwangere vrouwen en baby’s kampen met de verwoestende gevolgen van de instortende zorg, de voortdurende ontheemding en de acute tekorten aan medicijnen en voedsel. Terwijl ziekenhuizen overbelast raken en basiszorg wegvalt, is het leven voor alle vrouwen in Gaza een dagelijkse strijd om te overleven.

Terwijl Israël opzettelijk levensomstandigheden creëert die gericht zijn op de fysieke vernietiging van de Palestijnen in Gaza, ondervinden Palestijnse vrouwen daarvan de levensbedreigende gevolgen. Ze zijn massaal ontheemd en moeten leven onder onveilige, mensonwaardige omstandigheden. De reproductieve, kraam- en neonatale zorg is ingestort. Vrouwen met kanker en levensbedreigende ziekten hebben te maken met onderbroken of ontoegankelijke zorg.

Dit wordt nog erger door de beperkingen die Israël oplegt aan de invoer in Gaza van goederen die onmisbaar zijn voor het overleven van de burgerbevolking. Het gaat hierbij onder meer om voldoende voedsel, medicijnen, medische apparatuur en hulpmiddelen; materialen om tijdelijke onderkomens te bouwen; en apparatuur die nodig is voor waterzuivering en het opruimen van puin, niet-ontplofte munitie en afval. Israël blijft deze beperkingen opleggen, terwijl medische evacuaties levensbedreigende vertragingen oplopen.

Bovendien staan internationale humanitaire organisaties die belangrijke diensten verlenen aan vrouwen en meisjes steeds meer onder druk sinds de Israëlische regering in december 37 organisaties opdroeg hun activiteiten in de bezette Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever binnen 60 dagen te staken. Op 27 februari vaardigde het Israëlische Hooggerechtshof een tijdelijk verbod op dat bevel uit. Hierdoor kunnen ngo’s het grootste deel van hun activiteiten voortzetten in afwachting van een definitieve uitspraak.

Onderzoek Amnesty

Tussen 5 en 24 februari 2026 interviewde Amnesty International 41 vrouwen – allemaal intern ontheemden – onder wie acht kankerpatiënten, vier zwangere vrouwen en veertien vrouwen die na het ‘staakt-het-vuren’ zijn bevallen. Amnesty interviewde ook 26 zorgmedewerkers in zes zorginstellingen in Gaza-Stad en Deir al-Balah, evenals vier medewerkers van internationale organisaties. Hind*, 22, uit het bijna volledig verwoeste vluchtelingenkamp Jabalia, is momenteel ontheemd in Al-Mawasi. Ze is op 19 januari 2026 bevallen van een zoontje. Ze vertelde aan Amnesty: “Ik ben heel erg afgevallen; ik weeg nog maar 43 kilo en in het veldhospitaal waar ik ben bevallen, vertelden ze me dat ik ondervoed ben. Mijn baby werd geboren met een longontsteking in beide longen; hij kan nog steeds niet goed zelfstandig ademen en ligt in een couveuse.”

Een acht maanden zwangere verpleegkundige van 24 vertelde Amnesty International dat ze, ondanks haar bloedarmoede, tijdens haar zwangerschap geen ijzerinfuus kreeg en geen toegang had tot ijzerrijk voedsel of andere vitamines. Ze vertelde dat haar zoontje medio 2024 is overleden aan een infectie, omdat hij niet de juiste medische behandeling had gekregen. Haar man kwam om bij een aanval in de buurt van hun huis, vlak voordat ze ontdekte dat ze zwanger was.

Vrouwen moeten zonder adequate medische zorg bevallen en brengen hun zwangerschap en de eerste periode na de bevalling door in overvolle en onhygiënische opvangcentra. Terwijl vrouwen vaak voor anderen zorgen zijn ze ziek, hebben ze trauma’s en honger, zonder privacy, bescherming of toegang tot essentiële diensten.

Opzettelijk oorlogsmisdrijf

“Nu de spanningen in het Midden-Oosten oplopen na de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran, mogen we niet vergeten dat Israël de Palestijnen in Gaza blijft onderwerpen aan genocide en dat vrouwen en meisjes daarvoor een zware prijs betalen”, zegt Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International.
“Het leven is voor alle vrouwen een dagelijkse strijd geworden om te overleven. Of het nu gaat om moeders, om vrouwen die borstvoeding geven, chronisch zieke of gewonde vrouwen of weduwen. Of om vrouwen die dierbaren verloren of meerdere keren ontheemd zijn geraakt, of zij die geen onderwijs meer kunnen volgen.”

“Vrouwen in Gaza wordt de mogelijkheid ontnomen om veilig te leven en om leven te schenken. Deze systematische uitholling van hun recht op gezondheid, veiligheid, waardigheid en een toekomst is geen ongelukkig bijproduct van oorlog; het is een opzettelijk oorlogsmisdrijf gericht tegen vrouwen en meisjes.

Callamard voegt toe: “Dit gevolg was ook te verwachten na twee jaar bewust Israëlisch beleid van ontheemding en de opzettelijke beperking van toegang tot basisbenodigdheden en humanitaire hulp. Twee jaar van meedogenloze bombardementen hebben de gezondheidszorg in Gaza verwoest en hele families weggevaagd.”

Fysieke vernietiging van Palestijnen

In haar rapport van maart 2025 concludeerde de Onafhankelijke Onderzoekscommissie voor het Bezette Palestijnse Gebied (inclusief Oost-Jeruzalem) en Israël dat de Israëlische autoriteiten systematisch en opzettelijk het systeem voor seksuele en reproductieve gezondheidszorg in Gaza hebben vernietigd. Dit komt neer op schendingen volgens het genocideverdrag: het opzettelijk creëren van levensomstandigheden die zijn gericht op de fysieke vernietiging van Palestijnen en het opleggen van maatregelen die bedoeld zijn om geboorten te voorkomen.

Ineenstorting van de gezondheidszorg voor moeders en pasgeborenen

Tijdens de genocide is de toegang van vrouwen tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg ernstig verminderd. Dit komt door de Israëlische bombardementen, ontheemding, de vernietiging van reproductieve en kraamzorg en beperkingen op de toegang van essentiële hulpgoederen en hygiënekits, terwijl het drinkwater- en rioleringssysteem van Gaza is verwoest.

Volgens de WHO en het Palestijnse health cluster is bijna 60 procent van alle medische centra niet meer operationeel. Daardoor staat er enorme druk op de weinige overgebleven centra en het nog kleinere aantal centra die spoedeisende verloskundige zorg verlenen.

Zelfs na het ‘staakt-het-vuren’ en de grotere hulpstromen is volgens de laatste rapportage van het ministerie van Volksgezondheid ongeveer 46 procent van de essentiële geneesmiddelen niet beschikbaar. Daaronder vallen geneesmiddelen voor het opwekken/beheersen van weeën, bevalling en postpartum bloedingen, anesthesie en pijnbestrijding, infecties en aandoeningen van de luchtwegen.

Sinds het ‘staakt-het-vuren’ leveren de UNFPA en partners aanzienlijke hoeveelheden geneesmiddelen en benodigdheden voor kraam- en reproductieve gezondheid. Maar dat is niet genoeg. Volgens de meest recente prognoses van de Integrated Food Security Phase Classification (IPC) krijgen 37.000 zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven ook te maken met acute ondervoeding. Zij zullen voor medio oktober 2026 behandeling nodig hebben.

Oproep Amnesty

De Israëlische autoriteiten moeten hun onwettige en willekeurige beperkingen van humanitaire hulp, waaronder medicijnen en medische apparatuur, essentiële goederen en diensten, en hun belemmering van medische evacuaties opheffen. Ze moeten zorgen voor een effectieve en betrouwbare evacuatieroute naar andere delen van het Bezette Palestijnse Gebied, inclusief Oost-Jeruzalem, en naar Israël. De Israëlische regering moet, indien nodig, ook de beperkingen op medische evacuaties naar buiten het Bezette Palestijnse Gebied opheffen, en ervoor zorgen dat evacués na afloop van hun behandeling kunnen terugkeren. Israël moet ook onmiddellijke toegang verlenen tot diagnostische – en laboratoriumbenodigdheden en -apparatuur, vooral voor de vroege diagnose van kanker en andere ziekten.

“Vrouwen in Gaza houden families en gemeenschappen bij elkaar onder omstandigheden die bedoeld zijn om ze te breken”, zegt Agnès Callamard. “Zij zijn de leraren die kinderen in tenten onderwijs geven, de artsen en verpleegkundigen die vaak onbetaald in veldhospitalen werken en de zorgverleners die onvermoeibaar vechten om de hoop levend te houden te midden van genocide. Hun moed dwingt enorm respect af en is een inspiratie voor de hele mensheid.”

Fundamentele rechten voor vrouwen en meisjes

Callamard vervolgt: “Deze door mensen veroorzaakte ramp, die we allemaal op onze schermen hebben gezien, heeft enorm veel leed veroorzaakt. We moeten pal staan achter de Palestijnse vrouwen en meisjes in Gaza en opnieuw een beroep doen op staten om zinvolle maatregelen te nemen om een einde te maken aan de genocide en de onwettige bezetting door Israël. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat vrouwen en meisjes van hun fundamentele rechten gebruik kunnen maken, en dat er een toekomst is waarin alle Palestijnen in waardigheid kunnen leven.”

Landen moeten praktische maatregelen nemen om diplomatieke en economische druk uit te oefenen op Israël om een einde te maken aan de aanhoudende aanvallen, de onwettige blokkade volledig op te heffen en humanitaire organisaties in staat te stellen vrij en veilig te werken. Ze moeten toegang tot essentiële gezondheidszorg voor moeders en reproductieve gezondheidszorg garanderen en meer steun en financiering geven aan diensten die de economische en sociale rechten van vrouwen beschermen en aan door vrouwen geleide organisaties in Gaza.

*Sommige vrouwen worden op hun verzoek met een pseudoniem aangeduid.