Vredesraad moet rechten Palestijnen centraal stellen

De EU-ministers van Buitenlandse Zaken overleggen vandaag in Brussel over de door president Trump opgerichte Vredesraad. Zij moeten eisen dat de raad zich richt op de rechten van Palestijnen, stelt Amnesty International.

De EU-ministers voeren vandaag besprekingen met Nikolai Mladenov, directeur-generaal van de Vredesraad en hoge vertegenwoordiger voor Gaza. Amnesty benadrukt dat tijdens de bijeenkomst in Brussel ook de tekortkomingen van de Vredesraad aan de orde moeten komen. Er moet voor worden gezorgd dat het mechanisme van deze raad in overeenstemming is met internationaal recht.

Palestijnen buitenspel gezet

“De Vredesraad is een gevaarlijke aanval op het internationaal recht en een poging om een parallelle besluitvormingsstructuur te creëren. Daarmee omzeilt en ondermijnt de raad de Verenigde Naties en internationale gerechtelijke instellingen”, zegt Erika Guevara-Rosas van Amnesty International. “De EU en haar lidstaten moeten heel duidelijk zijn: dit orgaan is geen vervanging voor de VN, het internationale mensenrechtenkader of het mondiale rechtssysteem dat in de loop van tientallen jaren zorgvuldig is opgebouwd om universele waarden, samenwerking en gelijkheid te handhaven.”

“Nu juridische bescherming en de mensenrechten- en humanitaire structuur van de VN meer dan ooit nodig zijn, moet de EU zich krachtig verzetten tegen elke poging om deze te ondermijnen”, stelt Guevara-Rosas.

Het systeem van de Vredesraad ontwijkt verantwoording en zet Palestijnen buitenspel. Hiermee ondermijnt het de rechten van slachtoffers, en normaliseert het juist de machtsverhoudingen die Israël in staat stellen om straffeloos door te gaan met de bezetting, apartheid en het geweld in Gaza.

Israël negeert openlijk internationaal recht

Bijna een jaar geleden, op 24 februari 2025, ontving de EU tijdens een zitting van de EU-Israël Associatieraad Gideon Sa’ar, de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken. Kaja Kallas, hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken, zei destijds dat ze “blij was de minister van Buitenlandse Zaken in Brussel te mogen verwelkomen” en beloofde dat de EU “een eerlijke, open, betrouwbare en levensvatbare partner voor de regio zou blijven”.

Enkele dagen later hervatte Israël zijn belegering van Gaza. Hierbij werden 15 zorgmedewerkers en reddingswerkers gedood. De elektriciteit naar een ontziltingsinstallatie werd afgesloten en Israël beëindigde de fragiele wapenstilstand eenzijdig met een reeks dodelijke luchtaanvallen. Hierbij kwamen ten minste 412 Palestijnen om, onder wie 174 kinderen. Het was een van de bloedigste dagen van de genocide.

Staakt-het-vuren alleen op papier

Sinds de aankondiging van het ‘staakt-het-vuren op 9 oktober 2025 gaan de Israëlische autoriteiten door met het plegen van genocide op Palestijnen in de bezette Gazastrook. Een willekeurige, voortdurend verschuivende demarcatielijn, bekend als de Gele Lijn, creëert een verboden zone voor Palestijnen in bijna 60 procent van de Gazastrook. Dit leidt tot verdere massale gedwongen verplaatsing van Palestijnen en een verslechtering van de toch al onmenselijke levensomstandigheden, terwijl Palestijnen worden afgesneden van het grootste deel van hun vruchtbare landbouwgebieden.

Over enkele dagen wordt de licentie van 37 internationale humanitaire ngo’s ingetrokken. Dan worden gezondheidsvoorzieningen en veldhospitalen gesloten, de voedseldistributie stopgezet, net als levensreddende zorg voor Palestijnen in Bezet Palestijnse Gebied.

Het effect hiervan zal rampzalig zijn. Medische evacuaties uit Gaza worden al belemmerd, de toegang tot onmisbare voorraden en apparatuur, waaronder medische benodigdheden, wordt beperkt en de nietsontziende blokkade door Israël blijft bestaan, ondanks het bevel van het Internationaal Gerechtshof om deze onmiddellijk op te heffen.

Verzoenende opstelling EU in strijd met internationaal recht

In 2025 keurde Israël een recordaantal nieuwe nederzettingen (54) goed en richtte het 86 buitenposten op. Israël sloopte 1269 Palestijnse huizen in Area C op de bezette Westelijke Jordaanoever. Gesteund door de staat en het verstikkende beleid van Israël, verdreven gewelddadige kolonisten 22 Palestijnse gemeenschappen helemaal of gedeeltelijk. Palestijnen worden regelmatig zonder aanklacht of proces opgepakt en tijdens hun opsluiting gemarteld en mishandeld.

Ondertussen wil het Israëlische parlement de wet aanpassen, zodat Israëlische rechtbanken vaker de doodstraf kunnen inzetten, met regels die speciaal voor Palestijnen zijn bedoeld. Hierdoor wordt het wrede apartheidsstelsel van Israël nog meer versterkt.

“Israël negeert niet alleen openlijk het internationaal recht en overschrijdt alle rode lijnen van de EU, het doet dit ook met een volstrekt schaamteloze minachting”, zegt Guevara-Rosas. “Dit blijkt uit talrijke verklaringen van vooraanstaande Israëlische beleidsmakers. Toch spreekt de EU verzoenende taal. Dit is in strijd met het internationaal recht, de mensenrechten van Palestijnen en de eigen regels van de EU.”

EU-Israël Associatieovereenkomst moet worden beëindigd

“Als de EU Israël naar de mond blijft praten, weerhoudt dit Israël er niet van het internationaal recht te blijven schenden”, zegt Guevara-Rosas. “Steeds meer mensen willen dat de EU principiële maatregelen neemt. Dit betekent dat de EU-Israël associatieovereenkomst moet worden opgeschort, omdat deze afhankelijk is van respect voor mensenrechten. Er moet een alomvattend wapenembargo worden opgelegd en gerichte sancties tegen Israëlische functionarissen. De handel en investeringen met de illegale Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever moet stoppen.”

Amnesty International benadrukt dat dit hét moment is om het internationaal recht te verdedigen, te handhaven en te doen naleven. Het loslaten ervan zou een existentiële bedreiging vormen voor de EU en haar legitimiteit.

Achtergrond

Op 19 februari vond in Washington de eerste vergadering van de Vredesraad plaats. Het is de bedoeling dat 50 landen zich erbij aansluiten. Tot nu toe hebben 35 leiders belangstelling getoond. Van de EU-lidstaten zijn Bulgarije en Hongarije lid geworden. De EU, Cyprus, Tsjechië, Griekenland, Italië en Roemenië zijn als waarnemers toegetreden.